II PK 47/14

Sygn. akt II PK 47/14 POSTANOWIENIE Dnia 16 lipca 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bogusław Cudowski w sprawie z powództwa A. S. przeciwko W. w G. o przywrócenie do pracy i ustalenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 16 lipca 2014 r., skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. z dnia 11 października 2013 r., sygn. akt VII Pa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. przyznaje pełnomocnikowi z urzędu radcy prawnemu P. B. od Sądu Okręgowego w G. - Skarbu Państwa 120 zł (sto dwadzieścia) powiększone o kwotę podatku od towarów i usług tytułem udzielonej pomocy prawnej, 3. zasądza od strony powodowej na rzecz strony pozwanej 120 zł (sto dwadzieścia) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Powódka wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w G. z 11 października 2013 r. 2 Jako okoliczność uzasadniającą przyjęcie skargi do rozpoznania wskazano na występujące w sprawie istotne zagadnienia prawne, które przedstawiono w formie następujących pytań: 1) „czy pracodawca dokonujący zwolnień z pracy z przyczyn niedotyczących pracowników na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, powinien przy wypowiadaniu umowy o pracę dokonywać doboru pracowników do zwolnienia spośród wszystkich osób zatrudnionych na takich samych stanowiskach w ramach całego zakładu pracy, czy też można ograniczyć się jedynie do jego części, w szczególności wyłącznie jednostki organizacyjnej, gdzie zatrudniony jest zwalniany pracownik, 2) czy w świetle art. 30 § 4 k.p. w zw. z art. 45 § 1 k.p. wystarczającym i prawidłowym wskazaniem przyczyny w oświadczeniu o wypowiedzeniu umowy o pracę jest wskazanie okoliczności dotyczących jednostki, w której zatrudniony jest pracownik (np. w postaci likwidacji stanowiska), czy też jeżeli zmiany dotyczą organizacji całego pracodawcy - powinno to znaleźć odzwierciedlenie w treści wypowiedzenia umowy o pracę”. Wskazano także, że w sprawie zachodzi potrzeba wykładni przepisów wywołujących rozbieżność w orzecznictwie, tj.: „art. 45 § 1 k.p. w zw. z art. 30 § 4 k.p. w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników i przesądzania, czy pracodawca podając przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę dokonanego na podstawie art. 10 ust. 1 tej ustawy, odnosić się powinien w wypowiedzeniu do zastosowanych kryteriów doboru pracownika do zwolnienia w sytuacji, gdy rozwiązanie umowy o pracę dotyczy pracownika wybranego przez pracodawcę z większej liczby pracowników, zatrudnionych na takich samych stanowiskach pracy”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze okoliczności uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne 3 i ich uzasadnienie (postanowienie SN z 16 maja 2008 r., I UK 16/08, LexPolonica nr 3058328). Ma to ma umożliwić wybór jedynie takich spraw, które powinny zostać rozpoznane przez organ najwyższego szczebla sądownictwa ze względu na interes publiczny (postanowienie SN z 29 stycznia 2011 r., I UK 295/10, niepubl.). Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest bowiem ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji (postanowienie SN z 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000 nr 7-8, poz. 147). W pierwszej kolejności należy podnieść, że w skardze nie wykazano, aby istniała rozbieżność w orzecznictwie dotycząca art. 30 § 4 k.p. W sprawie I PK 172/12 stwierdzono, że pracodawca, który przy dokonywaniu redukcji zatrudnienia z przyczyn organizacyjnych, stosuje określone zasady (kryteria) doboru pracowników do zwolnienia, powinien, wskazując przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę na czas nieokreślony, dokonanego na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, nawiązać do tych kryteriów (art. 30 § 4 k.p.). Podobnie stwierdzono w sprawie I PK 86/08. Sąd Najwyższy podniósł wyraźnie, że pracodawca, który przy dokonywaniu redukcji zatrudnienia z przyczyn organizacyjnych stosuje określone zasady (kryteria) doboru pracowników do zwolnienia z pracy, powinien w odniesieniu do wskazanej przyczyny wypowiedzenia nawiązać do zastosowanego kryterium doboru pracownika do zwolnienia z pracy, a także wskazać, że ten wybór jest wywołany i usprawiedliwiony znanymi pracownikowi jego niższymi kwalifikacjami zawodowymi w porównaniu do wszystkich pracowników, których dotyczyły przyczyny zmuszające pracodawcę do ograniczenia wielkości zatrudnienia. Podobny wniosek wynika ze sprawy I PK 61/13, gdzie stwierdzono, że w oświadczeniu pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony z powodu likwidacji stanowiska pracy (reorganizacji) powinna być wskazana także przyczyna wyboru pracownika do zwolnienia z pracy (kryteria doboru), chyba że jest oczywista lub znana pracownikowi. 4 W samej skardze kasacyjnej powołano zresztą sprawę II PK 5/13, gdzie wyraźnie zaznaczono, że dominuje linia orzecznicza, zgodnie z którą konieczne jest wskazania kryteriów wyboru do zwolnienia z pracy spośród pracowników zatrudnionych na takich samych stanowiskach pracy w związku ze zmianami organizacyjnej struktury zatrudnienia u pracodawcy. W zakresie występowania rzekomych zagadnień prawnych, należy stwierdzić, że skarga kasacyjną jest w tym zakresie oczywiście bezzasadna. Istotne zagadnienie prawne występuje, gdy wskazywana kwestia prawna ma niemałe znaczenie dla systemu i rozwoju prawa. Chodzi więc nie tylko o określoną staranność i wysiłek w jego zredagowaniu ale przede wszystkim o jurydyczne przedstawienie analizy stanu prawnego, orzecznictwa i wynikającego z tego problemu prawnego o takiej wadze, który może być uznany za istotne zagadnienie prawne (postanowienie SN z 15 listopada 2007 r., II PK 159/07, LEX nr 863976), czego w skardze bezsprzecznie zabrakło. Ograniczenie się do pytania nie jest wystarczającym określeniem zagadnienia prawnego, jeżeli zostało przedstawione bez odniesienia się do problemów interpretacyjnych przepisów, na tle których wynika (postanowienie SN z 25 lutego 2008 r., I UK 332/07, LEX nr 452451). Rzeczą Sądu Najwyższego przy ocenie, czy skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania, nie jest doszukiwanie się w uzasadnieniu podstaw skargi jurydycznej argumentacji mającej wykazać istnienie istotnego zagadnienia prawnego. Przedstawienie takiej argumentacji w uzasadnieniu podstaw skargi służy bowiem jedynie wykazaniu zarzucanego naruszenia prawa materialnego lub procesowego, a nie uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Samo zaś sformułowanie zagadnienia prawnego, bez przedstawienia jurydycznej argumentacji służącej wykazaniu, że to zagadnienie rzeczywiście występuje i wymaga wyjaśnienia przez Sąd Najwyższy, nie zastępuje uzasadnienia takiego wniosku (postanowienie SN z 16 kwietnia 2008 r., I CZ 11/08, LEX nr 393883). Na marginesie przypomnieć można, że w sprawie ustalono, iż nie tylko powódce, ale również trzem innym sekretarkom medycznym, zatrudnionym w innych komórkach pracodawcy wypowiedziano umowy o pracę. 5 Z tych względów skarga nie mogła zostać przyjęta do rozpoznania.