II SA/Rz 394/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Maciej Kobak /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania uprawnień do wykonywania badań technicznych -skargę oddala- Przedmiotem skargi G. K. (dalej w skrócie: "skarżący") reprezentowanego przez adw. J. J., jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej w skrócie: "SKO") z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w sprawie odmowy wydania uprawnienia do wykonywania badań technicznych skarżącemu. Kwestionowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Po rozpoznaniu wniosku skarżącego Starosta [...] (dalej w skrócie: "organ I instancji") decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] odmówił skarżącemu wydania uprawnienia do wykonywania badań technicznych z uwagi na nieprzedłożenie świadectwa ukończenia szkoły średniej potwierdzającego posiadanie wykształcenia technicznego lub dyplomu ukończenia studiów wyższych w obszarze nauk technicznych wymagane zgodnie z art. 84 ust. 2 i 2d ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1260 ze zm. – dalej w skrócie "Prd"). Jako podstawę prawną decyzji, organ I instancji podał art. 84 ust. 2 Prd oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm. – dalej w skrócie: "Kpa"). Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od powyższej decyzji, SKO decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] utrzymało ją w mocy. W uzasadnieniu decyzji SKO w całości podzieliło ustalenia i stanowisko organu I instancji. Potwierdziło, że istotnym w sprawie było ustalenie, czy skarżący spełnia wymóg posiadania wykształcenia technicznego, albowiem inne wymogi z art. 84 Upd zostały przez niego spełnione. Podkreśliło przy tym, że przesłanka ta nie może być interpretowana rozszerzająco, w szczególności przez zrównanie wykształcenia technicznego z innym rodzajem wykształcenia. Dalej SKO przytoczyło treść wyroku NSA z dnia 17 lutego 2011 r. II GSK 225/10, zgodnie z którym kryterium oceny czy wykształcenie ma charakter techniczny stanowi dyplom i wskazany w nim tytuł zawodowy nadany absolwentowi. Ponieważ skarżący ukończył studia w 2006 r., zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2005 r., Nr 164, poz. 1365 ze zm.) i rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 23 lipca 2004 r. w sprawie rodzajów dyplomów i tytułów zawodowych oraz wzorów dyplomów wydawanych przez uczelnie (Dz. U. z 2004r., Nr 182, poz. 1881). Zdaniem SKO, klasyfikacje uprawnień należy bowiem opierać w oparciu o przepisy obowiązujące w chwili uzyskaniu dyplomu. Zgodnie z przepisami powołanego wyżej rozporządzenia, tytuł magistra inżyniera nadawany był absolwentom studiów magisterskich na kierunkach technicznych, z wyjątkiem kierunku architektura i urbanistyka, na kierunkach rolniczych, leśnych, a także na innych kierunkach studiów, jeżeli przedmioty techniczne, rolnicze, lub leśne stanowią nie mniej niż 50% ogółu zajęć dydaktycznych przewidzianych w planach studiów i programach nauczania na tych kierunkach. Natomiast tytuł licencjat nadawany był absolwentom studiów zawodowych na kierunkach: humanistycznych, przyrodniczych, matematyczno-fizyko-chemicznych, wychowania fizycznego, ekonomicznych, społecznych, artystycznych, medycznych, z wyjątkiem kierunków pielęgniarstwo i położnictwo, oraz nakierunkuj administracja. Skoro skarżący ukończył studia i uzyskał tytuł licencjata w Wyższej Szkole Ekonomicznej, to zdaniem SKO nie można uznać, iż posiada wyższe wykształcenie techniczne. W ustawowym terminie skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję SKO, wnosząc o jej uchylenie w całości, oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Zarzucił w niej naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik postępowania, w szczególności: - brak rzeczowego, profesjonalnego ustosunkowania się do zarzutów skarżącego, albowiem jedynie fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu, z tym, że fakty znane organowi z urzędu należy zakomunikować stronie, aby strona mogła się do takiego stwierdzenia ustosunkować, - wadliwe uzasadnienie zaskarżonej decyzji, które operuje ogólnikami, nie poddającymi się konstruktywnej analizie. W szczególności nie wiadomo jakie dowody i z jakich względów oraz jakie kryteria ich oceny zaważyły na rozstrzygnięciu sprawy, Ponadto zarzucił naruszenie prawa materialnego, a to art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 882 ze zm.) w zw. z załącznikiem do Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 8 sierpnia 2011 r. w sprawie obszarów wiedzy, dziedzin nauki i sztuki oraz dyscyplin naukowych i artystycznych ( Dz. U. z 2011 r., Nr 179, poz. 1065) zgodnie z którym, wbrew ocenie SKO, informatyka jest kierunkiem technicznym, a na takim właśnie kierunku studiował skarżący, uzyskując tytuł zawodowy licencjata. W uzasadnieniu podniósł, ze skoro w polskim prawie nie ma aktu prawnego precyzującego jaki kierunek techniczny aktualizuje dyspozycję art. 84 ust. 2 Prd, to ustalenie czy skarżący posiada odpowiednie wykształcenie techniczne nie może opierać się na swobodnym uznaniu organu czy też własnej interpretacji prawa, lecz powinno mieć podstawę w analizie porównawczej przedmiotów wykładanych na kierunkach studiów technicznych poprzednio i obecnie prowadzonych o zbliżonych programach nauczania. Dalej zarzucił, że analiza materialnoprawna w uzasadnieniu nie koreluje z podstawą prawną sentencji decyzji, natomiast uzasadnienie operuje ogólnikami i nie zawiera pogłębionej subsumpcji. Nie wiadomo dlaczego SKO powołało się na wskaźnik 50% zajęć technicznych na danym kierunku studiów, skoro nie analizowało pod tym kątem kolejnych stopni edukacji skarżącego. Podniósł, że wskazane jednostki redakcyjne aktów prawnych nie są powiązane ze stanem faktycznym ustalonym w sprawie i nie odnoszą się do zarzutów i twierdzeń skarżącego. Przytoczył przy tym orzeczenia sądów administracyjnych dotyczące ustalania i rozważania stanu faktycznego w sprawie, formułowania rozstrzygnięcia oraz uzasadnienia prawnego decyzji administracyjnej. Następnie wskazał, że przed dniem 1 października 2011 r. kierunek studiów był definiowany jako wyodrębniony obszar kształcenia. W obowiązującym stanie prawnym kierunek studiów to wyodrębniona część jednego z kilku obszarów kształcenia, realizowana w uczelni w sposób określony przez program kształcenia. Z kolei obszar kształcenia to zasób wiedzy i umiejętności z zakresu jednego z obszarów wiedzy określonych w akcie wykonawczym do ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. Natomiast systematyzację przedmiotową działalności naukowej, a w ślad za tym działalności dydaktycznej szkolnictwa wyższego, określa rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 8 sierpnia 2011 r. w sprawie obszarów wiedzy, dziedzin nauki i sztuki oraz dyscyplin naukowych i artystycznych, które wyróżnia 8 obszarów wiedzy, a w ich ramach 22 dziedzin nauki i sztuki, w tym dziedzinę nauk technicznych. Techniczny kierunek studiów należy rozumieć jako taki, który obejmuje zagadnienia należące do dziedziny nauk technicznych, stanowiącej jednocześnie jedyną dziedzinę w obszarze nauk technicznych. Przytoczył w tym miejscu definicję słownikową słowa "techniczny", jako "odnoszący się do techniki jako dziedziny wiedzy" . Dalej zauważył, że od dnia 18 marca 2011 r. uczelnie otrzymały większą swobodę do określania nazw kierunków studiów, standardów kształcenia dla poszczególnych kierunków oraz poziomów kształcenia, albowiem właściwy minister określa jedynie warunki jakie musza spełniać jednostki organizacyjne, aby prowadzić studia na określonym kierunku i poziomie kształcenia. Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 5 października 2011 r. w sprawie warunków prowadzenia studiów na określonym kierunku i poziomie kształcenia ( Dz. U. z 2011 r. Nr 243, poz. 1445 ze zm.) jednostka organizacyjna uczelni prowadząca studia pierwszego stopnia lub studia drugiego stopnia, jest zobowiązana wskazać dziedziny nauki lub sztuki i dyscypliny naukowe lub artystyczne, do których odnoszą się efekty kształcenia dla danego kierunku studiów. W zależności od terminu ukończenia studiów należy zatem odpowiednio ocenić, którego obszaru nauki dotyczył kierunek studiów, albo też do której dziedziny nauki przypisane są efekty kształcenia na danym kierunku studiów. Wreszcie przytoczył orzeczenia sądów administracyjnych zgodnie z którym organ administracji powinien rozstrzygać sprawy według przepisów prawa materialnego obowiązujących w dniu wydania przez ten organ decyzji odwoławczej. Zarzucił też, że organ nie uwzględnił wykładni teleologicznej art. 84 ust. 2 Prd, który mówi o wymaganym wykształceniu technicznym i praktyce, wskazując na potrzebę indywidualnego podejścia w ramach oceny uprawnionych. Podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko SKO wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej w skrócie: "ppsa"), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co przesądza o oddaleniu skargi. Stosownie do treści art. 84 ust. 2 Prd starosta wydaje uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli osoba ubiegająca się o jego wydanie posiada wymagane wykształcenie techniczne i praktykę, odbyła wymagane szkolenie oraz zdała egzamin kwalifikacyjny. Poprzez wymagane wykształcenie techniczne – w myśl art. 84 ust. 2b Prd – rozumieć należy: 1) wyższe wykształcenie w obszarze nauk technicznych o specjalności samochodowej i udokumentowane 6 miesięcy praktyki w stacji kontroli pojazdów lub w zakładzie (warsztacie) naprawy pojazdów na stanowisku kontroli lub naprawy pojazdów albo 2) średnie wykształcenie techniczne o specjalności samochodowej i udokumentowany rok praktyki w stacji kontroli pojazdów lub w zakładzie (warsztacie) naprawy pojazdów na stanowisku kontroli lub naprawy pojazdów, albo 3) wyższe wykształcenie w obszarze nauk technicznych o specjalności innej niż samochodowa i udokumentowany rok praktyki w stacji kontroli pojazdów lub w zakładzie (warsztacie) naprawy pojazdów na stanowisku kontroli lub naprawy pojazdów, albo 4) średnie wykształcenie techniczne o specjalności innej niż samochodowa i udokumentowane 2 lata praktyki w stacji kontroli pojazdów lub w zakładzie (warsztacie) naprawy pojazdów na stanowisku kontroli lub naprawy pojazdów. Skarżący wnosząc o wydanie uprawnienia do wykonywania badań technicznych wskazał, że spełnia wymogi określone w art. 84 ust. 2b pkt 4 Prd; średnie wykształcenie techniczne o specjalności innej niż samochodowa i udokumentowane 2 lata praktyki w stacji kontroli pojazdów lub w zakładzie (warsztacie) naprawy pojazdów na stanowisku kontroli lub naprawy pojazdów. Z dołączonych do wniosku dokumentów wynika, że skarżący w dniu 3 lipca 2006 roku uzyskał Dyplom odbycia studiów w Wyższej Szkole Ekonomicznej w [...], Wydział Ekonomiczny, na kierunku Ekonomia w zakresie Informatyka w Zarządzaniu i potwierdzający, że w dniu 26 czerwca 2006 roku uzyskał tytuł zawodowy licencjata. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się od oceny, czy powołana okoliczność pozwala przyjąć, że skarżący posiada wymagane treścią art. 84 ust. 2 Prd wykształcenie techniczne. Przyjęte w tym zakresie przez organy obu instancji stanowisko negatywne Sąd podziela. Sąd przyjmuje za własny pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 lutego 2011 roku, sygn. akt II GSK 225/10, że o tym, czy dane wykształcenie jest wykształceniem technicznym decyduje treść dyplomu ukończenia studiów. Przy czym ową treść należy kwalifikować prawnie, w oparciu o przepisy prawa obowiązującego na dzień jego uzyskania – taki pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 lipca 2013 r., sygn. akt II GSK 483/12. Na dzień ukończenia studiów przez skarżącego, w stopniu okrojonym obowiązywała ustawa z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym, Dz. U. 1990r. nr 65 poz. 385 ze zm. oraz ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, Dz. U. 2005r. nr 164 poz.1365. Na mocy art. 275 ust. 3 Prawa o szkolnictwie wyższym. Obowiązywało również wydane na podstawie art. 149 ust. 2 ustawy o szkolnictwie wyższym z 1990 roku rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej I Sportu z dnia 23 lipca 2004 r. w sprawie rodzajów dyplomów i tytułów zawodowych oraz wzorów dyplomów wydawanych przez uczelnie. Dz. U. 2004r. nr 81 poz. 1881. Stosownie do jego § 3 pkt 12 tytuł zawodowy licencjata – a taki tytuł uzyskał skarżący na podstawie dyplomu z 3 lipca 2006 roku – nadawano wyłącznie po ukończeniu studiów zawodowych na kierunkach: humanistycznych, przyrodniczych, matematyczno-fizyczno-chemicznych, wychowania fizycznego, ekonomicznych, społecznych, artystycznych, medycznych, z wyjątkiem kierunków: pielęgniarstwo i położnictwo, oraz na kierunku administracja. Po ukończeniu studiów na kierunkach technicznych, zgodnie z § 3 pkt 2, 3, 10 i 11 rozporządzenia nadawano tytuł magistra inżyniera, bądź magistra inżyniera architekta, albo inżyniera bądź inżyniera architekta. Uzyskanie tytułu licencjata po ukończeniu kierunków technicznych było niemożliwe. Z dyplomu skarżącego wynika jednoznacznie, że skarżący ukończył studia na kierunku Ekonomia, który stosownie do powołanego § 3 pkt 12 rozporządzenia, mógł być realizowany w trybie licencjackim. Wskazanie w treści dyplomu, że skarżący ukończył studia na kierunku Ekonomia w zakresie informatyka w zarządzaniu, w żaden sposób nie zmienia kwalifikacji prawnej jego treści. Określenie zakresu kształcenia na danym kierunku studiów nie wpływa na jego prawną parametryzację; w analizowanym przypadku wskazanie zakresu kształcenia: "Informatyka w zarządzaniu" na kierunku "Ekonomia" nie przekłada się na tezę, że kierunek studiów, jakie ukończył skarżący, jest kierunkiem technicznym. Ustawodawca tak w art. 84 ust. 2 Prd, jak i ustawie – Prawo o szkolnictwie wyższym, jak i rozporządzeniu w sprawie rodzajów dyplomów i tytułów zawodowych oraz wzorów dyplomów wydawanych przez uczelnie jednoznacznie, explicite posługuje się sformułowaniem "kierunek studiów". Nie ma zatem żadnego normatywnego uzasadnienia dla forsowanego w skardze zarzutu, że organy błędnie przyjęły, iż wobec określonego w dyplomie zakresu kształcenia na kierunku Ekonomia, skarżący nie ukończył studiów na kierunku technicznym. Wsparciem dla powyższych wniosków jest treść Uchwały Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia 24 października 2005 roku, M. P. 2005r. nr 79, poz. 1120. Uchwała ta została podjęta na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 oraz z 2005 r. Nr 164, poz. 1365), który na dzień uzyskania przez skarżącego dyplomu brzmiał następująco: "Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, zwana dalej "Centralną Komisją", określa, w drodze uchwały, dziedziny nauki i dziedziny sztuki oraz dyscypliny naukowe i artystyczne. Dyscyplina naukowa (artystyczna) może być tożsama z dziedziną nauki (sztuki)." Stosownie do § 1 ust. 3 pkt 1 uchwały ekonomia zaliczana jest do nauk ekonomicznych, podobnie jak nauki o zarządzaniu. Do nauk technicznych zalicza się natomiast informatykę. Skarżący ukończył studia na kierunku ekonomia, nie na kierunku informatyka, stąd należy przyjąć, że posiada wykształcenie ekonomiczne, nie techniczne. Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, że w sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy obowiązujące od 18 października 2011 roku, które w sposób odmienny pozwalały definiować kierunek studiów oraz pozwalały uczelniom elastyczniej określać dziedziny nauki lub sztuki i dyscypliny naukowe lub artystyczne, do których odnoszą się efekty kształcenia dla danego kierunku. Jak wcześniej podkreślono, o tym czy skarżący ukończył studia na kierunku technicznym rozstrzygać powinno się w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie uzyskania przez niego dyplomu ukończenia studiów; tak też postąpiły organy. Sąd nie podziela również i tych zastrzeżeń, które odnoszą się do wadliwości uzasadnienia kwestionowanych decyzji. W ocenie Sądu organy w sposób kompletny zrelacjonowały przebieg postępowania oraz ustalone fakty istotne dla rozstrzygnięcia, prawidłowo określiły treść i rozumienie przepisów, w oparciu o które skonstruowano podstawę prawną decyzji oraz konsekwencje w sferze prawnej skarżącego, jakie wynikają z ich zastosowania do sytuacji faktycznej, w jakiej się on znalazł. Z tych przyczyn Sąd skargę oddalił, na podstawie art. 151 P.p.s.a.