IV CZ 80/20

PostanowienieIzba Cywilna2021-01-14

Skład orzekający: Beata Janiszewska, Joanna Misztal-Konecka, Kamil Zaradkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprawa o zakazanie immisji, oparta na art. 144 k.c. w zw. z art. 222 § 2 k.c., ma charakter sprawy majątkowej, od której dopuszczalność skargi kasacyjnej zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy przychylił się do dominującego w orzecznictwie stanowiska, że sprawa o zakazanie immisji ma charakter sprawy majątkowej. Podkreślono, że roszczenie to stanowi typowy instrument ochrony prawa majątkowego w postaci własności nieruchomości przed jego naruszeniami przybierającymi inną postać niż pozbawienie właściciela faktycznego władztwa nad rzeczą. W związku z tym, niedopuszczalność skargi kasacyjnej z powodu niskiej wartości przedmiotu zaskarżenia była uzasadniona.
Stan faktyczny
Powodowie domagali się zakazania pozwanej Gminie Miasta P. immisji hałasu i światła z nieruchomości sąsiedniej na ich nieruchomości, wywodząc roszczenie z prawa własności (art. 144 k.c. w zw. z art. 222 § 2 k.c.). Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną pozwanej z powodu niskiej wartości przedmiotu zaskarżenia (1500 zł), uznając sprawę za majątkową. Pozwana wniosła zażalenie, kwestionując majątkowy charakter sprawy i dopuszczalność skargi kasacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie strony pozwanej i zasądził od niej zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CZ 80/20 POSTANOWIENIE Dnia 14 stycznia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Janiszewska (przewodniczący) SSN Joanna Misztal-Konecka (sprawozdawca) SSN Kamil Zaradkiewicz w sprawie z powództwa W. G. i E. B. przeciwko Gminie Miasta P. o zaniechanie immisji, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 stycznia 2021 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego w L. z dnia 8 czerwca 2020 r., sygn. akt II Ca (…), 1. oddala zażalenie; 2. zasądza od Gminy Miasta P. na rzecz W. G. i E. B. kwoty po 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE 1. Postanowieniem z 8 czerwca 2020 r. Sąd Okręgowy w L. odrzucił skargę kasacyjną pozwanej Gminy Miasta P. od wyroku Sądu Okręgowego w L. z 27 listopada 2019 r., w sprawie z powództwa W. G. i E. B. o zakazanie immisji. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazał, że zgodnie z dyspozycją art. 3981 § 1 k.p.c. od wydanego przez sąd drugiej instancji prawomocnego wyroku strona może wnieść skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego, chyba że przepis 2 szczególny stanowi inaczej. Przepisem takim jest art. 3982 § 1 k.p.c., zgodnie z którym skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych. Mając na względzie wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej, określoną przez pozwaną w piśmie z 27 maja 2020 r. na kwotę 1 500 zł, zgodną z niekwestionowaną w toku postępowania wartością przedmiotu sporu określoną przez powodów, skargę kasacyjną pozwanej należało uznać za niedopuszczalną. 2. Zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego z 8 czerwca 2020 r. wniosła strona pozwana, wskazując na naruszenie art. 144 w zw. z art. 222 § 2 k.c. poprzez ich błędną wykładnię i niezasadne przyjęcie, że niniejsza sprawa jest sprawą o prawa majątkowe, w której dopuszczalność skargi kasacyjnej zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia, podczas gdy formułowane przez powodów roszczenia, zmierzały w istocie do ochrony ich praw niemajątkowych oraz art. 3982 § 1 w zw. z art. 3986 § 2 k.p.c. poprzez bezzasadne odrzucenie skargi kasacyjnej wskutek błędnego uznania, że jest ona niedopuszczalna z uwagi na zbyt niską wartość przedmiotu zaskarżenia. W konkluzji wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 3. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Analiza niniejszej sprawy wskazuje na to, że powodowie domagali się ochrony przysługującego im prawa własności nieruchomości położonych P., w obrębie W., oznaczonych jako działki numer (…) przez zakazanie pozwanej Gminie Miasto P. immisji hałasu i światła z nieruchomości oznaczonej jako działka numer (…), na stanowiące ich własność nieruchomości. Swoje roszczenie wywodzili z prawa własności, a podstawę prawną stanowił art. 144 k.c. w zw. z art. 222 § 2 k.c. Sąd Najwyższy przychyla się do dominującego w orzecznictwie stanowiska, że sprawa o zakazanie immisji ma charakter sprawy majątkowej. W judykaturze podkreśla się, że podstawę prawną tego rodzaju powództwa stanowi art. 144 k.c. w zw. z art. 222 § 2 k.c., kreujący roszczenie prawnorzeczowe po stronie 3 właściciela nieruchomości w stosunku do właściciela nieruchomości sąsiedniej. Jest to więc typowy instrument ochrony prawa majątkowego w postaci własności nieruchomości przed jego naruszeniami przybierającymi inną postać niż pozbawienie właściciela faktycznego władztwa nad rzeczą, w tym poprzez immisje. Ponadto roszczenie to nie zmierza do jakiejkolwiek regulacji stosunków niemajątkowym, lecz do bezpośredniej ingerencji w sposób korzystania z prawa własności przez właściciela nieruchomości sąsiedniej, będącej źródłem immisji. Jedynie pośrednim skutkiem orzeczenia uwzględniającego to roszczenie jest ochrona wartości niemajątkowych, w tym dóbr osobistych właściciela i innych osób korzystających z nieruchomości sąsiedniej (postanowienie Sądu Najwyższego z 19 grudnia 2002 r., V CZ 162/02, OSNC 2004/2/31; postanowienie Sądu Najwyższego z 22 listopada 2013 r., III CZ 55/13; postanowienie Sądu Najwyższego z 6 listopada 2014 r., II CZ 64/14, OSNC-ZD 2016/1/10; postanowienie Sądu Najwyższego z 13 września 2018 r., II CZ 37/18; postanowienie Sądu Najwyższego z 23 listopada 2018 r., II CZ 64/18; postanowienie Sądu Najwyższego z 9 września 2020 r., IV CZ 42/20). Mając to na względzie należy uznać, że skarga kasacyjna pozwanej jest niedopuszczalna, gdyż wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych (art. 3982 § 1 k.p.c.). Trafnie zatem Sąd Okręgowy odrzucił skargę na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. 4. Z powyższych względów orzeczono jak w postanowieniu. O kosztach postępowania zażaleniowego rozstrzygnięto na podstawie art. 98 § 1 i 3 w zw. z art. 39821 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. związku z § 2 pkt 2, § 10 ust. 2 pkt 2 i § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. ke

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3981 § 1 KPCart. 3982 § 1 KPCart. 144art. 222 § 2 KCart. 3982 § 1art. 3986 § 2 KPCart. 144 KCart. 98 § 1art. 39821art. 3941 § 3 KPC§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy