II KO 5/14

Izba Karna2014-02-19

Skład orzekający: Kazimierz Klugiewicz, Michał Laskowski, Andrzej Ryński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stan zdrowia oskarżonego, uniemożliwiający jego udział w rozprawie przed sądem miejscowo właściwym, uzasadnia przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
Ratio decidendi
Stan zdrowia oskarżonego, który stanowi długotrwałą przeszkodę uniemożliwiającą prowadzenie postępowania karnego przed sądem miejscowo właściwym, może uzasadniać przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k., jeśli zostanie wykazane, że dobro wymiaru sprawiedliwości tego wymaga. W sytuacji, gdy stwierdzone schorzenia mają charakter przewlekły i nie rokują szybkiego ustąpienia, a przeprowadzenie procesu jest możliwe jedynie w sądzie znajdującym się w pobliżu miejsca zamieszkania oskarżonego, zastosowanie instytucji właściwości z delegacji jest uzasadnione.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w S. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy oskarżonego W. M. innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Uzasadnieniem wniosku był stan zdrowia oskarżonego, który uniemożliwiał jego udział w rozprawie przed sądem miejscowo właściwym. Opinie biegłych potwierdziły istnienie schorzeń uniemożliwiających stawiennictwo w sądzie odległym, ale dopuszczających udział w postępowaniu prowadzonym w pobliżu miejsca zamieszkania. Sąd Najwyższy uznał, że stan zdrowia oskarżonego stanowi długotrwałą przeszkodę uniemożliwiającą prowadzenie postępowania karnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w C.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II KO 5/14 POSTANOWIENIE Dnia 19 lutego 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz (przewodniczący) SSN Michał Laskowski SSN Andrzej Ryński (sprawozdawca) na posiedzeniu w dniu 19 lutego 2014 r. w sprawie W. M. oskarżonego z art. 286 § 1 k.k. i innych po rozpoznaniu wniosku Sądu Rejonowego w S. zamieszczonego w postanowieniu z dnia 9 października 2013 r., w przedmiocie przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w C. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w S., wskazanym postanowieniem, na podstawie art. 37 k.p.k. wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania sprawy oskarżonego W. M. do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu podkreślił, że stan zdrowia oskarżonego wykazany opiniami biegłych: kardiologa, neurologa i psychiatry nie pozwala na jego udział w rozprawie w sądzie miejscowo właściwym, natomiast według biegłych 2 istnieją realne możliwości rozpoznania tej sprawy przez Sąd Rejonowy w C., który usytuowany jest w pobliżu miejsca zamieszkania oskarżonego. W konsekwencji wnioskujący Sąd przyjął, że dobro wymiaru sprawiedliwości warunkowane potrzebą doprowadzenia do przeprowadzenia procesu, który okazuje się być mało realny bez odejścia od zasady właściwości miejscowej sądu, uzasadnia przekazanie sprawy W. M. innemu sądowi równorzędnemu, mającemu siedzibę w pobliżu miejsca zamieszkania oskarżonego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w S. zasługuje na uwzględnienie. Trzeba przypomnieć, że korzystanie z właściwości delegacyjnej w trybie art. 37 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez właściwy sąd (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) w sytuacji, gdy zostanie wykazanie przez sąd inicjujący to postępowanie, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2012 r., III KO 102/12, LEX nr 1231575). Sąd Rejonowy uczynił zadość wskazanemu standardowi i w sposób wystarczający wykazał istnienie okoliczności, mieszczących się w pojęciu „dobro wymiaru sprawiedliwości” użytym w dyspozycji art. 37 k.p.k., które w tym konkretnym przypadku wyczerpuje stan zdrowia oskarżonego uniemożliwiający prowadzenie rozprawy w sądzie miejscowo właściwym (zob. postanowienia SN: z dnia 12 sierpnia 2008 r., sygn. II KO 50/08, OSNwSK 2008/1/1625, z dnia 21 lipca 2011 r., III KO 51/11, LEX nr 860626). Właśnie z powodu stanu zdrowia oskarżonego, który trafnie uznano za długotrwałą przeszkodę uniemożliwiającą prowadzenie postępowania karnego, było ono zawieszone od dnia 29 października 2008 r. do dnia 9 października 2013 r. Z opinii neurologicznej sporządzonej w dniu 15 maja 2013 r., wynika, iż u oskarżonego stwierdzono szereg schorzeń, w tym: zespół psychoorganiczny, padaczkę pourazową, chorobę zwyrodnieniową serca i nadciśnienie tętnicze. W związku z tym biegły uznał, że obecny stan zdrowia oskarżonego zezwala na udział w postępowaniu sądowym, które toczyłoby się w bliskiej odległości od jego miejsca zamieszkania (k.2651). Podobnej treści opinię złożyła w dniu 10 września 2013 r. biegła psycholog (k. 2661- 2664). Wskazane opinie korespondują z opinią 3 kardiologiczną wydaną w dniu 26 marca 2013 r. (k.2624). Należy wskazać, że stwierdzone u oskarżonego schorzenia mają charakter przewlekły i nie rokują rychłego ich ustąpienia. W konsekwencji uniemożliwiają one stawiennictwo oskarżonego w sądzie miejscowo właściwym. W tej sytuacji przeprowadzenie procesu możliwe jest jedynie w sądzie rejonowym znajdującym się w pobliżu miejsca zamieszkania oskarżonego, tj. w C. Te okoliczności faktyczne uzasadniały zastosowanie instytucji właściwości z delegacji określonej w art. 37 k.p.k. i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w C., albowiem tylko w takim wypadku możliwe jest rozpoznanie tej sprawy, której czas trwania na etapie postępowania jurysdykcyjnego wydaje się przekraczać termin określony art. 2 § 1 pkt 4 k.p.k. Mając to wszystko na uwadze, orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 286 § 1 KKart. 37 KPKart. 45 ust. 1art. 2 § 1 pkt 4 KPK§ 1§ 1 pkt 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy