WZ 21/14

Izba Wojskowa2014-10-20

Skład orzekający: Marian Buliński, Jerzy Steckiewicz, Andrzej Tomczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy radca prawny może zostać zwolniony z obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej i zezwolić na jego przesłuchanie w charakterze świadka w celu weryfikacji informacji przekazanych przez inną osobę, jeśli te informacje dotyczą konsultacji prawnych związanych z przetargiem?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że w sytuacji, gdy kluczowe okoliczności dotyczące przetargu, w tym konsultacje prawne, mogą być zweryfikowane jedynie poprzez przesłuchanie radcy prawnego, zasadne jest zwolnienie go z tajemnicy zawodowej i zezwolenie na przesłuchanie w charakterze świadka. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ograniczył zakres wniosku prokuratora do niezbędnego minimum, uznając, że nie istnieje inne źródło dowodowe nie związane z tajemnicą zawodową, które mogłoby dostarczyć niezbędnych informacji.
Stan faktyczny
Wojskowa Prokuratura Garnizonowa prowadziła śledztwo w sprawie przekroczenia uprawnień przez funkcjonariuszy publicznych przy zawieraniu umów na ochronę jednostek wojskowych. Prokurator złożył wniosek o zwolnienie z tajemnicy radcy prawnego M. D. i zezwolenie na jego przesłuchanie w charakterze świadka, aby ustalić, czy konsultował on z H. Z. wymóg posiadania poświadczenia bezpieczeństwa w przetargu oraz dlaczego nie dokonano modyfikacji błędnych zapisów w SIWZ i umowie. Wojskowy Sąd Okręgowy zezwolił na przesłuchanie radcy prawnego w ograniczonym zakresie. Radca prawny M. D. złożył zażalenie, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych i przedwczesne przyjęcie, że okoliczności te mogą być ustalone jedynie na podstawie jego zeznań.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił zażalenia radcy prawnego M. D. i utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w części dotyczącej radcy prawnego M. D.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt: WZ 21/14 POSTANOWIENIE Dnia 20 października 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marian Buliński (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jerzy Steckiewicz SSN Andrzej Tomczyk Protokolant : Marcin Szlaga w sprawie o zwolnienie z obowiązku zachowania tajemnicy radcy prawnego M. D. i wyrażenie zgody na jego przesłuchanie, po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na posiedzeniu w dniu 20 października 2014 r., zażalenia radcy prawnego M. D. na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 12 sierpnia 2014 r., sygn. akt Kp (…) p o s t a n o w i ł nie uwzględnić zażalenia radcy prawnego M. D. i zaskarżone postanowienie w części dotyczącej radcy prawnego M. D. utrzymać w mocy. UZASADNIENIE Wojskowa Prokuratura Garnizonowa w W. prowadzi śledztwo w sprawie przekroczenia, w okresie od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r., swych uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariuszy publicznych – osoby funkcyjne z […] Wojskowego Oddziału Gospodarczego w Z. – podczas zawierania i realizacji umów na ochronę jednostek wojskowych i działania w ten sposób w celu 2 osiągnięcia korzyści majątkowej oraz na szkodę interesu publicznego, tj. o przestępstwo określone w art. 231 § 2 k.k. 7 sierpnia 2014 r. prokurator złożył wniosek o zwolnienie z obowiązku zachowania tajemnicy radcy prawnego M. D. i zezwolenie na jego przesłuchanie w charakterze świadka. Wymieniana osoba to radca prawny, który świadczy pomoc prawną na rzecz Jednostki Wojskowej (…) w Z.. W ocenie wnioskodawcy, złożenie przedmiotowego wniosku okazało się konieczne, gdyż tylko po przesłuchaniu tego radcy prawnego na okoliczności związane z udzieleniem przez niego pomocy prawnej, będzie możliwe ustalenie w toczącym się śledztwie: „1. czy H. Z. - pełnomocnik ochrony informacji niejawnych (…) WOG w Z., przed zawarciem w treści Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia (SIWZ) zapisu nakładającego na przedsiębiorców ubiegających się o udział w przetargu nr (…) konieczność posiadania poświadczenia bezpieczeństwa I stopnia konsultował się w tym zakresie z radcami prawnymi i czy ich stanowisko w tym przedmiocie było zgodne z prezentowanym przez H. Z.? 2. dlaczego od chwili otrzymania od przedsiębiorców biorących udział w przetargu nr (…) informacji o sprzecznych wyliczeniach znajdujących się w treści SIWZ dokonanych dla zadania nr 2 i 6, tj. od dnia 6 listopada 2012 r., do chwili zawarcia umowy nr (….) co miało miejsce w dniu 10 grudnia 2012 r., nie dokonano modyfikacji błędnych wyliczeń w SIWZ oraz umowy w sposób umożliwiający prawidłowe naliczanie wynagrodzenia za wykonaną usługę ochrony JW (…) w W.? 3. dlaczego nie poprawiono treści umowy nr (…) zawartej w dniu 10 grudnia 2012 r. niezwłocznie po jej zawarciu, co uchroniłoby (...) WOG w Z. od dokonywania nadpłat finansowych na rzecz firmy ochroniarskiej i dokonano tego dopiero w czerwcu 2013 r. w sposób wskazany w treści aneksu nr 1 do umowy nr (…).” Wojskowy Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2014 r. (Kp (…)) na podstawie art. 180 § 2 k.p.k., zezwolił na przesłuchanie w charakterze świadka M. D. zwalniając jednocześnie wymienioną osobę od obowiązku zachowania tajemnicy radcy prawnego w zakresie ewentualnego opiniowania prawnego lub udzielenia porad prawnych w kwestii zawarcia w treści Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia (SIWZ) przetargu nieograniczonego w znaku 3 sprawy: (…), ogłoszonego 20 października 2012 r. przez Jednostkę Wojskową (…) w Z., posiadania przez wykonawcę Świadectwa Bezpieczeństwa Przemysłowego Pierwszego Stopnia, nie uwzględniając jednocześnie wniosku prokuratora w pozostałym zakresie wskazanym we wniosku. Zażalenie na to postanowienie złożył radca prawny M. D. zarzucając temuż postanowieniu: „ – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę tego orzeczenia, mogący mieć wpływ na treść tego orzeczenia (art. 438 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 646 zd. 2 k.p.k.) polegający na co najmniej przedwczesnym przyjęciu, iż okoliczność ewentualnego opiniowania prawnego lub udzielania porad prawnych w kwestii zawarcia w treści Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia (SIWZ) przetargu nieograniczonego o znaku sprawy: (…), ogłoszonego 20 października 2012 r. przez Jednostkę Wojskową (…) w Z., wymogu posiadania przez wykonawcę Świadectwa Bezpieczeństwa Przemysłowego Pierwszego Stopnia nie może być ustalona na podstawie innego dowodu niż zeznania świadka radcy prawnego M. D. , w sytuacji gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż okoliczność ta może być ustalona także na skutek powtórnego przesłuchania H. Z., jak również nie można wykluczyć jeszcze na tym etapie postępowania istnienia innych dowodów na tę okoliczność”. W oparciu o to skarżący wniósł o: „- zmianę zaskarżonego postanowienia Wojskowego Sądu Okręgowego, sygn. akt Kp (…), z dnia 12 sierpnia 2014 r. w jego pkt. 1 w części dotyczącej radcy prawnego M. D. poprzez nie uwzględnienie wniosku prokuratora o zezwolenie na przesłuchanie w charakterze świadka i zwolnienie z obowiązku zachowania tajemnicy radcy prawnego M. D. w zakresie ewentualnego opiniowania prawnego lub udzielania porad prawnych w kwestii zawarcia w treści Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia (SIWZ) przetargu nieograniczonego o znaku sprawy: (..), ogłoszonego 20 października 2012 r. przez Jednostkę Wojskową (…) w Z., wymogu posiadania przez wykonawcę Świadectwa Bezpieczeństwa Przemysłowego Pierwszego Stopnia; ewentualnie - uchylenie zaskarżonego postanowienia Wojskowego Sądu Okręgowego, sygn. akt Kp (…), z dnia 12 sierpnia 2014 r. w jego pkt. 1 w części dotyczącej radcy 4 prawnego M. D. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji”. W tej sytuacji Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zauważyć należy, że sąd pierwszej instancji w wydatnym zakresie ograniczył wniosek prokuratora do niezbędnego w jego ocenie minimum. Ocenę sądu orzekającego należy uznać za trafną. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że H. Z. nalegał na zawarcie w treści Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia zapisu nakładającego na wykonawcę posiadanie Świadectwa Bezpieczeństwa Przemysłowego Pierwszego Stopnia, wspierając ten wymóg argumentem skonsultowania go z jednym z radców prawnych. Zasadnie sąd pierwszej instancji ocenił, że nie istnieje takie źródło dowodowe nie związane z tajemnicą zawodową, które mogłoby dostarczyć w niezbędnym zakresie informacji, co do okoliczności wskazanych w pkt. 1 postanowienia tego sądu. Niezależnie bowiem w jakim charakterze zostanie przesłuchany H. Z. oraz co zezna (wyjaśni), niezbędna będzie weryfikacja podanych przez niego informacji, co może być dokonane jedynie przez przesłuchanie w charakterze świadka radcy prawnego (oczywiście w zakresie opisanym w zaskarżonym postanowieniu). Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 231 § 2 KKart. 180 § 2 KPKart. 438 pkt 3 KPKart. 646§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 12.07.2026. · PDF źródłowy