III ARN 87/95
Izba Cywilna1996-04-26
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracyjny, wydając pozwolenie na budowę, prawidłowo ocenił, czy nie naruszono uzasadnionych interesów osób trzecich, uwzględniając przy tym warunki techniczno-budowlane, sanitarne oraz uciążliwość dla otoczenia?Ratio decidendi
Dla oceny naruszenia uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego) konieczne jest ustalenie, czy wznoszony obiekt odpowiada warunkom techniczno-budowlanym i czy nie spowoduje pogorszenia warunków sanitarnych oraz uciążliwości dla otoczenia. Naczelny Sąd Administracyjny nie rozważył wszechstronnie tych aspektów, w tym możliwości innych rozwiązań zabudowy działki, które nie kolidowałyby z uzasadnionymi interesami osób trzecich.Stan faktyczny
Wójt Gminy wydał pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego z garażem i gospodarczego. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, uznając zgodność z planem zagospodarowania przestrzennego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę sąsiadki, uznając, że teren jest budowlany, a interesy sąsiadów zostały uwzględnione. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając naruszenie przepisów Prawa budowlanego i rozporządzeń wykonawczych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 26 kwietnia 1996 r. III ARN 87/95 Dla oceny czy nie zostały naruszone uzasadnione interesy osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), konieczne jest ustalenie czy wznoszony obiekt odpowiada warunkom techniczno-budowlanym i czy nie spowoduje pogorszenia warunków sanitarnych oraz uciążliwości dla otoczenia. Przewodniczący SSN: Andrzej Wróbel, Sędziowie SN: Adam Józefowicz (sprawozdawca), Jerzy Kwaśniewski, Janusz Łętowski, Maria Mańkowska, Sąd Najwyższy, z udziałem prokuratora Waldemara Grudzieckiego, po roz-poznaniu w dniu 26 kwietnia 1996 r. sprawy ze skargi Marii S. na decyzję Wojewody K. z dnia 12 grudnia 1994 r. [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę budynku miesz-kalnego z garażem i budynku gospodarczego, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości [...] od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z dnia 9 czerwca 1995 r., [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Naczelnemu Sądowi Admi-nistracyjnemu-Ośrodkowi Zamiejscowemu w Katowicach do ponownego rozpoznania. U z a s a d n i e n i e Wójt Gminy L. decyzją z dnia 21 października 1994 r. [...] udzielił Arkadiuszowi K. pozwolenia na budowę, obejmującą budynek mieszkalny z garażem, budynek gospodarczy oraz stałe ogrodzenie na działce położonej w L., przy ul. M., [...]. Integralną częścią decyzji jest decyzja Wójta Gminy L. [...] z dnia 5 lipca 1994 r. zatwierdzająca plan realizacyjny. Po rozpatrzeniu odwołania Marii S. Wojewoda K. decyzją z dnia 12 grudnia 1994 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w sprawie pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu swej decyzji Wojewoda stwierdził, że realizowana inwestycja budowy budynku mieszkalnego z garażem i budynku gospodarczego jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego uchwałą Gminnej Rady Narodowej w L. [...] z dnia 6 grudnia 1978 r. (Dz. Urz. Wojew. K. nr 1 z dnia 14 lutego 1979 r., poz. 11) oraz uchwałą [...] z 31 stycznia 1986 r. przedłużającą ważność planu miejscowego. Inwestor przedłożył nowy plan realizacyjny dla zabudowy swojej działki, mając na uwadze zabudowę sąsiedniej posesji, na które to rozwiązanie wskazywała decyzja organu odwoławczego w uprzednio prowadzonym postępowaniu o zatwierdzenie planu realizacyjnego. Organ I instancji zatwierdził przedłożony plan realizacyjny decyzją z dnia 5 lipca 1994 r. uściślając go stosownymi warunkami. Maria S. ponownie wniosła odwołanie na nową decyzję zatwierdzającą plan realizacyjny działki Arkadiusza K., który uwzględniał możliwości zabudowy sąsiednich działek i będącą optymalnym rozwiązaniem w stosunku do istniejącej już zabudowy na pozostałych działkach
sąsiednich. Mając to na uwadze Wojewoda uznał, że nie ma podstaw do zmiany wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę, gdyż sugestie skarżącej wymagałyby odstępstw od obowiązujących przepisów, które nie mogą mieć zastosowania w sprawie. Na powyższą decyzję Wojewody Katowickiego z dnia 12 grudnia 1994 r. złożyła skargę Maria S. Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach po roz-poznaniu sprawy, wyrokiem z dnia 9 czerwca 1995 r. [...] oddalił skargę. W uzasad-nieniu wyroku Sąd stwierdził, że teren na którym znajduje się działka inwestora oraz sąsiadujące z nią nieruchomości w planie miejscowym zagospodarowania przestrzen-nego przeznaczone są pod budownictwo mieszkaniowe. Z tego wynika, że działka inwestora jest działką budowlaną, niezależnie od istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich. Ze względu na wąską powierzchnię działki inwestora istnieją pewne utrudnienia przy jej zabudowie. Dlatego konieczne było poszukanie rozwiązania, które umożliwiłoby prawidłową i optymalną zabudowę nieruchomości sąsiednich także w bliższej perspektywie czasu. Przy tym nie liczy się tylko interes skarżącej, ale również uzasadnione interesy pozostałych właścicieli sąsiednich działek. Przyjęte rozwiązanie umożliwi lokalizację budynku na działce skarżącej z zabudową bliźniaczą. Podstawą do odrzucenia tego rozwiązania nie może być brak zgody skarżącej na rozstrzygnięcie lokalizacyjne. W związku z tym wola właściciela nie ma istotnego wpływu na przestrzeganiu bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa budowlanego. Wobec zgodności zaskarżonych decyzji z prawem, Naczelny Sąd Administracyjny na zasadzie art. 207 § 5 k.p.a. skargę oddalił. Od powyższego wyroku Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, w której zarzucił temu wyrokowi rażące naruszenie prawa, a w szczególności przepisów: art. 207 § 5 k.p.a. oraz art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 24 października 1974 r.- Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 219) w związku z § 12 i § 13 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62). Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy po rozpatrzeniu zarzutów rewizji nadzwyczajnej doszedł do przekonania, że są one uzasadnione, gdyż w ramach kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Naczelny Sąd Administracyjny nie rozważył wszystkich istotnych aspektów prawnych sprawy. Przede wszystkim Naczelny Sąd Administracyjny nie rozważył wszechstronnie z punktu widzenia art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego skargi Marii S., kwestionującej zasadność decyzji administracyjnej w przedmiocie udzielenia pozwolenia Arkadiuszowi K. na budowę budynku mieszkalnego z garażem i budynku gospodarczego, na nieruchomości położonej w L. [...]. Przepis art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego nakazuje budowanie obiektów budowlanych w sposób zapewniający ochronę osób trzecich, w tym właścicieli nierucho-mości sąsiednich. Należało zatem zbadać jakie mogą być ujemne następstwa dla właścicieli nieruchomości sąsiednich, wynikające z kwestionowanego pozwolenia bu-dowlanego. Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich zgodnie z przepisami, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budow-
lane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) obejmuje szeroki zakres badania oddziaływania jednej nieruchomości na sąsiednie działki budowlane, nie tylko pod względem techniczno-budowlanym, a także ocenę, czy nie nastąpi pogorszenie warunków sa-nitarnych i zwiększenie uciążliwości dla otoczenia. Z uwagi na to, że w L. nie istnieje sieć kanalizacyjna, ani oczyszczalnia ścieków i wysypisko śmieci, trzeba było rozważyć, czy jest możliwe na wąskiej działce wybudowanie odpowiednich zbiorników i urządzeń sanitarnych, które nie oddziaływa-łyby na nieruchomości sąsiednie. Ponadto usytuowanie garażu przy granicy działki mo-że także ujemnie wpływać na nieruchomość sąsiednią ze względu na jego uciążliwość dla otoczenia. Z uwagi na usytuowanie działki [...], stanowiącej własność Arkadiusza K. i uwarunkowania miejscowe, skarżąca przedstawiła alternatywną koncepcję zabudowy działki Arkadiusza K. wraz z inną propozycją zabudowy tej działki oraz planem, dołączonym do sprawy [...], na który powołała się w niniejszej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny nie ustosunkował się do tej kwestii i nie rozważył, czy w zaskarżonej decyzji organy administracyjne brały pod uwagę możliwość innych rozwiązań zabudowy działki, które nie kolidowałyby z uzasadnionymi interesami osób trzecich. Jeśli chodzi o konkretyzację wymagań w zakresie sytuowania obiektów budowlanych, to ochronę interesów osób trzecich regulują przepisy § 12 i 13 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62). Ze względu na to, że pozwolenie na budowę dotyczy usytuowania budynku mieszkalnego bezpośrednio przy granicy działki, należało rozważyć, czy w niniejszej sprawie stanowi to dopuszczalne odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych lub norm i czy wymaga ono zgody właściwego organu, o której mowa w art. 10 Prawa budowlanego, przed wydaniem pozwolenia na budowę. Niewyjaśnienie powyższych aspektów prawnych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy uzasadnia zasadność zarzutów rewizji nadzwyczajnej. Z tego względu rewizja nadzwyczajna podlegała uwzględnieniu. Dlatego Sąd Najwyższy na zasadzie art. 422 § 2 k.p.c. orzekł, jak w sentencji. ========================================
Powiązane orzeczenia
- III RN 35/97 1997-09-03Czy decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu powinna zawierać ustalenia dotyczące ochrony interesów osób trzecich, takie jak analiza zacienienia sąsiedniej działki, czy też te kwestie powinny być roz…
- III RN 220/00 2002-02-20Czy ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich w kontekście pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego powinna opierać się na obiektywnej ocenie przestrzegania przepisów techniczno-budowlanych i norm, czy też na su…
- III ARN 17/86 1986-09-09Czy zezwolenie na wznowienie robót budowlanych przy realizacji budynku usługowego powinno być wydane bez należytego wyjaśnienia, czy obiekt będzie uciążliwy dla otoczenia, w szczególności z uwagi na jego przeznaczenie na…
- III ARN 55/95 1996-01-11Czy zgoda na odstępstwo od wymagań technicznych co do sposobu realizacji inwestycji budowlanej może być przedmiotem rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej?
- III RN 12/03 2003-08-12Czy organ administracji publicznej może wydać pozwolenie na budowę, jeśli decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, na podstawie której zostało złożone podanie o pozwolenie, została następnie uchylona lub u…
Powołane przepisy
art. 5 ust. 1art. 207 § 5 KPart. 10art. 422 § 2 KPC§ 5§ 12§ 13§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy