III KO 16/24

Izba Karna2024-05-29

Skład orzekający: Małgorzata Bednarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy może z urzędu wznowić postępowanie zakończone postanowieniem sądu apelacyjnego utrzymującym w mocy postanowienie sądu okręgowego o uchyleniu zezwolenia na wykonanie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego, w sytuacji gdy obrońca skazanego sygnalizuje istnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (nienależyta obsada sądu)?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie może z urzędu wznowić postępowania zakończonego postanowieniem w przedmiocie zezwolenia na odbywanie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego, ponieważ takie postanowienia nie należą do kategorii postanowień kończących postępowanie sądowe w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k. Nawet jeśli postanowienie ma negatywne konsekwencje dla wolności osobistej skazanego, nie jest to orzeczenie kończące postępowanie karne w rozumieniu wskazanych przepisów. Zakres przedmiotowy sprawy nie wykracza poza podstawy określone w art. 24 k.k.w., co uniemożliwia badanie sygnalizowanej bezwzględnej przyczyny odwoławczej.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego zasygnalizował Sądowi Najwyższemu konieczność wznowienia z urzędu postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Krakowie, które utrzymało w mocy postanowienie Sądu Okręgowego uchylające zezwolenie na wykonanie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego. Argumentem obrońcy była nienależyta obsada sądu (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.). Sąd Najwyższy uznał, że brak jest podstaw do wznowienia postępowania z urzędu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Krakowie.

Pełny tekst orzeczenia

III KO 16/24 ZARZĄDZENIE Dnia 29 maja 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Bednarek Dnia 29 maja 2024 r. sędzia Sądu Najwyższego Małgorzata Bednarek, po zapoznaniu się z pismem adwokata A. M., sygnalizującym konieczność wznowienia z urzędu postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 13 grudnia 2023 r., sygn. akt II AKzw 1299/23 stwierdzam, że brak jest podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu wskazanego powyżej postępowania (art. 542 § 3 k.p.k.) UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Krakowie postanowieniem z 4 października 2023 r., w sprawie o sygn. akt V Kow 490/23 uchylił w stosunku do M. N. zezwolenie na wykonanie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego. Od tego postanowienia środek odwoławczy wywiódł obrońca skazanego. Postanowieniem z 13 grudnia 2023 r., Sąd Apelacyjny w Krakowie w sprawie o sygn. akt sygn. II AKzw 1299/23 utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W piśmie z 22 stycznia 2024 r., obrońca skazanego zasygnalizował konieczność rozważenia przez Sąd Najwyższy wznowienia z urzędu postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 13 grudnia 2023 r., sygn. akt II AKzw 1299/2. Argumentem przemawiającym za wznowieniem postępowania – zdaniem obrońcy – jest zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w postaci nienależytej obsady sądu. III KO 16/24 2 Powyższe pismo obrońcy skazanego zostało uznane jako sygnalizację wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postaci nienależytej obsady sądu. Wniosek, jednakże jest niedopuszczalny z mocy ustawy. W tym miejscu należy wskazać, że postanowienia w przedmiocie zezwolenia na odbywanie kary pozbawiania wolności w systemie dozoru elektroniczne, nie należą do kategorii postanowień kończących postępowanie sądowe w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k. Pomimo, że postanowienie w tym przedmiocie niewątpliwie ma negatywne konsekwencje dla sfery wolności osobistej skazanego, to jednak nie można uznać, iż rozstrzygnięcie to jest orzeczeniem kończącym postępowanie karne w rozumieniu powyższych przepisów (tak: Postanowienie Sądu Najwyższego z 10 maja 2018 r., sygn. akt III KO 15/18, LEX nr 2490298). W orzecznictwie i piśmiennictwie od dawna dominuje pogląd, że wznowienie postępowania jest możliwe co do postanowień wydawanych w toku postępowania wykonawczego tylko w takim zakresie, jaki wykracza poza możliwości ich reasumpcji w trybie art. 24 k.k.w. Zdaniem Sądu Najwyższego rozpoznającego wniosek o wznowienie postępowania, zakres przedmiotowy sprawy nie wykracza poza podstawy określone w art. 24 k.k.w. Z uwagi na tę formalną przeszkodę nie jest możliwe podjęcie badania kwestii zaistnienia w sprawie sygnalizowanej przez Autora pisma bezwzględnej przyczyny odwoławczej. Biorąc powyższe pod uwagę, zarządzono jak na wstępie. [PGW] [ms] III KO 16/24 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 542 § 3 KPKart. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 540 § 1 KPKart. 24 KK§ 3§ 1 pkt 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy