V CZ 51/09
PostanowienieIzba Cywilna2009-10-14
Skład orzekający: Lech Walentynowicz, Krzysztof Strzelczyk, Katarzyna Tyczka-Rote
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo oddalił zażalenie pozwanej na postanowienie o kosztach postępowania zażaleniowego, uwzględniając zasady ogólne obciążania kosztami procesu i stosując art. 102 k.p.c. w sposób wyłączający jego zastosowanie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanej, uznając, że Sąd Apelacyjny prawidłowo rozstrzygnął o kosztach postępowania zażaleniowego. Argumenty pozwanej dotyczące precedensowego charakteru sprawy, dysproporcji majątkowej stron oraz nieadekwatności kosztów wobec nakładu pracy pełnomocnika nie stanowiły podstaw do odstąpienia od zasady obciążania kosztami procesu zgodnie z art. 98 k.p.c. Sąd podkreślił, że art. 102 k.p.c. ma charakter wyjątkowy i nie może być stosowany w okolicznościach, gdy pozwana nie wykazała przesłanek uzasadniających jego zastosowanie, a zasądzone koszty były minimalne.Stan faktyczny
Powódka domagała się zwrotu zaliczki wpłaconej na poczet ceny sprzedaży nieruchomości, która nie doszła do skutku. Pozwani otrzymali zaliczkę w wysokości 500 000 zł od nieruchomości o wartości 5 mln zł. Sąd Okręgowy odrzucił apelację pozwanej, a Sąd Apelacyjny oddalił jej zażalenie na postanowienie o kosztach. Pozwana wniosła zażalenie do Sądu Najwyższego, kwestionując orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanej K. B.-O. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 8 lipca 2009 r. i zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 317 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CZ 51/09 POSTANOWIENIE Dnia 14 października 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Krzysztof Strzelczyk SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z powództwa "S." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w T. przeciwko W. B. i K. B.-O. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 października 2009 r., zażalenia pozwanej K. B.-O. na postanowienie Sądu Apelacyjnego […] z dnia 8 lipca 2009 r., 1.) oddala zażalenie; 2.) zasądza od pozwanej K. B.-O. na rzecz powódki kwotę 317 zł (trzysta siedemnaście) tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.
2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 8 lipca 2009 r. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie pozwanej K. B.-O. na postanowienie Sądu Okręgowego w G. odrzucające apelację i zasądził od niej na rzecz powódki kwotę 3 600 zł tytułem kosztów postępowania zażaleniowego. Pozwana w zażaleniu zakwestionowała orzeczenie o kosztach procesu, domagając się jego zmiany i odstąpienia od obciążenia jej tymi kosztami albo uchylenia zaskarżonego orzeczenia celem ponownego rozpoznania wniosku strony przeciwnej. Skarżąca powołała się na naruszenie art. 102 k.p.c. i art. 328 § 2 k.p.c., zwracając uwagę na dysproporcję majątkową stron, niezainicjowanie przez nią procesu i precedensowy charakter sprawy oraz na nieadekwatność wysokości zasądzonych kosztów wobec nakładu pracy pełnomocnika powódki. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest bezzasadne. Przedmiotem rozpoznawanej sprawy było roszczenie powódki o zwrot zaliczki wpłaconej na poczet ceny sprzedaży nieruchomości, w sytuacji gdy umowa sprzedaży nie doszła do skutku. Pozwani jako współwłaściciele nieruchomości o wartości 5 mln zł otrzymali mianowicie zaliczkę w wysokości 500 000 zł. Wszystkie powołane w zażaleniu argumenty są nieuzasadnione w świetle wykładni art. 102 k.p.c., mającego wyjątkowy charakter. Precedensowy charakter sprawy nie stwarza podstawy do odstępstwa od zasady określonej w art. 98 k.p.c., podobnie jak ewentualne dysproporcja majątkowa stron. Stan majątkowy strony zobowiązanej może tu mieć znaczenie, o ile uniemożliwia pokrycie kosztów, ale taka sytuacja po stronie pozwanej nie zachodzi. Pozwana nie jest uprawniona do skorzystania z przepisu art. 101 k.p.c., gdyż – wbrew jej twierdzeniom - stworzyła konieczność wniesienia zasadnego pozwu i nie uznała roszczenia przy pierwszej czynności. Co więcej, kwestionowała stale te roszczenie.
3 Sąd Apelacyjny zasądził koszty zażaleniowe w minimalnej wysokości, w związku z czym nie wystąpiła potrzeba oceny nakładu pracy pełnomocnika strony przeciwnej; o wysokości tak orzeczonych koszów rozstrzygnął prawodawca. Należało w konsekwencji oddalić zażalenie (art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.) oraz orzec o kosztach postępowania zażaleniowego (art. 98 i 108 § 1 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- V CZ 43/12 2012-10-19Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo obciążył powódkę kosztami postępowania zażaleniowego, mimo że charakter sprawy uzasadniał zastosowanie art. 102 k.p.c. w zakresie kosztów procesu?
- II CZ 212/10 2011-09-15Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo zastosował art. 102 k.p.c. w zakresie nieobciążania powoda kosztami postępowania apelacyjnego, mimo oddalenia jego powództwa z powodu przedawnienia?
- II CZ 151/12 2013-01-16Czy naruszenie przez sąd okręgowy przepisów art. 102 i 100 k.p.c. przy orzekaniu o kosztach postępowania apelacyjnego stanowi podstawę do uwzględnienia zażalenia powoda?
- V CZ 26/12 2012-08-09Czy sąd drugiej instancji, oddalając powództwo i zasądzając koszty postępowania apelacyjnego od strony powodowej, naruszył zasady słuszności, odmawiając zastosowania art. 102 k.p.c. pomimo trudnej sytuacji finansowej str…
- V CZ 108/10 2011-03-10Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo zinterpretował i zastosował art. 102 k.p.c. w przedmiocie kosztów procesu, uwzględniając całokształt okoliczności sprawy, w tym sytuację życiową strony?
Powołane przepisy
art. 102 KPCart. 328 § 2 KPCart. 98 KPCart. 101 KPCart. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 98§ 2§ 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy