II CZ 4/08

PostanowienieIzba Cywilna2008-03-27

Skład orzekający: Iwona Koper, Grzegorz Misiurek, Dariusz Zawistowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy roszczenie o zaniechanie immisji hałasu, oparte na art. 222 § 2 w zw. z art. 144 k.c., ma charakter majątkowy, co wpływa na wymóg oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia w apelacji?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że roszczenie o zaniechanie immisji hałasu, oparte na art. 222 § 2 w zw. z art. 144 k.c., ma charakter niemajątkowy. O majątkowym charakterze sprawy decyduje ścisłe powiązanie przedmiotu rozstrzygnięcia z mieniem, wyrażające się w bezpośrednim wpływie na stan mienia. Jeżeli rozstrzygnięcie ma oddziaływać bezpośrednio na dobra osobiste, a tylko pośrednio na sferę ekonomiczną, sprawa ma charakter niemajątkowy. W związku z tym, oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia nie stanowiło wymogu formalnego apelacji, a jej odrzucenie było nieuzasadnione.
Stan faktyczny
Powódka dochodziła zadośćuczynienia i zakazu immisji hałasu do jej mieszkania. Sąd Okręgowy zasądził zadośćuczynienie i zakazał immisji. Pozwani zaskarżyli wyrok apelacją, wskazując wartość przedmiotu zaskarżenia w części dotyczącej zadośćuczynienia, ale nie w części dotyczącej zakazu immisji. Sąd Okręgowy odrzucił apelację w tej części z powodu braku oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o odrzuceniu apelacji.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu apelacji.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CZ 4/08 POSTANOWIENIE Dnia 27 marca 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Iwona Koper (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Grzegorz Misiurek SSN Dariusz Zawistowski w sprawie z powództwa J. Z. przeciwko B. K. i A. S. o nakazanie i zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 marca 2008 r., zażalenia pozwanych na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 21 listopada 2007 r., sygn. akt I ACa (…), uchyla zaskarżone postanowienie. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2007 r. Sąd Okręgowy w Z., zasądził od pozwanych B. K. i A. S. solidarnie na rzecz powódki J. Z. kwotę 10 tys. zł tytułem zadośćuczynienia oraz na podstawie art. 222 § 2 w zw. z art. 144 k.c. zakazał pozwanym immisji hałasu spowodowanego użytkowaniem przez pozwanych lokalu do sąsiadującego z nim mieszkania powódki. Wyrok został zaskarżony przez pozwanych apelacją w całości. Skarżący wskazali w apelacji wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 10.000 zł. Mimo wezwania Sądu, skarżący nie uzupełnili braku formalnego apelacji przez wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia w części obejmującej rozstrzygnięcie o zakazie immisji hałasu. Z tej przyczyny zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy na podstawie art. 373 zd. 3 k.p.c. odrzucił apelację w tej części. 2 W zażaleniu pozwani zarzucili naruszenie przepisów art. 222 § 2 w zw. z art. 144 k.c. przez błędne przyjęcie, że objęte postanowieniem zaskarżone apelacją roszczenie powódki miało charakter majątkowy oraz naruszenie art. 19 § 2 k.p.c. przez jego nieuprawnione zastosowanie, art. 1302 § 3 w zw. z art. 1302 § 5 k.p.c. oraz art. 3 ust. 1 i art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych przez ich niezastosowanie. Wnosili o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Trafnie podnoszą skarżący, że w judykaturze istnieje rozbieżność poglądów odnośnie do charakteru roszczenia negatoryjnego właściciela nieruchomości o zaniechanie immisji (art. 222 § 2 w zw. z art. 144 k.c.). Za jego majątkowym charakterem opowiedział się Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 19 grudnia 2002 r., V CZ 162/02 (OSNC 2004, nr 2, poz. 31). Odmienne stanowisko, które podziela Sąd Najwyższy w obecnym składzie, wyrażone zostało w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 10 kwietnia 2002 r., IV CZ 29/02 (nie publ.). Podzielić należy sformułowaną w jego uzasadnieniu regułę, zgodnie z którą o majątkowym charakterze sprawy decyduje ścisłe powiązanie zasadniczego przedmiotu rozstrzygnięcia z mieniem wyrażające się w bezpośrednim wpływie rozstrzygnięcia na stan i bezpieczeństwo mienia. Jeżeli rozstrzygnięcie ma oddziaływać bezpośrednio na sferę dóbr osobistych powoda, a tylko pośrednio na sferę ekonomiczną, sprawa ma charakter niemajątkowy. Przedmiotem rozstrzygnięcia o żądaniu powódki opartym na przepisie art. 144 k.c. jest określenie sposobu korzystania z nieruchomości pozwanych nie zakłócającego samopoczucia (dobrostanu) powódki. Związek między żądaniem powódki i rozstrzygnięciem, a stanem interesów majątkowych pozwanych oraz powódki jako właścicielki nieruchomości sąsiedniej ma, z uwagi na cel procesu, jedynie charakter pośredni i drugoplanowy. W tym stanie rzeczy oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia nie stanowiło wymogu formalnego wniesionej przez pozwanych apelacji (art. 368 § 2 k.p.c. a contrario). Brak było tym samym podstaw do jej odrzucenia z powodu jego niewypełnienia. O uchyleniu postanowienia orzeczono na podstawie odpowiednio stosowanego art. 39815 § 1 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 222 § 2art. 144 KCart. 373art. 19 § 2 KPCart. 1302 § 3art. 1302 § 5 KPCart. 3 ust. 1art. 15 ust. 1art. 368 § 2 KPCart. 39815 § 1art. 3941 § 3 KPC§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy