V KZ 29/17

Sygn. akt V KZ 29/17 POSTANOWIENIE Dnia 19 lipca 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras w sprawie R. M. o wznowienie postępowania po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 19 lipca 2017 r. zażalenia wnioskodawcy na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 30 marca 2017 r. o odmowie zażalenia na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 9 grudnia 2016 r. o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie Sądu Rejonowego w L. i Sądu Okręgowego w L. na podstawie art. 35 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł stwierdzić swoją niewłaściwość funkcjonalną do rozpoznania zażalenia na zarządzenie o odmowie przyjęcia zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 9 grudnia 2016 r. o odmowie przyjęcia do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania i sprawę w tym przedmiocie przekazać do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w W. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2016 r. Sąd Apelacyjny na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. odmówił przyjęcia wniosku R. M. o wznowienie postępowania w sprawie Sądu Rejonowego w L. i Sądu Okręgowego w L. Na powyższe 2 postanowienie zażalenie wniósł R. M. Zarządzeniem z dnia 30 marca 2017 r. odmówiono przyjęcia tego zażalenia, a powodem takiej decyzji był fakt złożenia środka odwoławczego z przekroczeniem 7 dniowego terminu zawitego przewidzianego dla dokonania powyższej czynności. Na powyższe zarządzenie zażalenie wniósł R. M., który zarzucił niepełność i nierzetelność informacji przedstawionych przez Zakład Karny, w szczególności pominięcie istotnych jego zdaniem okoliczności związanych z uzyskiwaniem przepustek, stanem zdrowie etc. Zażalenie przekazano do rozpoznania Sądowi Najwyższemu. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: Zażalenie nie może być merytorycznie rozpoznane przez Sąd Najwyższy, albowiem nie jest on właściwy do dokonania tej czynności, a kwestia właściwości musi być badana z urzędu (art. 35 § 1 k.p.k.). Przywołany w zaskarżonym zarządzeniu art. 545 § 1 k.p.k. ma charakter normy odsyłającej w zakresie postępowania o wznowienie do innych przepisów, także z postępowania kasacyjnego. Przepis ten stanowi, że w postępowaniu o wznowienie odpowiednie zastosowanie znajdzie m.in. art. 429 k.p.k., czy też art. 530 § 2 i 3 k.p.k. Ten ostatni przepis statuuje właściwość Sądu Najwyższego do rozpoznania zażalenia na zarządzenie odmawiające przyjęcia kasacji, w wypadku niespełnienia warunków niezbędnych (formalnych) dla skutecznego jej wniesienia. Oznacza to, że w sytuacji złożenia wniosku o wznowienie postępowania czynności prezesa czy przewodniczącego wydziału związane ze wstępną kontrolą wniosku o wznowienie postępowania, a także uprawnieniami do wniesienia zażalenia na zarządzenie o odmowie przyjęcia takiego wniosku regulowane będą dyspozycją obu wskazanych przepisów. Dotyczy to zatem też kwestii właściwości Sądu Najwyższego, jako sądu uprawnionego do kontroli tych decyzji ( stosowany art. 530 § 3 k.p.k. zd. drugie). Rzecz jednak w tym, że przepis art. 545 § 3 k.p.k. wprowadził nie tylko szczególny tryb co do postąpienia z wnioskami o wznowienie składanymi przez osoby nie będące adwokatami lub radcami prawnymi (chodzi o odmowę ich przyjęcia bez wdrażania procedury usunięcia braków formalnych), ale także określił sąd właściwy do rozpoznania zażalenia na postanowienie wydane na tej podstawie 3 prawnej. Sądem właściwym do rozpoznania zażalenia na postanowienie wydane na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. jest ten sam sad, który wydał zaskarżone postanowienie, procedujący w składzie trzech sędziów. Nie ma zatem wątpliwości, że w przypadku skutecznego (terminowego) złożenia zażalenia przez R. M. na postanowienie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania (art. 545 § 3 k.p.k.), sądem odwoławczym byłby Sąd Apelacyjny w W. w składzie trzech sędziów. Skoro ten sąd jest właściwy do rozpoznania zażalenia na postanowienie merytoryczne wydane na podstawie art. 545 § 3 k.p.k., to i ten sam sąd jest właściwy, zgodnie z regułą zawarta w art. 466 § 2 k.p.k., do kontroli zarządzenia blokującego możliwość rozpoznania zażalenia. Regulacja zawarta w art. 545 § 3 k.p.k. ma bowiem charakter specjalny do przepisu art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k. Jest oczywiste, że skoro na postanowienie merytoryczne wydane przez Sąd Apelacyjny w kwestii odmowy przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. nie przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego, to i na zarządzenie, które wydane jest w toku takiego postępowania, a które blokuje możliwość merytorycznego rozpoznania zażalenia, nie może przysługiwać środek odwoławczy do Sądu Najwyższego. Inaczej rzecz postrzegając, trzeba byłoby założyć istnienie – nieznanego ustawie procesowej – sytemu, w którym Sąd Najwyższy, nie będący przy tym sądem odwoławczym do rozpoznania określonych środków odwoławczych (zażalenia na postanowienie z art. 545 § 3 k.p.k.), byłby uprawniony do kontroli zarządzeń blokujących możliwość złożenia zażalenia do Sądu Apelacyjnego, a więc sądu powszechnego, który jest z mocy wyraźnego zapisu ustawy, sądem odwoławczym. Takiemu założeniu przeczy wprost art. 466 § 2 k.p.k. i ugruntowane już orzecznictwo w tym zakresie, jak i art. 27 k.p.k. Konkludując, zgodnie z treścią art. 466 § 1 k.p.k. w zw. z art. 545 § 3 k.p.k., sąd właściwy do rozpoznania środka odwoławczego od postanowienia wydanego na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. jest także sądem właściwym do rozpoznania zażalenia na zarządzenie o odmowie jego przyjęcia. Przepis art. 545 § 1 k.p.k. upoważniający m.in. do stosowania art. 429 oraz art. 530 w postępowaniu wznowieniowym będzie miał zastosowanie tylko do tych wniosków o wznowienie postępowania, co 4 do których nie wydano postanowienia o odmowie ich przyjęcia na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. Z tych powodów należało sprawę przekazać sądowi właściwemu do jej rozpoznania, a zatem, Sądowi Apelacyjnemu w W. kc