V SA/Wa 1803/16
WyrokWSA w Warszawie2017-06-22
Skład orzekający: Bożena Zwolenik, Irena Jakubiec-Kudiura, Dorota Mydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odrzucenie najkorzystniejszej oferty w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, z powodu niezgodności harmonogramu rzeczowo-finansowego z kosztorysem ofertowym, stanowi naruszenie dyscypliny finansów publicznych, jeśli błędy w harmonogramie mogły być poprawione jako omyłki rachunkowe lub inne omyłki niepowodujące istotnych zmian w treści oferty?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odrzucenie najkorzystniejszej oferty z powodu niezgodności harmonogramu rzeczowo-finansowego z kosztorysem ofertowym, gdzie błędy te mogły być poprawione jako omyłki rachunkowe lub inne omyłki niepowodujące istotnych zmian w treści oferty, stanowi naruszenie przepisów Prawa zamówień publicznych (art. 87 ust. 2 pkt 2 i 3 w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 Pzp). Takie działanie, prowadzące do wyboru droższej oferty i uszczuplenia środków publicznych, jest naruszeniem dyscypliny finansów publicznych w rozumieniu art. 17 ust. 1c ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D. S. na orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej (GKO) utrzymujące w mocy orzeczenie Regionalnej Komisji Orzekającej (RKO), które uznało D. S. (pełniącego funkcję Wójta Gminy) winnym naruszenia dyscypliny finansów publicznych. Zarzucono mu odrzucenie najkorzystniejszej oferty w przetargu na budowę świetlicy wiejskiej oraz zaniechanie poprawienia omyłek w formularzu ofertowym i harmonogramie rzeczowo-finansowym. Organy uznały, że błędy te powinny były zostać poprawione na podstawie art. 87 Pzp, a ich zaniechanie doprowadziło do wyboru droższej oferty i uszczerbku finansowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi D. S. na orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych z dnia ... marca 2016 r. nr ... w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych oddala skargę
Przedmiotem skargi wniesionej przez D. S. (dalej: "Skarżący", "Obwiniony" lub "Strona") do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych (dalej: "GKO" lub "organ II instancji") z dnia [...] marca 2016 r., utrzymujące w mocy orzeczenie Regionalnej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej w [...] z dnia [...] października 2015 r. sygn. akt [...], którym Komisja uznała winnym popełnienia przez Obwinionego D. S., pełniącego w czasie zarzucanego naruszenia dyscypliny finansów publicznych funkcję Wójta Gminy J., czynu polegającego na odrzuceniu oferty wykonawcy: Firmy Usługowo-Handlowo-Produkcyjnej [...], przy udzielaniu zamówienia publicznego pn: "Budowa świetlicy wiejskiej w [...]", tj. oferty najkorzystniejszej oraz zaniechaniu poprawienia wykazanych omyłek rachunkowych w przedłożonym formularzu ofertowym i innych omyłek w przedłożonym harmonogramie rzeczowo - finansowym stanowiącym załącznik nr 1 do projektu umowy, data popełnienia czynu [...] marca 2013 r., co stanowiło naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 87 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 907 ze zm.), tj. winnym naruszenia dyscypliny finansów publicznych z art. 17 ust. 1c ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 168), dalej: "ustawa o odpowiedzialności", oraz wymierzyła Obwinionemu karę upomnienia i obciążyła obowiązkiem zwrotu na rzecz Skarbu Państwa kosztów postępowania w wysokości 291,71 zł.
Zaskarżone orzeczenie GKO zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Pismem z dnia 20 maja 2014 r. Dyrektor Departamentu Kontroli Zamówień współfinansowanych ze Środków Unii Europejskiej Urzędu Zamówień Publicznych złożył zawiadomienie o okolicznościach wskazujących na naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...], Rzecznik Dyscypliny Finansów Publicznych wniósł do Regionalnej Komisji Orzekającej w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej w [...], dalej: "RKO", o uznanie D. S., pełniącego w czasie zarzucanego naruszenia dyscypliny finansów publicznych funkcję Wójta Gminy [...], za odpowiedzialnego naruszenia dyscypliny finansów publicznych w rozumieniu art. 17 ust. 1c ustawy o odpowiedzialności. Przedmiotowe naruszenie polegało na odrzuceniu najkorzystniejszej oferty wykonawcy: Firmy Usługowo-Handlowo-Produkcyjnej [...], przy udzielaniu zamówienia publicznego pod nazwą "Budowa świetlicy wiejskiej w [...]", oraz zaniechaniu poprawienia wykazanych omyłek w przedłożonym formularzu ofertowym i innych omyłek w przedłożonym harmonogramie rzeczowo-finansowym, stanowiącym załącznik nr 1 do projektu umowy. W ocenie Rzecznika stanowiło to naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 87 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 2164), dalej: "p.z.p.". Rzecznik wniósł o ukaranie Obwinionego karą upomnienia.
Orzeczeniem z dnia [...] listopada 2014 r. sygn. akt [...] RKO uniewinniła Obwinionego od zarzucanego naruszenia dyscypliny finansów publicznych. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia RKO wskazała, iż nie budzi wątpliwości fakt, iż Zamawiający w sposób nieuprawniony odrzucił przy udzielaniu zamówienia publicznego pod nazwą "Budowa świetlicy wiejskiej w [...]" najkorzystniejszą ofertę wykonawcy: Firmy Usługowo-Handlowo-Produkcyjnej [...] oraz zaniechał poprawienia wykazanych omyłek w przedłożonym formularzu ofertowym i innych omyłek w przedłożonym harmonogramie rzeczowo-finansowym, stanowiącym załącznik nr 1 do projektu umowy, czym naruszył art. 89 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 87 ust. 2 pkt 2 i 3 p.z.p. Zamawiający stwierdził, że dołączenie poprawnie wypełnionego harmonogramu rzeczowo-finansowego, który zawiera treść oferty, stanowi wymóg merytoryczny. Dokumenty odnoszące się bezpośrednio do przedmiotu przyszłego zobowiązania Wykonawcy, dookreślające i uszczegółowiające jego zakres czy sposób wykonania, co do zasady są w znaczeniu zarówno materialnym, jak i formalnym, częścią oferty rozumianej jako oświadczenie woli wyrażające zobowiązanie do określonego wykonania zamówienia, a harmonogram stanowi istotny merytoryczny element oferty, gdyż zawiera informacje dotyczące terminu realizacji zamówienia oraz zaoferowanej ceny w kwocie brutto. Harmonogram złożony przez Firmę Usługowo-Handlowo-Produkcyjną [...] nie spełniał tej roli, Wykonawca musiałby sporządzić nowy dokument odpowiadający wymogom postepowania. Złożone dokumenty nie mogą zostać zakwalifikowane jako dokumenty potwierdzające spełnianie przez oferowane roboty budowlane wymagań określonych przez Zamawiającego, czyli tzw. dokumenty podmiotowe, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy i które zostały przykładowo wskazane w § 5 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2009 r. w sprawie dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy oraz form w jakich dokumenty te mogą byt składane. W konsekwencji harmonogram rzeczowo- finansowy określony jako "inny dokument" w postanowieniach Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia, dalej: "SIWZ", odnoszący się do zakresu wykonywanych prac oraz ilościowego i wartościowego zaawansowania robót zakwalifikowany jest jako dokument składający się na treści oferty, a nie jako dokument potwierdzający, że oferowane roboty budowlane odpowiadają wymaganiom SIWZ. W tym przypadku, zdaniem Zamawiającego, brak możliwości zastosowania art. 26 ust. 5 p.z.p. Niedopuszczalne w tym zakresie jest również powadzenie naprawienia oferty w trybie art. 87 ustawy p.z.p., gdyż prowadzone wyjaśnienia treści oferty musiałyby prowadzić do uzupełnienia treści oferty poprzez złożenie oświadczenia woli przez Wykonawcę, to z kolei stanowiłoby o niedopuszczalnych po stronie Zamawiającego negocjacjach z jednym z Wykonawców w postępowaniu, który złożył swoją ofertę w sposób odmienny od pozostałych Wykonawców i odbiegający od wymogów merytorycznych SIWZ.
Po odrzuceniu trzech ofert, w tym oferty Firmy Usługowo Handlowo Produkcyjnej [...], jako najkorzystniejszą wybrano ofertę Przedsiębiorstwa Budowlano-Handlowego [...] sp. z o. o. (cena oferty brutto 1.214.072,10 zł), z którą w dniu [...] marca 2013 r. zawarto umowę na wykonanie zamówienia publicznego.
RKO podzieliła stanowisko Rzecznika, iż w przedmiotowej sprawie Zamawiający naruszył przepisy art. 87 ust. 2 pkt 2 i 3 i art. 89 ust. 1 pkt 2 p.z.p., podniosła jednak, iż aby skutecznie przypisać Obwinionemu zarzut naruszenia dyscypliny finansów publicznych w rozumieniu przepisu art. 17 ust. 1c ustawy o odpowiedzialności, konieczne jest również wykazanie wpływu naruszenia przepisów o zamówieniach publicznych na wynik postępowania w sprawie o udzielenie zamówienia publicznego. W tym zakresie za kluczowe dla rozstrzygnięcia uniewinniającego RKO uznała złożone w dniu 27 maja 2014 r. przez wykonawcę [...] prowadzącego Firmę Usługowo-Handlowo-Produkcyjną w [...], oświadczenie o treści: "Uważam, że moja oferta złożona w przetargu na " Budowę Świetlicy Wiejskiej w [...]" zrobiona była dobrze. W kosztorysie wyliczyłem wszystkie koszty, harmonogram rzeczywiście w całości nie był wypełniony. O tym, że spowoduje to odrzucenie mojej oferty byłem poinformowany przez pracowników Urzędu i zgodziłem się z tym. Gdyby było inaczej wniósłbym odwołanie od wyników przetargu. W przypadku otrzymania korekty nie zainteresowałbym się tym." Zdaniem RKO złożone oświadczenie nie pozwalało na przyjęcie tezy, iż ziściła się przesłanka, od której przepis art. 17 ust. 1c ustawy o odpowiedzialności uzależnia możliwość przypisania zarzutu naruszenia dyscypliny finansów publicznych. Skoro bowiem wykonawca, którego oferta w sposób nieuprawniony została odrzucona oświadczył, iż w przypadku poprawienia przez zamawiającego omyłek, o których mowa w art. 87 ust. 2 pkt 3 p.z.p. w trybie przewidzianym ww. przepisami, nie zgodziłby się na ich poprawienie, postępowanie zakończyłoby się w ten sposób, iż oferta wykonawcy Firmy Usługowo-Handlowo-Produkcyjnej [...] zostałaby odrzucona na podstawie przepisu art. 89 ust. 1 pkt 7 p.z.p.
W wyniku rozpatrzenia odwołania złożonego przez Rzecznika, w dniu 7 maja 2015 r. GKO z uwagi na stwierdzone uchybienia orzeczenia RKO związane przede wszystkim z "...brakiem określenia momentu, z jakim Komisja wiąże możliwość badania, wpływu określonego naruszenia przepisów p.z.p. na wynik postępowania, a tym samym wystąpienie bądź niewystąpienie czynu penalizowanego w art. 17 ust. 1c ustawy, w związku z określonymi okolicznościami (dowodami)..." - uchyliła zaskarżone orzeczenie i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania.
W dniu [...] października 2015 r. RKO ponownie rozpatrując sprawę, uznała odpowiedzialność Obwinionego w zarzucanym przez Rzecznika zakresie i wymierzyła Obwinionemu karę upomnienia.
W uzasadnieniu orzeczenia RKO przytoczyła ponownie stan faktyczny sprawy, stwierdzając, iż Obwiniony zatwierdził w dniu [...] marca 2013 r. protokół z prowadzonego postępowania, a także w dniu [...] marca 2013 r. podpisał zawiadomienie o odrzuceniu oferty Firmy Usługowo-Handlowo-Produkcyjnej [...]. RKO podniosła, iż z analizy ofert złożonych w postępowaniu wynika, iż odrzucona oferta przedstawiała najkorzystniejszą cenę 1.152.233,02 zł, a z uwzględnieniem omyłki 1.152.363,02 zł (różnica wynosiła 130 zł). RKO wskazała, iż niezgodności pomiędzy kosztorysem, a harmonogramem ww. oferenta należało uznać jako mające charakter niezamierzonej omyłki, które Zamawiający w oparciu o prawidłowo sporządzony kosztorys mógł poprawić.
RKO wskazała, że w części 17 "Wyjaśnienia w toku badania i oceny oferty" Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia, dalej: "SIWZ", zatwierdzonej przez Obwinionego, znalazły się m.in. postanowienia, iż zgodnie z art. 87 ust. 2 p.z.p., Zamawiający poprawia w ofercie: "...inne omyłki polegające na niezgodności oferty ze specyfikacją istotnych warunków zamówienia, niepowodujących istotnych zmian w treści oferty niezwłocznie zawiadamiając o tym wykonawcę, którego oferta została poprawiona." Zatem sam Zamawiający przewidział taką okoliczność, a nie można uznać twierdzenia, iż kwota 130 zł jest istotną zmianą oferty. Przy jedynym kryterium oceny ofert, cena - 100% wartości, oferowana wartość zamówienia miała istotny wpływ na wybór oferty. Natomiast Obwiniony podpisał umowę na wykonanie zamówienia o wartości przekraczającej wartość odrzuconej oferty o 61.709,08 zł, co oznacza, że Gmina poniosła uszczerbek finansowy bowiem za wykonanie przedmiotowego zadania zapłacono więcej niż to było konieczne. RKO wskazała, iż stosownie do art. 87 ust 2 p.z.p. zamawiający poprawia w tekście oferty oczywiste omyłki pisarskie oraz omyłki rachunkowe w obliczeniu ceny, niezwłocznie zawiadamiając o tym wszystkich wykonawców. Wykonawca może w terminie trzech dni od dnia doręczenia zawiadomienia nie zgodzić się na poprawienie takiej omyłki (art. 89 ust. 1 pkt 7). Jak wykazało prowadzone postępowanie, w ofercie złożonej przez [...] wystąpiły omyłki, które miały charakter omyłek technicznych, a nie merytorycznych. Użycie w art. 87 ust. 2 wyrażenia "zamawiający poprawia" oznacza, iż jest to obowiązek zamawiającego. Dopiero po poprawieniu takich omyłek wykonawca może wyrazić zgodę lub nie. W przedmiotowym postępowaniu nie umożliwiono wykonawcy - oferentowi, zajęcia określonego stanowiska. Z kolei art. 84 ust. 1 p.z.p. stanowi, iż wykonawca może przed upływem terminu do składania ofert, zmienić lub wycofać ofertę. Art. 85 tej ustawy określa okres związania wykonawcy ofertą (do upływu terminu, określonego w SIWZ) chroniąc zamawiającego przed utratą możliwości, zawarcia umowy na skutek upływu terminu związania ofertą. Określenie w przepisach p.z.p. terminu zawierania umów (art. 94) daje zamawiającemu możliwość, w przypadku uchylania się wykonawcy od dokonania tej czynności, do skorzystania z przepisów art. 46 ust. 5 i art. 94 ust. 3 ustawy. Zamawiający może zatrzymać w tym wypadku wadium i zaproponować podpisanie umowy kolejnemu, najlepszemu w punktacji oferentowi. Termin "związanie ofertą" oznacza, iż wykonawca zobowiązany jest do wypełnienia wszelkich zapisów wynikających z treści oferty przez cały z góry określony okres. RKO podkreśliła, iż dokonaną przez nią ocenę stanu faktycznego potwierdzają również ustalenia kontroli przedmiotowego zamówienia przeprowadzonej przez Urząd Zamówień Publicznych. Prezes Urzędu Zamówień Publicznych w piśmie z dnia 28 kwietnia 2014 r. odrzucającym zarzuty wniesione przez Wójta Gminy [...] na wnioski pokontrolne i Krajowa Izba Odwoławcza w uchwale z dnia [...] maja 2014 r. sygn. akt [...] wskazali, iż przepisy ustawy prawo zamówień publicznych nie definiują pojęcia "treść oferty", dlatego stosownie do treści art. 14 Prawo zamówień publicznych, należy posiłkować się tle linieją zawartą w art. 66 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny. Z brzmienia tego przepisu wynika, że ofertę stanowi oświadczenie drugiej stronie woli zawarcia umowy, jeżeli określa ona istotne postanowienia tej umowy. Z tego wynika, że oferta nie odpowiadająca treści SIWZ, to taka oferta, która w sposób odmienny, niż to ujęto w SIWZ, redaguje istotne postanowienia umowy, wprowadzając zmiany.
RKO uznała, że Zamawiający w sposób nieuprawniony odrzucił ofertę wykonawcy Firmy Usługowo-Handlowo-Produkcyjnej [...] przy udzielaniu zamówienia publicznego na zadanie "Budowa świetlicy wiejskiej w [...]", tj. ofertę najkorzystniejszą, poprzez zaniechanie poprawienia wykazanych omyłek w przedłożonym formularzu ofertowym i innych omyłek w przedłożonym harmonogramie rzeczowo-finansowym stanowiącym załącznik nr 1 do projektu umowy. RKO podkreśliła, że poprawienie oczywistych omyłek w ofercie [...], do czego Zamawiający w świetle powołanych wyżej przepisów prawa był zobowiązany spowodowałoby, iż jego oferta nadal byłaby najkorzystniejsza i powinna zostać wybrana w tym postępowaniu. Jednocześnie RKO dokonując oceny wpływu złożonego oświadczenia z dnia 27 maja 2014 r. na postępowanie stwierdziła, iż nie może uznać za mające znaczenie dla sprawy oświadczenia złożonego przez Oferenta [...], iż na skutek ewentualnego dokonania przez Zamawiającego poprawek w ofercie "... nie zainteresowałby się tym" (zamówieniem) ze względu na to, że Zamawiający nie dokonał poprawek oferty, lecz odrzucił tę ofertę (brak zachowania oferenta bezpośrednio po hipotetycznym poprawieniu "omyłek"), a oświadczenie oferenta nastąpiło po upływie roku od podpisania umowy. Ponadto ustawodawca w p.z.p. określił okoliczności wycofania oferty, przypadki odstąpienia od umowy, jak i następstwa tych czynności. W związku z tym przesłanie oświadczenia oferenta i to po rocznym okresie od podpisania umowy nie może mieć wpływu na ocenę zarzucanego czynu.
Uznając, z uwagi na brzmienie art. 18 ust. 1 p.z.p., odpowiedzialność Obwinionego, zważywszy na okoliczności w jakich doszło do naruszenia dyscypliny finansów publicznych, jak i to, że odrzucenie przez Obwinionego w dniu [...] marca 2013 r. oferty najkorzystniejszej spowodowało uszczuplenia środków publicznych, RKO wymierzyła Obwinionemu karę upomnienia.
Skarżący wniósł odwołanie. Po przeprowadzeniu w dniu [...] marca 2016 r. rozprawy, na podstawie zebranego materiału dowodowego ujętego w aktach sprawy, Główna Komisja Orzekająca w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych, utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie.
GKO podzieliła twierdzenia RKO, odnoszące się do charakteru omyłek występujących w ofercie złożonej przez Firmę Usługowo-Handlowo-Produkcyjną [...]. Uznała, że wskazanie w harmonogramie rzeczowo-finansowym w pkt A5 "podłoża i posadzki" jedynie kwoty 26 746.16 zł, odpowiadającej wycenie kosztorysowej ww. pozycji 5.1 "piwnice", zamiast sumy kwot pozycji 5.1 "piwnice" oraz pozycji 5.2 "parter część dobudowana", tj. 67 755,25 zł stanowi inną omyłkę, o której mowa w art. 87 ust. 2 pkt 3 p.z.p. Omyłka polegająca na przeniesieniu do harmonogramu rzeczowo-finansowego wartości jednej tylko pozycji kosztorysowej zamiast dwóch jest omyłką, którą zamawiający bez udziału oferenta jest w stanie poprawić poprzez zsumowanie wartości i przeniesienie do harmonogramu. Dodatkowo organ podkreślił, że brak wskazania kwot brutto w pozycji nr 5 nie jest okolicznością, której Zamawiający nie mógł uwzględnić i naprawić biorąc pod uwagę fakt, iż oferent w kosztorysie ofertowym wskazał wysokość stawki VAT 23% dla wszystkich zaoferowanych robót. Ponadto jak wynika z ustalonego stanu faktycznego kwota brutto podana w formularzu ofertowym przy uwzględnieniu stawki VAT 23 % wskazanej przez wykonawcę w kosztorysie ofertowym, powinna stanowić wartość 1 152 363,02 zł. Wskazana omyłka bezsprzecznie posiada cechy omyłki, o której mowa w art. 87 ust. 2 pkt 2 p.z.p., a zatem omyłki rachunkowej, którą Zamawiający winien był poprawić z uwzględnieniem konsekwencji rachunkowych dokonanych poprawek.
GKO potwierdziła prawidłowość dokonanych przez RKO ustaleń, odnoszących się do możliwości dokonania przez Zamawiającego poprawek w odrzuconej ofercie, z jednej strony z uwagi na charakter niektórych uchybień noszących cechy omyłek rachunkowych, z drugiej strony z uwagi na brak istotności uchybień w niej występujących. O braku istotności świadczy zarówno charakter stwierdzonych błędów, jak i wtórny w stosunku do kosztorysu ofertowego charakter harmonogramu. Ponadto, część 17 "Wyjaśnienia w toku badania i oceny oferty" SIWZ, zatwierdzonej przez Obwinionego, zawiera zapisy dotyczące procedury poprawiania w ofercie innych omyłek polegających na niezgodności oferty ze specyfikacją istotnych warunków zamówienia, niepowodujących istotnych zmian w treści oferty. Zatem sam Zamawiający przewidział taką, okoliczność.
GKO wskazała również, że czynności kontrolne Urzędu Zamówień Publicznych i uchwała KIO z dnia [...] maja 2014 r. sygn. akt [...] potwierdzają ustalenia i ocenę naruszeń dokonaną przez RKO. W uchwale KIO podniosła m.in., iż "harmonogram, w zakresie wartości wycenionych prac, miał charakter wtórny, w stosunku do kosztorysu ofertowego, w którym wykonawcy dokonywali wyceny. Błędy występujące w harmonogramie w zakresie ustalonej w kosztorysie wartości prac nie miały charakteru merytorycznego, lecz techniczny i wynikały z pominięcia przy sumowaniu wartości pozycji A5, wycenionej w kosztorysie w dwóch pozycjach 5.1 i 5.2 kosztorysu ofertowego. Poprawiając treść harmonogramu Zamawiający w żaden sposób nie ingerowałby w treść oferty, co do wartości, wycenionych prac, co uzasadniało przyjęcie, iż nie została spełniona przesłanka, wyłączająca zastosowanie przepisu art. 87 ust. 2 pkt 3 p.z.p., tj. braku istotnego wpływu na treść oferty. W ten sam sposób należało ocenić pozostałe braki harmonogramu polegające na niewypełnieniu kolumny z wartością brutto pozycji, która możliwa była również do ustalenia w oparciu o treść kosztorysu ofertowego.
GKO stwierdziła, że w przedmiotowej sprawie doszło zatem do naruszenia przez Obwinionego przepisów art. 87 ust. 2 pkt 2 i 3 i art. 89 ust. 1 pkt 2 p.z.p. w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego na "Budowę świetlicy wiejskiej w [...]", wszczętego na podstawie ogłoszenia Zamawiającego, tj. Gminy [...] w dniu 8 lutego 2013 r., wskutek nieuprawnionego odrzucenia oferty w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. Natomiast zgodnie z art. 17 ust. 1c ustawy o odpowiedzialności, naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest naruszenie przepisów o zamówieniach publicznych w inny sposób niż określony w ust. 1 i 1b ustawy, jeżeli miało ono wpływ na wynik postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, chyba że nie doszło do udzielenia zamówienia publicznego. Do znamion przedmiotowych czynu należy łączne wystąpienie dwóch przesłanek, tj. naruszenie przepisów o zamówieniach publicznych w inny sposób niż określony w art. 17 ust. 1 i 1 b ustawy, wpływ zidentyfikowanego wyżej naruszenia przepisów p.z.p. na wynik postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, zakończonego udzieleniem zamówienia publicznego. Pomiędzy wskazanymi przesłankami musi istnieć związek przyczynowo-skutkowy, polegający na tym, że wystąpienie przesłanki związanej z naruszeniem przepisów p.z.p. wywiera wpływ na wynik postępowania o udzielenie zamówienia publicznego,
Zdaniem GKO zebrany materiał dowodowy bezsprzecznie wskazuje, iż odrzucona oferta Firmy Usługowo-Handlowo-Produkcyjnej [...], przedstawiała najkorzystniejszą cenę, tj. 1.152.233,02 zł, a z uwzględnieniem zidentyfikowanej omyłki 1.152.363,02 zł. Dokonanie przez Zamawiającego korekty omawianych omyłek doprowadziłoby w istocie do wyboru oferty przedstawionej przez ww. firmę. W związku z odrzuceniem z naruszeniem art. 89 ust. 1 pkt 2, art. 87 ust. 2 pkt 2 i 3 p.z.p. oferty najkorzystniejszej, Obwiniony podpisał umowę na wykonanie zamówienia o wartości przekraczającej wartość odrzuconej oferty o 61.709,08 zł. Tym samym doszło do uszczuplenia środków publicznych bowiem zapłacono za wykonanie przedmiotowego zadania więcej niż było konieczne.
Odnosząc się do złożonego w dniu 27 maja 2014 r. oświadczenia [...] GKO stwierdziła, że zarówno moment, w którym złożono oświadczenie, jak i jego wewnętrznie sprzeczna treść prowadzi do wniosku, iż wskazany dowód nie miał i nie ma wpływu na wynik postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, zakończonego udzieleniem zamówienia publicznego. Art. 17 ust. 1c ustawy o odpowiedzialności odnosi się, w zakresie wskazania znamion deliktu, wyłącznie do strony przedmiotowej naruszenia przepisów p.z.p. (w rozpoznawanej sprawie w związku z nieuprawnionym odrzuceniem oferty) na wynik postępowania. Zgodnie z art. 17 ust. 1c ustawy o odpowiedzialności badając znamiona czynu, należy ustalić, czy pomiędzy określonym naruszeniem przepisów p.z.p. a wynikiem postępowania o udzielenia zamówienia, publicznego zakończonego udzieleniem zamówienia publicznego zachodzi związek przyczynowo skutkowy, a zatem czy w sytuacji, gdyby obiektywnie do określonego naruszenia przepisów p.z.p. nie doszło, wynik postępowania pozostałby niezmienny. Tym samym w ocenie GKO nie ma podstaw faktycznych aby dowód w postaci złożonego w dniu 27 maja 2014 r. oświadczenia wiązać z zidentyfikowanym naruszeniem przepisów p.z.p. bowiem w przedmiotowej sprawie istotny jest wpływ naruszenia przepisów p.z.p. na wynik postępowania, a nie wpływ innych niż naruszenie przepisów okoliczności, niewymienionych w art. 17 ust. 1c ustawy o odpowiedzialności.
Organ podkreślił, że powołany przepis poza zakresem penalizacji pozostawia wpływ indywidualnej oceny a zarazem akceptacji wykonawcy na poprawę, czy brak poprawy złożonej przez niego w postępowaniu oferty na wynik postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. W postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego Wykonawcy przysługują bowiem wskazane w ustawie p.z.p. określone środki ochrony prawnej, jak np. złożenie odwołania.
Spełnienie drugiej przesłanki, uzasadniającej wystąpienie znamion przedmiotowych czynu, uzależnione jest zatem od stwierdzenia, czy odrzucenie oferty z naruszeniem przepisów p.z.p. przez Zamawiającego miało, a jeżeli tak to jaki, wpływ na wynik postępowania o udzielenie zamówienia publicznego.
W rozpatrywanej sprawie na skutek niewłaściwego działania Obwinionego doszło do odrzucenia najkorzystniejszej oferty, a w konsekwencji do uszczuplenia środków publicznych; za wykonanie przedmiotowego zadania zapłacono więcej niż było konieczne.
GKO podtrzymała ustalenia RKO w zakresie prawidłowości przypisania odpowiedzialności za czyn z art. 17 ust. 1c ustawy Obwinionemu, pełniącemu w czasie zarzucanego naruszenia dyscypliny finansów publicznych funkcję Wójta Gminy [...]. Stwierdziła, że nie ma podstaw do uznania, że czyn Obwinionego charakteryzuje się znikomą szkodliwością dla finansów publicznych, skoro swoim działaniem naruszył on przepisy p.z.p., a tym samym doprowadził do wyboru oferty mniej korzystnej dla jednostki sektora finansów publicznych, jak i do dokonania przez tę jednostkę większych wydatków ze środków publicznych niż to było konieczne. Powyższe powoduje również, że wymierzona Obwinionemu kara mieści się w zakresie prawnych kompetencji organu orzekającego, wynikających w szczególności z art. 33 ustawy. GKO stwierdziła także, że nie ma podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary, w szczególności, że działaniem swoim Obwiniony nie tylko dokonał istotnego uszczuplenia środków publicznych, ale także naruszył jedną z kardynalnych zasad zamówień publicznych, to jest zasadę uczciwej konkurencji, poprzez nieuprawnione odrzucenie oferty jednego z oferentów.
Obwiniony złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia GKO oraz poprzedzającego go orzeczenia RKO, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżący zarzucił orzeczeniu GKO:
1. naruszenie przepisów postępowania - art 45 ust. 2 ustawy o odpowiedzialności poprzez uznanie, że oświadczenie wykonawcy [...] prowadzącego firmę Usługowo-Handlowo- Produkcyjną w [...], złożone w dniu 27 maja 2014 r. nie może mieć wpływu na ocenę zarzucanego czynu i stanowi zarazem dokument, który w ogóle nie powinien być oceniony w aspekcie naruszenia przez Skarżącego przepisów p.z.p., polegającego na obowiązku poprawienia omyłek. Zdaniem bowiem organu dowód ten powinien być "pominięty" z uwagi na to, że świadczenie to zostało złożone przez wykonawcę po rocznym okresie od podpisania umowy (udzieleniu zamówienia publicznego) i wykonaniu przedmiotu zamówienia, dlatego też nie może mieć wpływu na ocenę zarzucanego czynu;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 17 ust. 1c ustawy o odpowiedzialności, poprzez przyjęcie, że Skarżący, pełniąc funkcję Wójta Gminy J., swoim działaniem popełnił czyn naruszający dyscyplinę finansów publicznych, określony we wskazanym przepisie ustawy;
3. naruszenie przepisów prawa materialnego art. 87 ust. 2 pkt 3 w związku z art. 89 ust. 1 pkt 2 p.z.p., poprzez przyjęcie, że Skarżący w sposób nieuprawniony na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 p.z.p. odrzucił ofertę wykonawcy, mimo że w ocenie organu, obowiązkiem Skarżącego było dokonanie na podstawie art. 87 ust. 2 pkt 3 p.z.p. poprawienia omyłek w złożonym przez wykonawcę harmonogramie rzeczowo- finansowym, stanowiącym załącznik nr 1 do projektu umowy.
W odpowiedzi na skargę GKO wniosła o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym orzeczeniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienie wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz.1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej: "p. p. s. a.", sprowadza się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżony akt odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego aktu z obrotu prawnego. Wskazać również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p. p. s. a.).
Należy podkreślić, że środki finansowe będące przedmiotem sporu pochodzą ze środków publicznych, a zatem nie może budzić wątpliwości, że sposób ich wykorzystania musi być pod szczególną kontrolą, a wydatkowanie ich podlega rygorom wydatkowania środków budżetowych. Sąd zwraca uwagę, że ustawodawca zarówno w ustawie o finansach publicznych, jak i w ustawie o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych w sposób jednoznaczny, unormował zasady gospodarowania środkami publicznymi wskazując, że prawidłowość gospodarowania nimi podlega ochronie określonej m.in. regulacjami normującymi odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.
Przedmiotem oceny Sądu jest orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych z dnia [...] marca 2016 r. wydane w przedmiocie ukarania Obwinionego D. S., pełniącego w czasie zarzucanego naruszenia dyscypliny finansów publicznych funkcję Wójta Gminy [...], za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, poprzez odrzucenie w dniu 15 marca 2013 r. oferty wykonawcy: Firmy Usługowo-Handlowo-Produkcyjnej [...] przy udzielaniu zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego pn.: "Budowa świetlicy wiejskiej w [...]", tj. oferty najkorzystniejszej oraz zaniechaniu poprawienia wykazanych omyłek rachunkowych w przedłożonym formularzu ofertowym i innych omyłek w przedłożonym harmonogramie rzeczowo - finansowym stanowiącym załącznik nr 1 do projektu umowy.
Obwiniony nie kwestionuje stanu faktycznego natomiast nie zgadza się z wywodami prawnymi dotyczącymi naruszenia przepisów p.z.p. w odniesieniu do art. 87 ust. 2 pkt 2 i 3 i art. 89 ust. 1 pkt 2.
Poddając kontroli działanie organów orzekających w rozpoznawanej sprawie Sąd stwierdza, że organy te nie naruszyły reguł prowadzenia postępowania dowodowego i prawidłowo ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Wnioski organu wyprowadzono z zebranego w sprawie materiału dowodowego i nie wykraczają one poza swobodną ocenę dowodów. Skarga nie jest zasadna.
Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 168 ze zm.), dalej: "ustawa o odpowiedzialności", określa zasady i zakres odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, organy właściwe do prowadzenia tego postępowania oraz postępowanie w sprawach o naruszenie dyscypliny (art. 1 ustawy o odpowiedzialności).
Ustawa o odpowiedzialności w swojej treści zawiera szereg przepisów szczegółowo określających, jakie działanie lub zaniechanie podlega odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Jednym z takich przepisów jest art. 17 ustawy o odpowiedzialności, który enumeratywnie wylicza naruszenia dyscypliny finansów publicznych wynikające z udzielenia zamówień publicznych niezgodnie z przepisami ustawy o zamówieniach publicznych. Zgodnie z art. 17 ust. 1c ustawy o odpowiedzialności, naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest naruszenie przepisów o zamówieniach publicznych w inny sposób niż określony w ust. 1 i 1b ustawy, jeżeli miało ono wpływ na wynik postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, chyba że nie doszło do udzielenia zamówienia publicznego.
Obwiniony przy udzielaniu zamówienia publicznego pn: "Budowa świetlicy wiejskiej w [...]" zobowiązany był do zastosowania procedur wynikających z ustawy Prawo zamówień publicznych, gdyż wartość zamówienia przekroczyła kwotę 30.000 euro wskazaną w art. 4 pkt 8 p.z.p. Zgodnie zaś z art. 7 ust. 3 p.z.p. zamówienia udziela się wyłącznie wykonawcy wybranemu zgodnie z przepisami ustawy.
Przetarg nieograniczony to tryb udzielenia zamówienia, w którym w odpowiedzi na publiczne ogłoszenie o zamówieniu oferty mogą składać wszyscy zainteresowani wykonawcy (art. 39 p.z.p.).
Na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli jej treść nie odpowiada treści specyfikacji istotnych warunków zamówienia, z zastrzeżeniem art. 87 ust. 2 pkt 3. Natomiast zgodnie z art. 87 ust. 2 pkt 3 p.z.p. zamawiający poprawia w ofercie inne omyłki polegające na niezgodności oferty ze specyfikacją istotnych warunków zamówienia, niepowodujące istotnych zmian w treści oferty, niezwłocznie zawiadamiając o tym wykonawcę, którego oferta została poprawiona.
W dniu 8 lutego 2013 r. Wójt Gminy [...] – D. S. zatwierdził specyfikację istotnych warunków zamówienia pod nazwą "Budowa świetlicy wiejskiej w [...]". W tym samym dniu w Biuletynie Zamówień Publicznych zostało zamieszczone ogłoszenie. Do upływu terminu składania ofert, tj. do dnia 22 lutego 2013 r. zostało złożonych dziesięć ofert, których ceny brutto wynosiły od 1.152.233,02 zł (oferta złożona przez Firmę Usługow-Handlowo-Produkcyjną [...]) do 1.562.911,16 zł. Zamawiający odrzucił trzy oferty, w tym ofertę złożoną przez Firmę Usługowo-Handlowo-Produkcyjną [...]. W uzasadnieniu Zamawiający wskazał, że zgodnie z pkt 7 Inne dokumenty Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia postępowania dla zadania pn. "Budowa świetlicy wiejskiej w [...]", załącznikiem do składanych w wymienionym postępowaniu oferty jest wypełniony i podpisany harmonogram rzeczowo-finansowy, stanowiący załącznik nr 1 do projektu umowy. Natomiast do złożonej przez Wykonawcę w dniu [...] lutego 2013 r. oferty został dołączony harmonogram rzeczowo-finansowy, w którym nie podano wartości brutto w pozycji nr 5. Ponadto pozycja A5 harmonogramu rzeczowo-finansowego zawiera rozbieżność z kosztorysem ofertowym Wykonawcy. Pozycja dotycząca "podłoża i posadzek" została określona na wartość 26.746,16 zł, natomiast w kosztorysie ofertowym Dział 5 "Podłoża i posadzki", w tym Dział 5.1. "piwnice" określone zostały na kwotę 26.746,16 zł, a dział 5.2. "parter" na kwotę 67.755,24 zł, co łącznie daje kwotę 94.501,40 zł. Po odrzuceniu trzech ofert, w tym oferty Firmy Usługowo-Handlowo-Produkcyjnej [...], jako najkorzystniejszą wybrano ofertę Przedsiębiorstwa Budowlano-Handlowego [...] sp. z o. o, (cena oferty brutto 1.214.072,10 zł), z którą zawarto umowę na wykonanie zamówienia publicznego w dniu [...] marca 2013 r.
Należy podkreślić, że Uchwałą sygn. akt [...] z dnia [...] maja 2014 r., Krajowa Izba Odwoławcza podniosła, iż w okolicznościach ustalonych w sprawie, czynność Zamawiającego, polegająca na odrzuceniu oferty wykonawcy Firmy Usługowo-Handlowo-Produkcyjnej [...], z uwagi na stwierdzone braki harmonogramu rzeczowo-finansowego, dokonana została z naruszeniem art. 89 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 87 ust. 2 pkt 2 i 3 p.z.p. Izba, odmiennie od Zamawiającego uznała, iż poprawienie treści harmonogramu w sposób wskazany w informacji o wyniku kontroli nie prowadziłaby do naruszenia art. 87 ust. 2 pkt 2 i 3 p.z.p. Zmiana wartości w pozycji A5 harmonogramu przez jej zwiększenie o kwotę możliwą w oparciu o treść kosztorysu ofertowego (poz. 5.2 kosztorysu ofertowego "parter część dobudowana") nie zmieniałaby w żaden sposób treści oferty, gdyż harmonogram zawierać powinien powielenie wartości pozycji wycenione przez wykonawcę w kosztorysie. Harmonogram, w zakresie wartości wycenionych prac, miał charakter wtórny, w stosunku do kosztorysu wykonawcy dokonywali wyceny. Błędy występujące w harmonogramie w zakresie ustalonej w kosztorysie wartości prac nie miały charakteru merytorycznego, lecz techniczny i wynikały z pominięcia przy sumowaniu wartości pozycji A5, wycenionej w kosztorysie w dwóch pozycjach 5.1 i 5.2 kosztorysu ofertowego. Poprawiając treść harmonogramu Zamawiający w żaden sposób nie ingerowałby w treść oferty, co do wartości wycenionych prac, co uzasadniało przyjęcie, iż nie została spełniona przesłanka wyłączająca zastosowanie przepisu art, 87 ust. 2 pkt 3 p.z.p., tj. braku istotnego wpływu na. treść oferty. W ten sam sposób należało ocenić pozostałe braki harmonogramu, polegające na niewypełnieniu kolumny z wartością brutto pozycji, która możliwa była. również do ustalenia w oparciu o treść kosztorysu ofertowego.
|We wniosku o ukaranie (pismo z dnia 18 sierpnia 2014 r.) Rzecznik Dyscypliny Finansów Publicznych odnosząc się do niezgodności pomiędzy | |
|kosztorysem a harmonogramem stwierdził, że mają one charakter niezamierzonej omyłki, co oznacza, że Zamawiający w oparciu o prawidłowo | |
|sporządzony kosztorys ofertowy powinien był poprawić ww. pozycje harmonogramu na podstawie art. 87 ust. 2 pkt 2 i 3 p.z.p. Organy | |
|orzekające po przeprowadzeniu postępowania w sprawie, w ustalonych okolicznościach faktycznych, za uzasadnione uznały stanowisko | |
|dotyczące charakteru omyłek stwierdzając, że tego rodzaju omyłki powinny być poprawione w trybie art. 87 ust. 2 pkt 2 i 3 p.z.p. Sąd | |
|podziela to stanowisko. | |
Artykuł 87 ust. 2 pkt 2 i 3 p.z.p. pozwala na dokonanie przez Zamawiającego poprawek oczywistych omyłek rachunkowych i innych omyłek polegających na niezgodności oferty ze specyfikacją istotnych warunków zamówienia, w granicach wyznaczonych zakresem pojęcia "omyłka" oraz zakazem wprowadzania w wyniku poprawiania przez zamawiającego innej omyłki, istotnych zmian w treści oferty. Oceny, czy poprawienie omyłki doprowadzi do istotnej zmiany w treści oferty należy dokonać w odniesieniu do okoliczności sprawy.
W orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż oczywiste omyłki rachunkowe to błędy wynikające z niewłaściwego przeprowadzenia działań arytmetycznych, w szczególności błędne zsumowanie lub odjęcie poszczególnych pozycji (post. SN z 21.06.1967 r., II CZ 48/67, LEX nr 616). Natomiast inna omyłka to omyłka polegająca na niezgodności oferty z SIWZ, niepowodująca istotnych zmian w treści tej oferty.
Sąd, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, podziela przedstawione stanowisko.
Poprawienie tych omyłek może dotyczyć każdego merytorycznego elementu oferty, np. zakresu, ilości, jakości, ceny. Należy podkreślić, że celem wprowadzenia tej regulacji było zapobieganie odrzuceniu ofert z powodu błahych pomyłek. "Artykuł 87 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo zamówień publicznych został wprowadzony w celu uniknięcia licznych niegdyś przypadków odrzucania ofert z powodu błahych pomyłek, dopuszcza poprawienie niedopatrzeń, błędów niezamierzonych, opuszczeń, drobnych różnic itp., lecz wszystkie te zmiany muszą mieścić się w pojęciu omyłki", Por. Irena Skubiszak-Kalinowska "Komentarz do art. 87 ustawy - Prawo zamówień publicznych", System Informacji Prawnej Lex.
Z treści powołanego przepisu: "zamawiający poprawia ofertę" wynika, że poprawienie oferty, przy wystąpieniu okoliczności powołanych w tym przepisie, ma charakter obligatoryjny i zamawiający nie może się uchylić od jej wykonania.
Sąd stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie wystąpiły przesłanki uzasadniające zastosowanie powołanych regulacji. Zamawiający powinien poprawić omyłkę oferenta polegającą na przeniesieniu do harmonogramu rzeczowo-finansowego wartości jednej tylko pozycji kosztorysowej zamiast dwóch poprzez zsumowanie wartości tych pozycji i przeniesienie do harmonogramu. Ze względu na zakres i skalę tych omyłek ich poprawienie przez Zamawiającego nie spowodowałoby istotnych zmian w treści tej oferty. Podobnie, brak wskazania kwot brutto w pozycji nr 5 nie jest okolicznością, której Zamawiający nie mógł uwzględnić i poprawić jako omyłki rachunkowej z uwzględnieniem konsekwencji rachunkowych dokonanych poprawek zważywszy, iż oferent w kosztorysie ofertowym wskazał wysokość stawki VAT 23% dla wszystkich zaoferowanych robót. Ponadto w dokumentach wskazano, że kwota brutto podana w formularzu ofertowym przy uwzględnieniu stawki VAT 23 % wskazanej przez wykonawcę w kosztorysie ofertowym, powinna stanowić wartość 1 152 363,02 zł.
W przedmiotowej sprawie doszło zatem do naruszenia przez Obwinionego przepisów art. 87 ust. 2 pkt 2 i 3 i art. 89 ust. 1 pkt 2 p.z.p. w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego na "Budowę świetlicy wiejskiej w [...]", wszczętego na podstawie ogłoszenia Zamawiającego, tj. Gminy [...] o w dniu 8 lutego 2013 r., wskutek zaniechania poprawienia wykazanych omyłek rachunkowych w przedłożonym formularzu ofertowym i innych omyłek w przedłożonym harmonogramie rzeczowo-finansowym stanowiącym załącznik nr 1 do projektu umowy, data popełnienia czynu [...] marca 2013 r., co w konsekwencji doprowadziło do nieuprawnionego odrzucenia oferty w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego.
Sąd podziela stanowisko organów orzekających, iż złożone w dniu 27 maja 2014 r. oświadczenie [...] nie ma wpływu na ocenę prawidłowości postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, zakończonego udzieleniem zamówienia publicznego. Wskazane wyżej nieprawidłowości w zastosowaniu przepisów p.z.p. nie mogą być oceniane przez pryzmat późniejszych oświadczeń oferenta, co do skutków ewentualnych działań Zamawiającego. Zatem zarzuty skargi w tym zakresie również należy uznać za nieuzasadnione.
W świetle przepisów art. 4 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o odpowiedzialności, odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych podlegają kierownicy jednostek sektora finansów publicznych oraz pracownicy jednostek sektora finansów publicznych lub inne osoby, którym odrębną ustawą lub na jej podstawie powierzono wykonywanie obowiązków w takiej jednostce, których niewykonanie lub nienależyte wykonanie stanowi czyn naruszający dyscyplinę finansów publicznych. Stosownie do art. 18 ust. 1 p.z.p., za przygotowanie i przeprowadzenie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego odpowiada kierownik zamawiającego. Kierownikiem zamawiającego - w rozumieniu przepisów art. 2 pkt 3 tej ustawy był w rozpoznawanym przypadku ówczesny wójt Gminy.
Podmiotowy zakres odpowiedzialności za opisane naruszenie dyscypliny finansów publicznych Obwinionego wynika z faktu pełnienia funkcji Wójta Gminy [...], a więc z racji posiadania statusu kierownika jednostki sektora finansów publicznych. Zgodnie z art. 17 ust. 1c ustawy o odpowiedzialności naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest naruszenie przepisów o zamówieniach publicznych w inny sposób niż określony w ust. 1 i 1b ustawy, jeżeli miało ono wpływ na wynik postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, chyba że nie doszło do udzielenia zamówienia publicznego. GKO, w związku ze stwierdzonym naruszeniem przepisów p.z.p., dokonała prawidłowej identyfikacji czynu naruszającego dyscyplinę finansów publicznych.
Przypisanie odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych wymaga łącznego spełnienia warunków, określonych w ustawie o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Zdaniem Sądu takie warunki w odniesieniu do osoby Obwinionego zostały spełnione. Zasadnie zatem właściwe organy orzekły o odpowiedzialności Obwinionego za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. W rozpoznawanej sprawie Obwiniony naruszył dyscyplinę finansów publicznych udzielając zamówienia publicznego z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów o zamówieniach publicznych.
Naruszenie dyscypliny finansów publicznych miało charakter zawiniony, czego dowodzi brak podjęcia przez Obwinionego działań w zakresie poprawienia wykazanych omyłek rachunkowych w przedłożonym formularzu ofertowym i innych omyłek w przedłożonym harmonogramie rzeczowo-finansowym stanowiącym załącznik nr 1 do projektu umowy, a w konsekwencji podjęcie decyzji o nieuprawnionym odrzuceniu oferty w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego.
Zgodnie z art. 19 ust. 2 ustawy o odpowiedzialności, odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych ponosi osoba, której można przypisać winę w czasie popełnienia naruszenia. Nie można przypisać winy, jeżeli naruszenia nie można było uniknąć mimo dołożenia staranności wymaganej od osoby odpowiedzialnej za wykonanie obowiązku, którego niewykonanie lub nienależyte wykonanie stanowi czyn naruszający dyscyplinę finansów publicznych. W rozpoznawanej sprawie prawidłowe zastosowanie przepisów ustawy o zamówieniach publicznych przez Obwinionego, ustawowo zobowiązanego do stosowania prawa zamówień publicznych, pozwoliłoby na uniknięcie odrzucenia najkorzystniejszej oferty w przedmiotowym postepowaniu. Jednocześnie odnosząc się do zarzutów skargi Sąd stwierdza, że w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, iż nie stanowi okoliczności usprawiedliwiającej naruszenie dyscypliny finansów publicznych trudność w stosowaniu przepisów prawa zamówień publicznych. Ustawa o zamówieniach publicznych jest jednym z podstawowych aktów prawnych, które kierownik jednostki sektora finansów publicznych obowiązany jest znać i stosować. Prawidłowo zatem organy orzekające ustaliły winę Obwinionego.
Naruszenie dyscypliny finansów publicznych było karygodne, szkodliwe dla finansów publicznych. Obwiniony działał bezprawnie, a ustalone przez organy orzekające okoliczności popełnienia czynu są niekorzystne dla Obwinionego. Na Obwinionym ciążył obowiązek stosowania określonych przepisów prawa, w tym między innymi prawa zamówień publicznych. Przyjmując powierzone stanowisko wójta gminy, Obwiniony przyjął pełną odpowiedzialność związaną z wykonywaniem tej funkcji.
Sąd podziela stanowisko GKO, iż w sprawie nie występują żadne okoliczności usprawiedliwiające Obwinionego. Czyn nie ma charakteru znikomej szkodliwości dla ładu finansów publicznych. Decyzje Obwinionego w toku postępowania o udzielenie przedmiotowego zamówienia publicznego były podjęte świadomie.
Art. 28 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, stanowi, że nie dochodzi się odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, którego stopień szkodliwości dla finansów publicznych jest znikomy. Organy prawidłowo zdaniem Sądu, po analizie materiału dowodowego zgormadzonego w sprawie uznały, że brak ku temu przesłanek. Obwiniony odrzucił ofertę najkorzystniejszą, a dokonał wyboru oferty droższej od najkorzystniejszej (najtańszej) czym naruszył zasadę uczciwej konkurencji i równego traktowania oferentów, wynikającą z przepisu art. 7 ust. 1 p.z.p., co skutkowało wyborem oferty droższej o kwotę co najmniej 61 709,08 zł brutto. Udzielenie zamówienia wykonawcy wybranemu niezgodnie z przepisami p.z.p., którego oferta nie była ofertą najkorzystniejszą, narusza zasady postępowania wynikające z przepisów art. 7 ust. 3 oraz art. 91 ust. 1 w związku z art. 2 pkt 5 p.z.p. Stanowiło to więc naruszenie przepisów określonych w p.z.p., które miało wpływ na wynik postępowania.
Zasadnie zatem organy orzekające uznały, że udzielenie zamówienia publicznego z innym naruszeniem przepisów o zamówieniach publicznych, niż wymienione w art. 17 ust. 1 pkt 1-3 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, które miało wpływ na wynik postępowania, stanowi naruszenie dyscypliny finansów publicznych w myśl art. 17 ust. 1c tej ustawy.
Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło