III RN 182/01
Izba Cywilna2002-10-08
Skład orzekający: Kazimierz Jaśkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik prowadzący księgi rachunkowe może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu podatek od nieruchomości zapłacony w danym roku podatkowym, mimo że dotyczył on roku poprzedniego, jeśli decyzja ustalająca ten podatek została doręczona w roku zapłaty?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że podatnik prowadzący księgi rachunkowe może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu podatek od nieruchomości zapłacony w danym roku podatkowym, nawet jeśli dotyczy on roku poprzedniego, pod warunkiem, że decyzja ustalająca ten podatek została doręczona w roku zapłaty. W takiej sytuacji, gdy nie było możliwości zarachowania kosztu w roku poprzednim z powodu braku decyzji ustalającej podatek, koszt ten staje się potrącalny w roku jego poniesienia, zgodnie z art. 22 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podatnika prowadzącego księgi rachunkowe, który chciał zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu w 1997 r. podatek od nieruchomości za 1996 r., zapłacony w 1997 r. Organy podatkowe i Naczelny Sąd Administracyjny uznały, że nie jest to możliwe. Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł rewizję nadzwyczajną, kwestionując tę interpretację.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 8 października 2002 r. III RN 182/01 Podatnik prowadzący księgi rachunkowe (handlowe) może jako koszt uzyskania przychodu potrącić podatek od nieruchomości zapłacony w tym roku podatkowym, w którym otrzymał decyzję ustalającą ten podatek i zapłacił go, mimo że dotyczył on poprzedniego roku. Przewodniczący SSN Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Sędziowie SN: Katarzyna Gonera, Andrzej Wasilewski. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2002 r. sprawy ze skargi Sławomira S. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. z dnia 4 marca 1999 r. [...] w przedmiocie określenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 r., na skutek rewizji nadzwyczajnej Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego [...] od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi z dnia 10 kwietnia 2001 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Naczelnemu Sądowi Admi-nistracyjnemu-Ośrodkowi Zamiejscowemu w Łodzi do ponownego rozpoznania. U z a s a d n i e n i e Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł rewizję nadzwyczajną od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi z dnia 10 kwietnia 2001 r. [...] w sprawie ze skargi Sławomira S. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. z dnia 4 marca 1999 r. w przedmiocie określenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 r. Wyrokowi temu zarzucił rażące naruszenie art. 22 ust. 5 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (jednolity tekst: Dz.U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 ze zm.) oraz art. 328 § 2 KPC w związku z art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), jak również art. 27 ust. 1 tej ustawy.
2 Wniósł o uchylenie powyższego wyroku i przekazanie sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu - Ośrodkowi Zamiejscowemu w Łodzi do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona. W sprawie chodzi o wykładnię art. 22 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Stanowi on, że u po-datników prowadzących księgi rachunkowe (handlowe) koszty uzyskania przycho-dów objętych tymi księgami są potrącane tylko w tym roku podatkowym, którego do-tyczą, tj. są potrącalne także koszty uzyskania poniesione w latach poprzedzających rok podatkowy, lecz dotyczące przychodów roku podatkowego oraz określone co do rodzaju i kwoty koszty uzyskania, które zostały zarachowane, chociaż ich jeszcze nie poniesiono, jeżeli odnoszą się do przychodów danego roku podatkowego, chyba że zarachowanie ich nie było możliwe; w tym wypadku są one potrącalne w roku, w któ-rym zostały poniesione. Przepis ten ma - na podstawie art. 22 ust. 6 tej ustawy - za-stosowanie do skarżącego, który (wspólnie z żoną) prowadził podatkową księgę przychodów i rozchodów, pod warunkiem, że stale w każdym roku podatkowym księgi te są prowadzone w sposób umożliwiający wyodrębnienie kosztów uzyskania odnoszących się tylko do tego roku podatkowego. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął - tak jak organy podatkowe - że skarżą-cy nie mógł zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu w 1997 r. podatku od nieru-chomości za 1996 r., który został zapłacony w 1997 r. W rewizji nadzwyczajnej traf-nie podniesiono, że jeżeli decyzję ustalającą ten podatek doręczono skarżącemu w 1997 r. (tak było według jego twierdzeń, a organy nie dokonały w tym zakresie usta-leń faktycznych), to nie było możliwości zaliczenia go do kosztów uzyskania przy-chodu w 1996 r. Nie była wówczas znana kwota podatku, a decyzja ustalająca po-datek od nieruchomości ma charakter konstytutywny - powoduje powstanie zobowią-zania podatkowego. Jak wynika z końcowej części przepisu art. 22 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli nie było możliwe zarachowanie kosztów uzyskania przychodu w danym roku podatkowym, to są one potrącalne w roku, w którym zostały poniesione. Natomiast potrącanie zarachowanych kosztów uzyskania przychodu jeszcze nie poniesionych w danym roku podatkowym dotyczy
3 kosztów o znanej wysokości. Art. 22 ust. 5 tej ustawy stanowi bowiem, że chodzi tu o „określone co do rodzaju i kwoty koszty uzyskania”. Z tych względów na podstawie art. 39313 § 1 KPC w związku z art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 189 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. ========================================
Powiązane orzeczenia
- III RN 22/01 2002-04-05Czy podatnik, który nabył towar w celach handlowych, może potrącać koszty jego nabycia tylko w tych latach podatkowych, w których uzyskał przychody ze sprzedaży kolejnych partii tego towaru?
- III RN 23/99 1999-07-07Czy odpisy na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych, które zostały zarachowane (zaksięgowane) i odnoszą się do przychodów danego roku podatkowego, mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w tym roku podatkowym…
- III RN 135/99 2000-03-29Czy organy podatkowe, oceniając rzetelność prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, są obowiązane do dokładnego rozważenia wyjaśnień podatnika dotyczących przyczyn niezgodności wpisu ze stanem rzeczywistym,…
- III RN 47/97 1997-10-07Czy zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych, powstające w drodze tzw. ostatecznego rozliczenia podatku, podlega pięcioletniemu terminowi przedawnienia, o którym mowa w art. 30 ust. 1 ustawy o zobowią…
- III ARN 26/91 1991-08-22Czy podatnik może potrącić przewidywaną nadpłatę podatku rocznego z bieżącej zaliczki na podatek dochodowy, jeśli nie wystąpiła jeszcze zaległość podatkowa?
Powołane przepisy
art. 22 ust. 5art. 328 § 2 KPCart. 59art. 27 ust. 1art. 22 ust. 6art. 39313 § 1 KPCart. 10§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 12.07.2026. · PDF źródłowy