I SA/Wa 1791/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie WSA Dariusz Chaciński WSA Joanna Skiba Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2017 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] obydwie w zakresie przyznanego świadczenia wychowawczego B. S. na N. S.; 2. zobowiązuje Prezydenta [...] do wydania, w terminie 14 dni od daty zwrotu akt sprawy z prawomocnym wyrokiem, decyzji przyznającej B. S. świadczenie wychowawcze na N S. na okres od dnia 1 kwietnia 2016 r. do dnia 30 września 2017 r.; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] września 2016 r., nr [...], (sprostowaną postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...] ), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...], przyznającą świadczenie wychowawcze B.S. na rzecz N.S. i na rzecz N.S. na okres od 1 lipca 2016 r. do 30 września 2017 r., w kwocie po 500,00 zł. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wnioskiem z dnia 6 czerwca 2016 r. B.S. zwróciła się o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na rzecz dzieci - N. i N.S. Prezydent [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r nr [...] ,przyznał świadczenie wychowawcze na rzecz N.S. na rzecz N.S. na okres od 1 lipca 2016 r. do 30 września 2017 r., w kwocie po 500,00 zł. W uzasadnieniu organ podniósł, że B.S. wniosek z dnia 6 czerwca 2016 r. uzupełniła poprzez przedłożenie żądanych przez organ dokumentów w dniu 18 lipca 2016 r., a zatem świadczenia wychowawcze na dzieci N. i N.S. przysługują od dnia 1 lipca 2016 r., tj. od miesiąca w którym strona uzupełniła wniosek z dnia 6 czerwca 2016 r. Od decyzji Prezydenta [...] odwołanie złożyła B. S., podnosząc, że złożyła brakujące dokumenty w sprawie po terminie, ponieważ dopiero w dniu 26 lipca 2016 r. otrzymała je od pracodawcy. Odwołująca wniosła o przyznanie świadczenia wychowawczego na oboje dzieci z wyrównaniem, za okres 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] września 2016 r. (sprostowaną postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r.) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że zasady przyznawania świadczeń wychowawczych regulują przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r. poz. 195, zwanej dalej u.p.p.w.d.) i przytoczyło treść przepisów art. 2 pkt 14, art. 4, art. 18 ust. 1 i art. 19 tej ustawy. Organ odwoławczy wskazał, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż pismem z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...], Urząd W. wezwał B. S. do uzupełnienia dokumentów niezbędnych do rozpoznania wniosku z dnia 6 czerwca 2016 r., w terminie 14 dni od daty otrzymania wezwania. Organ pouczył stronę, że w przypadku niezastosowania się do niniejszego wezwania, pozostawi wniosek bez rozpatrzenia. Strona odebrała ww. wezwanie dnia 8 lipca 2016 r., a zatem termin na uzupełnienie braków wniosku upłynął w dniu 22 lipca 2016 r. Natomiast B.S. wniosek uzupełniła w dniu 18 lipca 2016 r. oraz w dniu 26 lipca 2016 r., tj. po terminie wskazanym w wezwaniu z dnia 29 czerwca 2016 r. Jednocześnie wnioskodawczyni w żaden sposób nie poinformowała organu o okolicznościach stanowiących przyczynę niedotrzymania terminu. W związku z powyższym organ I instancji przyznał świadczenie wychowawcze na dzieci N. i N.S. na okres od 1 lipca 2016 r., tj. od miesiąca w którym wnioskodawczyni uzupełniła wniosek złożony w dniu 6 czerwca 2016 r., a Kolegium uznało takie stanowisko organu I instancji za prawidłowe. Decyzja Kolegium stała się przedmiotem skargi B.S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca wskazała, że nie zgadza się aby świadczenie na drugie dziecko nie zostało jej przyznane od dnia 1 kwietnia 2016 r., gdyż to świadczenie nie jest uzależnione od dochodu i nie miały na jego przyznanie wpływu dokumenty, które złożyła w dniach 8 i 26 lipca 2016 r. dotyczące uzyskanego dochodu. Strona w obszernym uzasadnieniu skargi podała argumenty za uwzględnieniem skargi oraz przyznaniem jej świadczenia wychowawczego na dwoje dzieci z wyrównaniem, uznając, że kluczowa jest data złożenia wniosku (6 czerwca 2016 r.). W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Materialnoprawną podstawę podjętych rozstrzygnięć stanowiły przepisy u.p.p.w.d. regulujące zasady udzielania świadczenia wychowawczego w wysokości 500 złotych na dziecko w rodzinie, przeznaczonego na częściowego pokrycie wydatków związanych z wychowaniem dziecka, w tym opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb bytowych. Zgodnie z wolą ustawodawcy, świadczenie to niezależnie od dochodu rodziny przysługuje na drugie i kolejne dziecko w rodzinie, zaś na pierwsze jedynie wówczas, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 800 złotych, a jeżeli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne 1200,00 złotych (art. 5 ust. 3 i 4 u.p.p.w.d.). Uprawnionymi do świadczenia są zaś, stosownie do art. 4 ust. 2 powołanej ustawy: matka, ojciec, opiekun faktyczny dziecka albo opiekun prawny dziecka. Rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do pierwszego świadczenia wychowawczego (przyznawanego na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r.), jest rok 2014. Prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu (art. 48 ust. 2 u.p.p.w.d.). O tym co stanowi dochód, przesadzają z kolei przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1518), do których stosowania odsyła art. 2 pkt 1 u.p.p.w.d. Są nim więc, stosownie do art. 3 pkt 1 lit. a tej ustawy, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r. poz. 361, ze zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że skarżąca jest uprawniona do uzyskania świadczenia wychowawczego na dzieci: N.S. i N.S. ur. [...] kwietnia 2011 r. Niekwestionowanym pozostaje także, że żadne z jej dzieci nie legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności. Ponadto w odniesieniu do rodziny skarżącej zostały spełnione ustawowe przesłanki, dotyczące przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Okoliczności te znajdują potwierdzenie w dokumentach zgromadzonych w aktach i nie budzą również wątpliwości Sądu. Istota sporu sprowadza się natomiast do oceny poprawności ustalenia przez organy, okresu na jaki zostało przyznane świadczenie na dzieci skarżącej. Organy, po rozpoznaniu wniosku skarżącej z dnia 6 czerwca 2016 r., przyznały stronie świadczenie wychowawcze na N.S. na okres od 1 lipca 2016 r. do 30 września 2017 r., w kwocie 500,00 zł oraz na N.S. na okres od 1 lipca 2016 r. do 30 września 2017 r., w kwocie 500,00 zł. Organy ustaliły bowiem, że pismem z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] , Urząd W. wezwał B. S. do uzupełnienia dokumentów niezbędnych do rozpoznania wniosku z dnia 6 czerwca 2016 r.. Wezwanie organów dotyczyło dokumentów służących ustaleniu dochodu rodziny skarżącej w 2014 r. B.S. wniosek z dnia 6 czerwca 2016 r. ostateczne uzupełniła w dniu 18 lipca 2016 r., wobec czego organ I instancji, mając na względzie treść art. 18 ust. 2 ustawy, przyznał świadczenie wychowawcze na dzieci N. i N.S., na okres od 1 lipca 2016 r., tj. od miesiąca, w którym wnioskodawczyni uzupełniła wniosek złożony w dniu 6 czerwca 2016 r. Z argumentacją organów w zakresie przyznania świadczenia wychowawczego na N.S. od dnia 1 lipca 2016 r. nie sposób się zgodzić. Stosownie bowiem do treści art. 5 ust. 3 u.p.p.w.d. świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód w przeliczeniu na osobę nie przekroczy kwoty 800,00 zł. Natomiast a contrario na drugie dziecko w rodzinie świadczenie wychowawcze przysługuje niezależnie od kryterium dochodowego. W przedmiotowej sprawie N.S. jest drugim dzieckiem w rodzinie, a zatem do przyznania świadczenia wychowawczego na N.S. wymagane było od skarżącej jedynie złożenie kompletnego wniosku o przyznanie tego świadczenia. Organ w tej sytuacji nie był obowiązany do badania kryterium dochodowego, gdyż ustawodawca nie uzależnił od niego przyznania pomocy finansowej na drugie dziecko w rodzinie. Koniecznym do uzyskania świadczenia wychowawczego na drugie dziecko w rodzinie, jest wyłącznie złożenie wniosku przez osobę uprawnioną. Przy czym, zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, prawo do świadczenia wychowawczego ustalane jest na okres od dnia 1 października do dnia 30 września roku następnego. Natomiast ust. 2 tego przepisu stanowi, że prawo do świadczenia wychowawczego ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu, o którym mowa w ust. 1. Jednakże, zgodnie z art. 49 ust.1 ustawy, w przypadku złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy – co miało miejsce w przedmiotowej sprawie - prawo do świadczenia wychowawczego na podstawie tego wniosku ustala się począwszy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci weszła w życie, tj. od 1 kwietnia 2016 r. (art. 58 tej ustawy). Mając na względzie treść wyżej powołanych przepisów podnieść należy, że błędnie organy przyjęły, że świadczenie wychowawcze na N.S. przysługuje skarżącej od dnia 1 lipca 2016 r., gdy w okolicznościach sprawy świadczenie to przysługuje od dnia 1 kwietnia 2016 r., bowiem skarżąca wniosek w tym zakresie złożyła w dniu 6 czerwca 2016 r., czym wypełniła dyspozycję art. 49 ust. 1 u.p.p.w.d. Z przyczyn wyżej wskazanych uznać należy, że organy w odniesieniu do przyznania świadczenia wychowawczego na N.S. od dnia 1 lipca 2016 r. naruszyły przepis art. 49 ust. 1 u.p.p.w.d. Naruszenie prawa materialnego, tj. art. 49 miało wpływ na wynik sprawy. Skarżącej bowiem należy się świadczenie wychowawcze na drugie dziecko, tj. córkę N.S. w kwocie po 500 zł miesięcznie za okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r., a nie jak organy uznały od 1 lipca 2016 r. do 30 września 2017 r. Wobec czego koniecznym było uchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w zakresie przyznanego świadczenia wychowawczego B.S. na N.S., gdyż decyzje te nie zawierają rozstrzygnięcia w zakresie prawa do świadczenia wychowawczego na rzecz N.S., od 1 kwietnia 2016 r. do 30 czerwca 2016 r. W odniesieniu natomiast do świadczenia przyznanego na pierwsze dziecko, tj. N.S. organy zasadnie przyznały świadczenie wychowawcze od dnia 1 lipca 2016 r. do dnia 30 września 2017 r. W sytuacji bowiem złożenia wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, organ zobligowany jest do ustalenia dochodu rodziny wnioskodawcy, gdyż ww. świadczenie na pierwsze dziecko przysługuje jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł lub kwoty 1.200,00 zł gdy dziecko jest niepełnosprawne. W niniejszej sprawie kompletny wniosek z niezbędnymi do ustalenia kryterium dochodowego rodziny skarżącej dokumentami został złożony w dniu 26 lipca 2016 r., a zatem stosownie do art. 18 ust.2 u.p.p.w.d. Prezydent [...] prawidłowo przyznał świadczenie wychowawcze na rzecz N.S. od dnia 1 lipca 2016 r. To zaś powoduje, że wniesiona skarga w tym zakresie pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 1 wyroku, na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w punkcie 2 wyroku, zobowiązując organ do wydania decyzji o wskazanej treści, na podstawie art. 151 p.p.s.a Sąd orzekł jak w punkcie 3 wyroku.