III CSK 302/14

Sygn. akt III CSK 302/14 POSTANOWIENIE Dnia 21 listopada 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Irena Gromska-Szuster w sprawie z powództwa A. sp. z o.o. z siedzibą w S. przeciwko T. D. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 listopada 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 14 listopada 2013 r., sygn. akt I ACa […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) przyznaje adw. P. K. od Skarbu Państwa-Sądu Apelacyjnego w […] kwotę 2700 zł (dwa tysiące siedemset złotych), powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem zwrotu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. 2 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 14 listopada 2013 r. Sąd Apelacyjny w […] oddalił apelację pozwanej od wyroku Sądu pierwszej instancji zasądzającego od pozwanej na rzecz strony powodowej kwotę 100 000 zł z ograniczeniem egzekucji do nieruchomości bliżej opisanej w sentencji wyroku. Sądy ustaliły między innymi, że pozwana jest dłużniczką Banku […] S.A. z tytułu zaciągniętego kredytu, zabezpieczonego hipoteką na przedmiotowej nieruchomości, zaś strona powodowa nabyła od Banku powyższą wierzytelność i uzyskała wpis na swoją rzecz hipoteki w kwocie 100 000 zł. Stwierdzając, że pozwana jest dłużnikiem rzeczowym strony powodowej w zakresie określonym wpisem hipoteki na rzecz powódki, uwzględniły powództwo na podstawie art. 65, art. 71, art. 3 ust. 1 i art. 77 u.k.w.h. oraz art. 319 k.p.c. Nie podzieliły zarzutu przedawnienia roszczenia głównego, powołując się na treść art. 77 u.k.w.h. i stwierdzając, że przedmiotem żądania była jedynie kwota zabezpieczona hipotecznie, bez odsetek. W skardze kasacyjnej pozwana, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wskazała na potrzebę wykładni art. 77 u.k.w.h. w brzmieniu sprzed nowelizacji, która weszła w życie z dniem 20 lutego 2011 r. - „pod kątem odpowiedzi na pytanie czy wierzytelność wierzyciela hipotecznego, który nie jest wierzycielem osobistym dłużnika, powinna być w drodze sądowej ograniczona do kwoty niższej niż kwota zabezpieczenia hipotecznego, jeśli należność główna jest niższa niż kwota wpisanej do księgi wieczystej hipoteki, w szczególności, gdy wierzyciel (jak się wydaje powinno być: „dłużnik”) hipoteczny podniesie zarzut przedawnienia należności ubocznych związanych z zabezpieczoną wierzytelnością?” Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Jak wielokrotnie wskazywał Sąd Najwyższy, powołanie się na przesłankę przedsądu określoną w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wskazania przepisu prawa, którego wykładnia budzi wątpliwości, określenia zakresu koniecznej wykładni, przedstawienia kontrowersji i rozbieżnych ocen prawnych powstałych na jej tle, wykazania, że mają one poważny i uniwersalny charakter, a mimo to przepis nie doczekał się wykładni Sądu Najwyższego, koniecznej nie tylko do prawidłowego 3 rozstrzygnięcia sprawy, lecz także dla rozwoju judykatury. Uzasadnieniem potrzeby wykładni może być również powołanie się na rozbieżności w orzecznictwie sądów wynikające z dokonania różnej wykładni określonego przepisu, ze wskazaniem rozbieżnych orzeczeń sądowych (porównaj między innymi postanowienia z dnia 15 października 2002 r. II CZ 102/02, z dnia 28 marca 2007 r. II CSK 84/07 i z dnia 8 lipca 2008 r. I CSK 111/08, nie publ.). Skarżąca nie wykazała, że w sprawie występuje tak rozumiana potrzeba wykładni art. 77 u.k.w.h. Nie przedstawiła żadnych poważnych kontrowersji ani rozbieżnych ocen prawnych powstałych na tle wykładni tego przepisu ani rozbieżnych orzeczeń sądowych wynikających z dokonania różnej jego wykładni. Formułując pytanie pominęła stan faktyczny sprawy jak również treść art. 3 ust. 1 i art. 10 u.k.w.h. oraz fakt, że pozwana nie kwestionowała w sposób prawem przewidziany ani dokonania wpisu hipoteki w kwocie 100 000 zł na rzecz strony powodowej ani zgodności tego wpisu z rzeczywistym stanem prawnym w zakresie należności głównej i odsetek, w szczególności odsetek przedawnionych. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania sprowadza się w istocie do opisu praktyki stosowanej przez nabywców wierzytelności zabezpieczonych hipotecznie w zakresie dochodzenia tych wierzytelności bez odsetek i oceny takiej praktyki, co jest niewystarczające do wykazania istnienia przesłanki przedsądu przewidzianej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie znajdując też okoliczności, które w ramach przedsądu obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu. Na podstawie § 19 i 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (jedn. tekst: Dz. U. z 2013 r., poz. 461), Sąd Najwyższy orzekł o poniesieniu przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. [aw]