IV CZ 19/08
PostanowienieIzba Cywilna2008-03-14
Skład orzekający: Jan Górowski, Krzysztof Pietrzykowski, Katarzyna Tyczka-Rote
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna przysługuje od orzeczenia sądu drugiej instancji w sprawie o ustalenie sposobu korzystania z nieruchomości (podział quoad usum)?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sprawy dotyczące ustalenia sposobu korzystania z rzeczy wspólnej (podział quoad usum) są sprawami dotyczącymi zarządu rzeczą wspólną, a nie sprawami o zniesienie współwłasności. W konsekwencji, zgodnie z art. 5191 § 4 pkt 2 k.p.c., skarga kasacyjna od orzeczeń w takich sprawach nie przysługuje.Stan faktyczny
Wnioskodawcy domagali się zmiany sposobu korzystania ze współwłasności nieruchomości. Sąd Okręgowy odrzucił ich skargę kasacyjną od postanowienia dotyczącego tej kwestii. W uzasadnieniu odrzucenia wskazano, że sprawy o podział quoad usum dotyczą zarządu, a zatem kasacja jest niedopuszczalna. Wnioskodawcy wnieśli zażalenie, argumentując, że sprawa dotyczy ustalenia sposobu korzystania, a nie zarządu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawców, potwierdzając niedopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawie o ustalenie sposobu korzystania z nieruchomości.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 19/08 POSTANOWIENIE Dnia 14 marca 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jan Górowski (przewodniczący) SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca) SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z wniosku M. B. i K. B. przy uczestnictwie A. F. o zmianę sposobu korzystania ze współwłasności nieruchomości, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 marca 2008 r., zażalenia wnioskodawców na postanowienie Sądu Okręgowego w O. z dnia 10 stycznia 2008 r., sygn. akt IX WSC (…), oddala zażalenie. Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 stycznia 2008 r. Sąd Okręgowy w O. odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawców na postanowienie Sądu Okręgowego w O. z dnia 11 października 2007 r. wydane w sprawie o zmianę sposobu korzystania z nieruchomości. W uzasadnieniu Sąd Okręgowy powołał się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 lipca 1997 r., III CZ 30/97, w którym stwierdzono, że żądanie dokonania przez sąd podziału quoad usum na podstawie art. 201 k.c. jest sprawą dotyczącą zarządu związanego ze współwłasnością, a więc sprawą, w której dopuszczalność kasacji (obecnie skargi kasacyjnej) jest wyłączona na podstawie art. 519 § 2 pkt 1 k.p.c. (obecnie art. 5191 § 4 pkt 2 k.p.c.).
2 W zażaleniu na postanowienie Sądu Okręgowego wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia lub ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, stwierdzając, że art. 5191 § 4 pkt 2 k.p.c. nie ma zastosowania, ponieważ sprawa nie dotyczy zarządu, ale ustalenia sposobu korzystania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Kodeks postępowania cywilnego wyróżnia dwa rodzaje spraw dotyczących współwłasności rzeczy rozpoznawanych w postępowaniu nieprocesowym: sprawy dotyczące zarządu (art. 611-616 k.p.c.) i sprawy dotyczące zniesienia współwłasności (art. 617-625 k.p.c.). W pierwszych sprawach skarga kasacyjna nie przysługuje (art. 5191 § 4 pkt 2 k.p.c.), w drugich sprawach przysługiwanie skargi kasacyjnej zostało uzależnione od wartości przedmiotu zaskarżenia (art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c.). Sprawy dotyczące ustalenia sposobu korzystania z rzeczy wspólnej, czyli sprawy o podział rzeczy do korzystania (quoad usum), nie są związane ze zniesieniem współwłasności, ale z zarządem rzeczą wspólną. Świadczy o tym zarówno umiejscowienie art. 206 k.c. dotyczącego podziału quoad usum wśród przepisów dotyczących zarządu rzeczą wspólną (art. 199-209 k.c.), nie zaś przepisów dotyczących zniesienia współwłasności (art. 210-220 k.c.), jak też okoliczność, że podział quoad usum nie jest definitywny, w odróżnieniu od podziału fizycznego (art. 210 k.c.), który stanowi jeden ze sposobów zniesienia współwłasności. Z przedstawionych powodów orzeczono jak w sentencji (art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 374/16 2017-01-30Czy skarga kasacyjna przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji w sprawie o podział do korzystania nieruchomości w ramach zarządu rzeczą wspólną?
- III CZ 215/23 2024-04-08Czy skarga kasacyjna przysługuje w sprawie o podział do używania rzeczy wspólnej (quoad usum) na podstawie art. 206 k.c.?
- I CSK 559/25 2025-04-16Czy samodzielne korzystanie przez jednego ze współwłaścicieli z nieruchomości powinno być interpretowane jako dorozumiana umowa o podział do korzystania quoad usum, czy jako realizacja uprawnień wynikających z art. 206 k…
- II CZ 160/16 2017-03-14Czy w sprawie o zmianę sposobu korzystania z rzeczy wspólnej (podział quoad usum) przysługuje skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego?
- III CZ 269/22 2022-06-30Czy skarga kasacyjna przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji w sprawie o ustalenie sposobu korzystania z nieruchomości, gdy sąd drugiej instancji orzekał w składzie jednoosobowym przy ogłaszaniu orzeczenia?
Powołane przepisy
art. 201 KCart. 519 § 2 pkt 1 KPCart. 5191 § 4 pkt 2 KPCart. 611art. 617art. 5191 § 4 pkt 4 KPCart. 206 KCart. 199art. 210art. 210 KCart. 39814art. 3941 § 3 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy