I CZ 71/09
PostanowienieIzba Cywilna2009-11-26
Skład orzekający: Barbara Myszka, Mirosław Bączyk, Grzegorz Misiurek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna wniesiona przez pełnomocnika procesowego, który nie dołączył do niej pełnomocnictwa wykazującego jego umocowanie do wniesienia skargi kasacyjnej, jest dotknięta brakiem formalnym, a jeśli tak, to czy uzupełnienie tego braku poprzez przedłożenie pełnomocnictwa z datą późniejszą od daty wniesienia skargi kasacyjnej jest skuteczne?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skarga kasacyjna wniesiona przez pełnomocnika procesowego, który nie dołączył do niej pełnomocnictwa wykazującego jego umocowanie do wniesienia skargi kasacyjnej, jest dotknięta brakiem formalnym. Jednakże, uzupełnienie tego braku poprzez przedłożenie pełnomocnictwa z datą późniejszą od daty wniesienia skargi kasacyjnej jest skuteczne, ponieważ o uzupełnieniu braku decyduje treść dokumentu pełnomocnictwa, a nie data jego wystawienia, o ile czynność ta następuje w terminie wyznaczonym do usunięcia braku.Stan faktyczny
Powodowie domagali się uzgodnienia stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Pozwana wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego. Pełnomocnik pozwanej nie dołączył do skargi kasacyjnej pełnomocnictwa, w związku z czym został wezwany do usunięcia tego braku. Pełnomocnik złożył pełnomocnictwo udzielone mu przez pozwaną po dacie wniesienia skargi kasacyjnej. Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną z powodu nieusunięcia braków formalnych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 71/09 POSTANOWIENIE Dnia 26 listopada 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Barbara Myszka (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Mirosław Bączyk SSN Grzegorz Misiurek w sprawie z powództwa W.P. i E.P. przeciwko B.K. o uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 listopada 2009 r., zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 27 marca 2009 r., sygn. akt [...], uchyla zaskarżone postanowienie.
2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 27 marca 2009 r. Sąd Okręgowy w W. odrzucił skargę kasacyjną pozwanej od wyroku tego Sądu z dnia 14 października 2008 r. z powodu nie usunięcia braków formalnych (art. 3986 § 2 k.p.c.). W uzasadnieniu Sąd Okręgowy stwierdził, że pełnomocnik pozwanej, wnosząc w dniu 13 lutego 2009 r. skargę kasacyjną nie dołączył pełnomocnictwa do jej wniesienia, wobec czego pismem z dnia 18 lutego 2009 r. został wezwany do usunięcia tego braku w terminie tygodniowym pod rygorem odrzucenia skargi. W zakreślonym terminie pełnomocnik złożył pełnomocnictwo udzielone mu przez pozwaną w dniu 3 marca 2009 r., a zatem w chwili składania skargi kasacyjnej nie był umocowany do jej wniesienia. Zgodnie bowiem z uchwałą składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2008 r., III CZP 142/07 (OSNC 2008, nr 11, poz. 122), pełnomocnictwo procesowe nie obejmuje z mocy samego prawa umocowania do wniesienia skargi kasacyjnej i udziału w postępowaniu kasacyjnym, natomiast pełnomocnictwo złożone przez pozwaną w postępowaniu kasacyjnym obejmuje dopiero okres od dnia 3 marca 2009 r. W zażaleniu na powyższe postanowienie pozwana zarzuciła Sądowi Okręgowemu naruszenie przepisów art. 3986 § 2 w związku z art. 126 § 3 i art. 92 k.p.c. przez przyjęcie, że skarga kasacyjna, do której dołączono pełnomocnictwo procesowe z datą późniejszą od daty jej wniesienia, nie spełnia warunków formalnych, i art. 3986 § 2 k.p.c. przez odrzucenie skargi kasacyjnej, mimo że jej braki zostały uzupełnione w terminie. W konkluzji żaląca wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z powołaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia uchwałą składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2008 r., III CZP 142/07, której nadana została moc zasady prawnej, pełnomocnictwo procesowe nie obejmuje z mocy samego prawa umocowania do wniesienia skargi kasacyjnej i udziału w postępowaniu kasacyjnym. Trafnie zatem Sąd Okręgowy uznał, że skarga kasacyjna, do której dotychczasowy pełnomocnik pozwanej,
3 reprezentujący ją w postępowaniu przed Sądami pierwszej i drugiej instancji, nie dołączył pełnomocnictwa wykazującego jego umocowanie do wniesienia skargi kasacyjnej, była dotknięta brakiem formalnym (art. 3984 § 2 w związku z art. 126 § 3 k.p.c.). Nie można natomiast zgodzić się z poglądem Sądu Okręgowego, że o usunięciu, bądź nie usunięciu tego braku przesądza data podpisania dokumentu pełnomocnictwa. Pojęcie pełnomocnictwa ma dwojakie znaczenie; z jednej strony oznacza pochodzące od mocodawcy umocowanie pełnomocnika do działania w imieniu mocodawcy, z drugiej natomiast – dokument obejmujący, a ściśle potwierdzający to umocowanie. Od udzielenia pełnomocnictwa trzeba przy tym odróżnić jego wykazanie przed sądem (zob. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 27 listopada 2003 r., III CZP 74/03, OSNC 2005, nr 1, poz. 6 oraz z dnia 30 marca 2006 r., III CZP 14/06, OSNC 2006, nr 10, poz. 165). O uzupełnieniu, bądź nie uzupełnieniu braku pełnomocnictwa decyduje treść dokumentu pełnomocnictwa, a nie data jego wystawienia. Stanowisko takie – jak podkreślił Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 4 września 2008 r., IV CZ 68/08 (nie publ.) – odpowiada istocie czynności uzupełnienia braków formalnych pism procesowych. Czynność ta bowiem dokonywana jest w okresie biegu terminu wyznaczonego do usunięcia braku formalnego skargi kasacyjnej i dlatego nie można wymagać, aby w ramach uzupełnienia braku pełnomocnik przedłożył pełnomocnictwo wystawione najpóźniej w dacie sporządzenia tej skargi. Z dokumentu pełnomocnictwa podpisanego w dniu 3 marca 2009 r. wynika, że autor skargi kasacyjnej, adw. M.W., został przez żalącą umocowany „do złożenia skargi kasacyjnej” (k. 277). Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39815 § 1 zdanie pierwsze w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie.
Powiązane orzeczenia
- I CSK 4394/22 2022-10-14Czy skarga kasacyjna wniesiona przez pełnomocnika, który nie wykazał należytego umocowania w momencie jej wniesienia, może zostać skutecznie uzupełniona po upływie terminu do jej wniesienia poprzez przedłożenie dokumentu…
- III CZ 2/22 2022-03-23Czy skarga kasacyjna złożona z pełnomocnictwem procesowym opatrzonym datą późniejszą niż data wniesienia skargi spełnia warunki formalne, jeśli pełnomocnictwo zostało złożone w terminie wyznaczonym do uzupełnienia braków…
- IV CZ 68/08 2008-09-04Czy pełnomocnictwo procesowe, które nie zawiera wyraźnego umocowania do wniesienia skargi kasacyjnej, upoważnia pełnomocnika do jej sporządzenia i wniesienia, jeśli zostało udzielone przed datą wniesienia skargi?
- II UZ 48/12 2012-10-30Czy uzupełnienie braku formalnego skargi kasacyjnej poprzez złożenie pełnomocnictwa, które nie jest dokładnym odpisem pierwotnego pełnomocnictwa, ale zawiera umocowanie do reprezentacji strony przed „sądami”, jest wystar…
- I CSK 347/20 2021-02-26Czy skarga kasacyjna wniesiona przez pełnomocnika, który nie był umocowany do reprezentacji strony w postępowaniu kasacyjnym w dacie jej wniesienia, może zostać skutecznie uzdrowiona poprzez późniejsze potwierdzenie czyn…
Powołane przepisy
art. 3986 § 2 KPCart. 3986 § 2art. 126 § 3art. 92 KPCart. 3984 § 2art. 126 § 3 KPCart. 39815 § 1art. 3941 § 3 KPC§ 2§ 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy