II CSKP 214/23

II CSKP 214/23 POSTANOWIENIE 24 stycznia 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Adam Doliwa (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Maciej Kowalski SSN Marcin Łochowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 24 stycznia 2025 r. w Warszawie skargi kasacyjnej M. P. od wyroku Sądu Okręgowego w Toruniu z 11 czerwca 2021 r., VIII Ca 1016/20, w sprawie z powództwa M. P. przeciwko M.1 spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w G. i Gminie Miasta Grudziądz o zapłatę, 1. odrzuca skargę kasacyjną; 2. oddala wniosek adwokata L. B. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w postępowaniu kasacyjnym; 3. nie obciąża powoda kosztami postępowania kasacyjnego. Maciej Kowalski Adam Doliwa Marcin Łochowski [dr] UZASADNIENIE M. P. pozwem z 30 czerwca 2017 r. wniósł o nakazanie Miejskiemu Przedsiębiorstwu Gospodarki Nieruchomościami spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w G. przywrócenia posiadania lokalu mieszkalnego oraz o II CSKP 214/23 2 zasądzenie na jego rzecz 61 821,60 zł, w tym 55 000 zł tytułem zadośćuczynienia, oraz 6821,60 zł tytułem zwrotu wpłaconego czynszu. Postanowieniem z 30 listopada 2018 r. Sąd Rejonowy w Grudziądzu na wniosek powoda wezwał do udziału w sprawie w charakterze pozwanej gminę miejską Grudziądz. Wyrokiem z 11 września 2020 r. Sąd Rejonowy w Grudziądzu oddalił powództwo i orzekł o kosztach procesu a wyrokiem z 11 czerwca 2021 r. Sąd Okręgowy w Toruniu oddalił apelację powoda. Od wyroku Sądu Okręgowego skargę kasacyjną wywiódł powód, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 61 k.c., oraz naruszenie przepisów prawa procesowego, które miały istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, tj.: art. 382 w zw. z art. 3, art. 478, 382, 398 w zw. z art. 382, art. 102 k.p.c. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Nieruchomościami wniosło o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącego na swoją rzecz kosztów postępowania kasacyjnego. Postanowieniem z 7 lutego 2023 r. Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną w części dotyczącej rozstrzygnięcia o naruszeniu posiadania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu również w zakresie, jakiego nie dotyczyło postanowienie Sądu Okręgowego z 7 lutego 2023 r. Zgodnie z art. 3984 § 1 pkt 2 k.p.c. do elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej należy przytoczenie podstaw kasacyjnych wraz z ich uzasadnieniem. Elementy te decydują o istocie i charakterze skargi kasacyjnej. Skarga, która nie spełnia wymienionych wymagań jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu przez sąd drugiej instancji lub Sąd Najwyższy (art. 3986 § 2 i 3 k.p.c.). Wskazanie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie stanowią dwa oddzielne elementy skargi, pozostające ze sobą w nierozłącznym związku. Powołanie podstaw kasacyjnych wymaga wskazania przepisów, które zostały naruszone wskutek wydania zaskarżonego orzeczenia, oraz sprecyzowania postaci tego naruszenia. II CSKP 214/23 3 Konieczność wskazania podstaw, na których zostaje oparte zaskarżenie orzeczenia jest konsekwencją ograniczenia ram postępowania kasacyjnego i związanego z tym zakresu kognicji Sądu Najwyższego, sprawującego nadzór judykacyjny nad działalnością orzeczniczą sądów powszechnych, w ramach określonych przepisami prawa procesowego. Sąd Najwyższy jako sąd kasacyjny nie jest uprawniony do samodzielnego tworzenia lub dokonywania konkretyzacji zarzutów kasacyjnych i do przeprowadzania wykładni skargi w celu poszukiwania określonych podstaw kasacyjnych. Działanie takie byłoby niedopuszczalne nie tylko z tej przyczyny, że mogłoby okazać się niezgodne z intencją oraz rzeczywistymi zamierzeniami strony wnoszącej skargę, lecz głównie dlatego, że mogłoby prowadzić do powstania wątpliwości co do roli sądu w sporze toczącym się między przeciwnikami procesowymi, dążącymi do ochrony przeciwstawnych interesów. Powyższe prowadzi do wniosku, że ogólnikowe zarzuty naruszenia przepisów prawa, w szczególności poprzestające na wyliczeniu przepisów prawnych, nie mogą być przedmiotem oceny Sądu Najwyższego, a skarga kasacyjna, której podstawy nie zostały należycie skonkretyzowane, podlega odrzuceniu (zob. postanowienia SN z 24 lutego 1998 r., I CKN 518/97, oraz z 6 maja 2022 r., II CSKP 529/22). Powód domagał się przywrócenia naruszonego posiadania i zapłaty. W skardze kasacyjnej ograniczono się wyłącznie do wskazania zarzutów dotyczących naruszenia posiadania. W tym zakresie skarga jako oczywiście niedopuszczalna została odrzucona przez Sąd Okręgowy (art. 3982 § 2 pkt 1 in fine k.p.c.). Natomiast nie postawiono zarzutów w zakresie żądania zapłaty. W związku z tym skarga kasacyjna nie spełnia wymagań konstrukcyjnych, a to z uwagi na brak przytoczenia przez skarżącego podstaw kasacyjnych wraz z ich uzasadnieniem – w odniesieniu do roszczenia o zapłatę. Dlatego należało ją odrzucić. Wniosek strony pozwanej o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego nie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż pełnomocnik wniósł jedynie o oddalenie skargi kasacyjnej, a nie o jej odrzucenie. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. orzekł jak w sentencji postanowienia. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na II CSKP 214/23 4 podstawie art. 102 k.p.c., mając na względzie sytuację majątkową i osobistą powoda. Maciej Kowalski Adam Doliwa Marcin Łochowski [wr] [a.ł]