II GSK 225/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-02-17

Skład orzekający: Krystyna Anna Stec, Jan Bała, Jacek Kuza

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ukończenie studiów magisterskich na kierunku "inżynieria środowiska" na wydziale przyrodniczo-technicznym uniwersytetu, które zakończyło się uzyskaniem tytułu magistra, spełnia wymóg "odpowiedniego wykształcenia technicznego" wymaganego do nadania uprawnień budowlanych do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności instalacyjnej?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że kluczowe dla oceny posiadania "odpowiedniego wykształcenia technicznego" jest kryterium tytułu zawodowego nadanego absolwentowi, zgodnie z przepisami o szkolnictwie wyższym i rozporządzeniami wykonawczymi. Ukończenie studiów magisterskich na kierunku inżynieria środowiska, zakończone tytułem magistra, nie jest równoznaczne z posiadaniem wykształcenia technicznego wymaganego do uzyskania uprawnień budowlanych, jeśli nie towarzyszy mu tytuł magistra inżyniera lub nie wykazano, że przedmioty techniczne stanowią co najmniej 50% programu studiów. Sąd uchylił wyrok WSA, uznając, że błędnie zinterpretował on przepisy dotyczące wykształcenia technicznego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy nadania Ł. P. uprawnień budowlanych do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności instalacyjnej. Organy administracji uznały, że ukończone przez niego studia magisterskie na kierunku "inżynieria środowiska" na wydziale przyrodniczo-technicznym nie spełniają wymogu odpowiedniego wykształcenia technicznego, ponieważ uzyskany tytuł to "magister", a nie "magister inżynier". Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając, że nie wykazały one braku odpowiedniego wykształcenia technicznego. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną organu.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu sądowi. Zasądził od Ł. P. na rzecz Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (spr.) Sędzia NSA Jan Bała Sędzia del. WSA Jacek Kuza Protokolant Piotr Mikucki po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 23 listopada 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 1539/09 w sprawie ze skargi Ł. P. na decyzję Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania uprawnień budowlanych 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.; 2. zasądza od Ł. P. na rzecz Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 23 listopada 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 1539/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. – po rozpoznaniu skargi Ł. P. na decyzję Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...], w przedmiocie odmowy nadania uprawnień budowlanych – uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego, z następującym uzasadnieniem. Okręgowa Komisja Kwalifikacyjna [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa decyzją z dnia [...] października 2008 r. odmówiła Ł. P. nadania uprawnień budowlanych do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych – stwierdzając, że wnioskodawca nie posiada wykształcenia odpowiedniego dla tej specjalności. Organ powołał art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, ze zm.), zgodnie z którym samodzielne funkcje techniczne w budownictwie mogą wykonywać osoby posiadające odpowiednie wykształcenie techniczne i uznał, że tytuł magistra – uzyskany na kierunku inżynieria środowiska na Wydziale Przyrodniczo-Technicznym Uniwersytetu [...] – tego warunku nie spełnia. Po porównaniu programu nauczania na ww. wydziale z programem inżynierii środowiska na kierunku politechnicznym organ przyjął, że program studiów ukończonych przez stronę "nie odpowiada wymogom programowym realizowanym na kierunku inżynieria środowiska na uczelniach technicznych (politechnicznych)". Po rozpoznaniu odwołania Ł. P. Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Izby Inżynierów Budownictwa decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ stwierdził, że zgodnie z art. 14 ust. 3 Prawa budowlanego, uzyskanie uprawnień budowlanych do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń wymaga: ukończenia studiów magisterskich, w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym, na kierunku odpowiednim dla danej specjalności oraz odbycia dwuletniej praktyki na budowie. Wykaz kierunków wykształcenia odpowiedniego i pokrewnego dla danej specjalności określa załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 kwietnia 2006 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. Nr 83, poz. 578 ze zm. – dalej: rozporządzenie MTiB). Zgodnie z tym załącznikiem osoba ubiegająca się o uprawnienia budowlane bez ograniczeń w ww. specjalności powinna ukończyć studia magisterskie na kierunku inżynieria środowiska. Jako okoliczność niesporną ustalono, że odwołujący się uzyskał 8 czerwca 2006 r. tytuł magistra na kierunku Inżynieria Środowiska, organ stwierdził jednakże, że osoba ubiegająca się o uprawnienia budowlane powinna się legitymować wykształceniem technicznym, w tym przypadku magisterskim. Porównanie programu nauczania, na kierunku ukończonym przez stronę, wskazuje, że program ten nie obejmuje przedmiotów kluczowych dla tego kierunku, tj. sieci i instalacji sanitarnych, ogrzewnictwa, melioracji wodnych oraz gazownictwa. Zdaniem organu kierunek ukończony przez wnioskodawcę nie wiąże się z uzyskaniem tytułu inżyniera, wobec powyższego wykształcenie strony w ogóle nie może być uznane za techniczne, nie może być zatem uznane za odpowiednie dla wybranej specjalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uchylając decyzje organów obu instancji stwierdził, że zastosowanie powołanych przepisów prawnych nie zostało wyjaśnione, co narusza art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. Sąd wskazał, że przesłanki ubiegania się o nadanie uprawnień budowlanych określa art. 14 Prawa budowlanego oraz przepisy rozporządzenia MTiB. Zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 3 Prawa budowlanego warunkiem uzyskania uprawnień budowlanych w zakresie, o jaki ubiegał się skarżący, jest ukończenie studiów magisterskich – w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym – na kierunku odpowiednim dla danej specjalności oraz odbycie dwuletniej praktyki na budowie. Według § 7 ust. 2 ww. rozporządzenia kwalifikowanie wykształcenia za odpowiednie lub pokrewne dla danej specjalności uprawnień budowlanych dokonuje się przez stwierdzenie zgodności ukończonego kierunku studiów i specjalności potwierdzonych w dyplomie z wymaganym dla danej specjalności uprawnień budowlanych wykształceniem określonym w załączniku nr 1 ww. aktu wykonawczego, zgodnie z którym warunkiem niezbędnym do uzyskania uprawnień budowlanych bez ograniczeń w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych jest ukończenie studiów magisterskich na kierunku inżynieria środowiska. Sąd I instancji stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż skarżący w dniu 8 czerwca 2006 r. uzyskał tytuł magistra na kierunku Inżynieria Środowiska, na Wydziale Przyrodniczo-Technicznym Uniwersytetu [...]. Sąd – powołując art. 14 ust. 3 pkt 3 lit. a Prawa budowlanego, który odsyła do przepisów o szkolnictwie wyższym - przytoczył art. 2 ust. 1 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164 poz. 1365), definiujący studia drugiego stopnia – studia magisterskie, jako studia umożliwiające uzyskanie specjalistycznej wiedzy w określonym zakresie kształcenia, jak również przygotowujące do twórczej pracy w określonym zawodzie, kończące się uzyskaniem tytułu magistra albo tytułu równorzędnego (pkt 7) oraz jednolite studia magisterskie – studia magisterskie, na które przyjmowani są kandydaci posiadający świadectwo dojrzałości, umożliwiające uzyskanie specjalistycznej wiedzy w określonym zakresie kształcenia, jak również przygotowujące do twórczej pracy zawodowej, kończące się uzyskaniem tytułu magistra albo tytułu równorzędnego. Sąd podkreślił, że w art. 2 ust. 1 pkt 7 ustawy o szkolnictwie wyższym studia inżynierskie określone są całkowicie odrębnie od studiów magisterskich, jako studia pierwszego stopnia. Zdaniem Sądu żaden z powołanych przepisów nie wskazuje, że kierunek studiów ukończonych przez skarżącego nie odpowiada wykształceniu określonemu w ww. załączniku. Wprawdzie w art. 12 ust. 2 Prawa budowlanego podkreśla się, że samodzielne funkcje w budownictwie mogą wykonywać wyłącznie osoby posiadające odpowiednie wykształcenie techniczne, jednak organy nie wykazały – w świetle przywołanych przepisów – że wykształcenie uzyskane przez skarżącego nie jest wykształceniem technicznym. Sąd wyjaśnił też, że analiza programu nauczania na kierunku ukończonym przez skarżącego i kwalifikowanie wykształcenia na tej podstawie jako odpowiedniego lub pokrewnego dla danej specjalności, byłoby możliwe jedynie na podstawie § 29 ww. rozporządzenia MTiB, wyłącznie w przypadku, gdy kierunek lub zawód techniczny – wykształcenia, uzyskanego przed dniem wejścia w życie rozporządzenia – był określany w sposób odbiegający od przyjętego w rozporządzeniu. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie, bowiem wykształcenie skarżący uzyskał po dniu wejścia w życie ww. rozporządzenia. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.). Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj.: wadliwą wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 14 ust. 3 pkt 3 lit. a w związku z art. 12 ust. 2 Prawa budowlanego oraz z art. 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i § 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 23 lipca 2004 r. w sprawie rodzajów dyplomów i tytułów zawodowych oraz wzorów dyplomów wydawanych przez uczelnie (Dz. U. z 2004 r. Nr 182, poz. 1881 ze zm.), przez przyjęcie, że przez wykształcenie techniczne należy rozumieć ukończenie studiów magisterskich kończących się uzyskaniem tytułu magistra, a nie magistra inżyniera oraz poprzez przyjęcie, że skończenie takich studiów odpowiada hipotezie normy prawnej określonej ww. przepisach Prawa budowlanego. 2. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, tj.: a. naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a., polegające na braku oceny zaskarżonych decyzji ze wszystkimi przepisami wchodzącymi w zakres danej sprawy tj. z art. 14 ust. 3 pkt 3 lit. a w związku z art. 12 ust. 2 Prawa budowlanego oraz z art. 2 pkt 8 i 9 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i § 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 23 lipca 2004 r. w sprawie rodzajów dyplomów i tytułów zawodowych oraz wzorów dyplomów wydawanych przez uczelnie, b. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 14 ust. 3 pkt 3 lit. a, w związku z art. 12 ust. 2 Prawa budowlanego oraz § 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 23 lipca 2004 r. w sprawie rodzajów dyplomów i tytułów zawodowych oraz wzorów dyplomów wydawanych przez uczelnie, polegające na bezpodstawnym uwzględnieniu skargi, mimo braku naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, c. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 14 ust. 3 pkt 3 lit. a w związku z art. 12 ust. 2 Prawa budowlanego oraz § 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 23 lipca 2004 r. w sprawie rodzajów dyplomów i tytułów zawodowych oraz wzorów dyplomów wydawanych przez uczelnie w związku art. 7 i 77 k.p.a., polegające na bezpodstawnym uwzględnieniu skargi, mimo braku naruszenia wskazanych przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności na przyjęciu, że naruszenie powołanych przepisów k.p.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w sytuacji, gdy strona nie spełnia podstawowej przesłanki odpowiedniego wykształcenia technicznego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor zarzucił, że Sąd dokonał wadliwej interpretacji przepisów określających warunki uzyskania uprawnień budowlanych. Wadliwość ta polega na niepełnym zrekonstruowaniu normy prawnej określającej warunki w zakresie wykształcenia, które powinna spełniać osoba ubiegająca się o uprawnienia. Zdaniem organu, aby prawidłowo ustalić przesłanki dotyczące uzyskania uprawnień budowlanych, należy odwołać się do przepisów uzupełniających normę prawną zawartą w art. 14 ust. 3 pkt 3 lit. a Prawa budowlanego. Jednym z nich jest art. 12 ust. 2 tej ustawy. Według strony kryterium, według którego można odróżnić wykształcenie techniczne – o którym mowa w ww. art. 12 ust. 2 Prawa budowlanego – od wykształcenia nietechnicznego, stanowi tytuł zawodowy wyszczególniony na dyplomie. Z treści § 3 pkt 1 i 2 oraz 10 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 23 lipca 2004 r. w sprawie rodzajów dyplomów i tytułów zawodowych oraz wzorów dyplomów wydawanych przez uczelnie (Dz. U. Nr 182, poz. 1881 ze zm.), wynika bowiem, że – co do zasady – absolwentom studiów na kierunkach technicznych nadaje się tytuł magistra inżyniera bądź inżyniera, a nie magistra. Przepis § 3 pkt 2 rozporządzenia jest kolejnym przepisem uzupełniającym normę prawną określona w art. 14 ust. 3 pkt 3 lit. a Prawa budowlanego. Do przepisów uzupełniających należy zaliczyć także art. 2 pkt 8 i 9 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, w myśl którego studiami magisterskimi są studia kończące się uzyskaniem tytułu magistra lub równorzędnego, przy czym tytułem równorzędnym – w świetle pkt 7 tego artykułu – nie jest tytuł licencjata i inżyniera. Stosowanie do powyższego art. 14 ust. 3 pkt 3 lit. a Prawa budowlanego powinien być rozumiany w ten sposób, że uzyskanie uprawnień budowlanych do kierowania robotami budowlanymi wymaga ukończenia studiów magisterskich technicznych, czyli studiów kończących się nadaniem tytułu magistra inżyniera. Sąd, dopuszczając możliwość uzyskania uprawnień budowlanych przez osoby legitymujące się jedynie tytułem magistra, dokonał wadliwej wykładni tego przepisu. Sąd także niewłaściwie zastosował ten przepis. Organ wskazał, że skoro Uniwersytet [...] nadał wnioskodawcy tytuł magistra, to należy przyjąć, że uznał, iż kierunek ukończony przez stronę nie daje podstaw do nadania tytułu magistra inżyniera, a organ Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa, podobnie jak i inne organy, nie mają legitymacji do kwestionowania w wyżej opisanym zakresie dyplomów autonomicznych uczelni. Wnioskodawca nie posiada zatem wykształcenia technicznego i związku z tym – jak już zostało wyjaśnione – nie może ubiegać się o uprawnienia budowlane. W ocenie organu – w świetle przedstawionej wykładni art. 14 ust. 3 pkt 3 lit. a w związku z art. 12 ust. 2 Prawa budowlanego oraz z art. 2 pkt 8 i 9 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu w sprawie rodzajów dyplomów i tytułów zawodowych oraz wzorów dyplomów wydawanych przez uczelnie omówionych – w sprawie nie było podstaw do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Naruszenie to nie miało bezpośredniego wpływu na wynik sprawy. Ł. P. nie skorzystał z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd I instancji uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., stwierdzając w uzasadnieniu wyroku, iż organy nie wykazały, że wykształcenie skarżącego nie jest wykształceniem technicznym, wymaganym – zgodnie z art. 12 ust. 2 Prawa budowlanego – do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych i z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 107 k.p.a. dostatecznie nie wyjaśniły zastosowania – w niespornych okolicznościach sprawy – przepisów powołanych w decyzjach. Skarga kasacyjna, granicami której Naczelny Sąd Administracyjny jest związany (art. 183 § 1 p.p.s.a.), została oparta zarówno na naruszeniu prawa materialnego – przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1) jak i na naruszeniu przepisów postępowania, które – w ocenie strony – mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ). W tym stanie rzeczy, w ocenie składu orzekającego, rozpoznanie sprawy wymaga odniesienia się w pierwszej kolejności do zarzutów błędnej wykładni przepisów prawa materialnego, wskazanych w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej. Z zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w objętym zarzutami skargi kasacyjnej art. 7 k.p.a., wywieść należy bowiem, iż podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia oraz załatwienia sprawy wymaga w pierwszym rzędzie rozważenia, jakie fakty mają w sprawie znaczenie. O tym decyduje zaś norma prawa materialnego. Tylko prawidłowa wykładnia przepisów prawa materialnego pozwala ocenić czy ustalony stan faktyczny sprawy odpowiada hipotetycznemu stanowi faktycznemu wyrażonego w materialnoprawnej normie i tym samym czy trafne jest jej zastosowanie. Poza sporem jest, że zgodnie z art. 12 ust. 2 Prawa budowlanego, samodzielne funkcje techniczne w budownictwie – stwierdzane wydawaną przez organ samorządu zawodowego decyzją, zwaną "uprawnieniami budowlanymi" – mogą wykonywać wyłącznie osoby posiadające odpowiednie wykształcenie techniczne i praktykę zawodową, dostosowane do rodzaju, stopnia skomplikowania działalności i innych wymagań związanych z wykonywaną funkcją. Pojęcie "odpowiednie wykształcenie techniczne" ma zatem w sprawie o stwierdzenie uprawnień budowlanych zasadnicze znaczenie. Powołany przepis nie precyzuje znaczenia tego pojęcia, stąd przy jego wykładni wskazane jest uwzględnienie całokształtu regulacji odnoszących się do wykształcenia wymaganego do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. Stosownie do treści art. 14 ust. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, uzyskanie uprawnień budowlanych w specjalnościach, o których mowa w ust. 1 – w tym w określonej w pkt. 4-tym specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych – do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń wymaga (m.in.) ukończenia studiów magisterskich, w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym, na kierunku odpowiednim dla danej specjalności (lit. a). W art. 16 ust. 1 ustawodawca zawarł delegację dla Ministra właściwego do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej do określenia – w drodze rozporządzenia – rodzajów i zakresu przygotowania zawodowego do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, sposobu stwierdzania posiadania tego przygotowania, ograniczenia zakresu uprawnień budowlanych, wykazu kierunków wykształcenia odpowiedniego i pokrewnego dla danej specjalności, wykazu specjalizacji wyodrębnionych w ramach poszczególnych specjalności, a także sposobu przeprowadzania i zakresu egzaminu, zasad odpłatności za postępowanie kwalifikacyjne oraz zasad wynagradzania członków komisji egzaminacyjnej. Załącznik nr 1 do rozporządzenie MTiB wydanego na podstawie przytoczonego wyżej przepisu – stanowi, że w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych wykształceniem odpowiednim dla uprawnień budowlanych bez ograniczeń są ukończone studia magisterskie na kierunku inżynieria środowiska. Z przytoczonych regulacji wynika zatem, że odczytanie znaczenia "odpowiedniego" wykształcenia, o którym mowa w art. 12 ust. 2 Prawa budowlanego, zależne jest od specjalności, których uprawnienia budowlane dotyczą i zakresu tych uprawnień. W rozpatrywanym przypadku – a zatem odnośnie uprawnień budowlanych do kierowania robotami bez ograniczeń w specjalności określonej art. 14 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy – odpowiednim wykształceniem są ukończone studia magisterskie na kierunku inżynieria środowiska. Powołany na wstępie art. 12 ust. 2 stanowi przy tym jednoznacznie, iż wykształcenie to musi mieć charakter wykształcenia technicznego. Odpowiedzi, jakie wykształcenie uznać należy za techniczne, poszukiwać należy na gruncie przepisów o szkolnictwie wyższym – do których odsyła wprost art. 14 Prawa budowlanego (m.in. w ust. 3 pkt 3 lit. a). Ustawa o szkolnictwie wyższym z dnia 27 lipca 2005 r. (w brzmieniu obowiązującym w czasie uzyskania dyplomu przez skarżącego) w art. 2 wskazywała na dwojakiego rodzaju studia magisterskie: studia magisterskie jako studia drugiego stopnia – umożliwiające uzyskanie specjalistycznej wiedzy w określonym zakresie kształcenia, jak również przygotowujące do twórczej pracy w określonym zawodzie, kończące się uzyskaniem tytułu magistra albo tytułu równorzędnego (art. 2 ust. 1 pkt 8), oraz jednolite studia magisterskie – studia magisterskie, na które przyjmowani są kandydaci posiadający świadectwo dojrzałości, umożliwiające uzyskanie specjalistycznej wiedzy w określonym zakresie kształcenia, jak również przygotowujące do twórczej pracy zawodowej, kończące się uzyskaniem tytułu magistra albo tytułu równorzędnego; ich ukończenie umożliwia ubieganie się o przyjęcie na studia trzeciego stopnia (art. 2 ust. 1 pkt 9). W myśl art. 167 ust. 1 przywołanej ustawy o szkolnictwie wyższym, absolwenci studiów otrzymują dyplomy państwowe ukończenia studiów wyższych, potwierdzające uzyskanie odpowiedniego tytułu zawodowego. Rodzaje dyplomów i tytułów zawodowych zostały określone w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 23 lipca 2004 r. – wydanym wprawdzie na podstawie art. 149 ust. 2 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym, ale obowiązującym także pod rządami nowej ustawy o szkolnictwie wyższym z dnia 27 lipca 2005 r. – na mocy art. 275 ust. 3 tej ustawy. Zgodnie z powołanym aktem wykonawczym tytuł zawodowy: magister – to tytuł nadawany absolwentom studiów magisterskich na kierunkach: humanistycznych, przyrodniczych, matematyczno-fizyczno-chemicznych, wychowania fizycznego, ekonomicznych, społecznych i prawnych oraz medycznych, z wyjątkiem kierunku lekarskiego, lekarsko-dentystycznego i kierunków: pielęgniarstwo i położnictwo (§ 3 pkt 1), z kolei tytuł: magister inżynier to tytuł nadawany absolwentom studiów magisterskich na kierunkach technicznych, z wyjątkiem kierunku architektura i urbanistyka, na kierunkach rolniczych, leśnych, a także na innych kierunkach studiów, jeżeli przedmioty techniczne, rolnicze lub leśne stanowią nie mniej niż 50 % ogółu zajęć dydaktycznych przewidzianych w planach studiów i w programach nauczania na tych kierunkach. W tym stanie rzeczy to tytuł zawodowy absolwenta studiów magisterskich, wymieniony w dyplomie, wskazuje czy osoba ubiegająca się o uprawnienia budowlane ma wykształcenie techniczne, tzn. jest absolwentem studiów magisterskich na kierunkach technicznych ewentualnie innych, na których jednak przedmioty techniczne (...) stanowią nie mniej niż 50% ogółu zajęć dydaktycznych przewidzianych w planach studiów i w programach nauczania na tych kierunkach. Dyplom i wskazany w nim tytuł zawodowy nadany absolwentowi stanowi zatem kryterium oceny czy wykształcenie ma charakter techniczny. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia MTiB do wniosku o nadanie uprawnień budowlanych należy dołączyć m.in. dyplom ukończenia studiów magisterskich, o których mowa w art. 14 ust. 3 ustawy. Ustęp drugi przywołanego § 7 wskazuje zaś, że kwalifikowanie wykształcenia dla danej specjalności uprawnień budowlanych dokonuje się przez stwierdzenie zgodności ukończonego kierunku studiów i specjalności potwierdzonych w dyplomie z wymaganym dla danej specjalności uprawnień budowlanych wykształceniem określonym w wykazie stanowiącym załącznik nr 1 do rozporządzenia. Zdaniem składu orzekającego uznać jednak należy, że kwalifikowanie wykształcenia za odpowiednie dla danej specjalności uprawnień budowlanych obejmuje także ocenę czy wykazane dyplomem wykształcenie jest wykształceniem technicznym – w oparciu o przedstawione wyżej kryterium. Odmienna interpretacja sposobu i zakresu kwalifikowanie wykształcenia wymaganego dla uprawnień budowlanych do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności określonej w art. 14 ust. 3 pkt 3 lit. a Prawa budowlanego i kwalifikowanie tego wykształcenia jako odpowiedniego – z pominięciem tytułu zawodowego – pozostawałaby w sprzeczności z art. 12 ust. 2 ww. ustawy, tymczasem domniemywać należy zgodność aktu wykonawczego z ustawą. W rozpoznawanej sprawie poza sporem skarżący uzyskał tytuł magistra na kierunku inżynierii środowiska na Wydziale Przyrodniczo-Technicznym Uniwersytetu [...]. Ocena, że tak ustalony stan faktyczny nie jest wystarczający do odmowy stwierdzenia uprawnień budowlanych jest wynikiem błędnej wykładni art. 12 ust. 2 i art. 14 ust. 3 pkt 3 lit. a Prawa budowlanego – dokonanej przez Sąd I instancji z nieuzasadnionym pominięciem przepisów o szkolnictwie wyższym – a w konsekwencji niewłaściwym ich zastosowaniem. Z tych względów podstawa skargi kasacyjnej sformułowana w pkt 1 jej petitum jest usprawiedliwiona. Skład orzekający podziela przy tym pogląd, że ze względu na treść art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd I instancji zobowiązany jest wyjść poza zarzuty skargi i zbadać czy zaskarżony akt nie narusza prawa także w zakresie nieobjętym zarzutami skargi (v. wyrok NSA z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. akt I FSK 807/07). Trafny jest też zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Wbrew wywodom zawartym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny nie miał podstaw do zarzucenia organom naruszenia ww. przepisów procedury administracyjnej i niewykazania, że wykształcenie skarżącego nie jest wykształceniem technicznym, wymaganym art. 12 ust. 2 Prawa budowlanego. W rozpoznawanej sprawie – jak już wskazano – stan faktyczny był niesporny. Organy nie naruszyły zatem zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 i doprecyzowanej art. 77 § 1 k.p.a., nie uchybiły obowiązkowi podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy jak i do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 i art. 203 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło