II CZ 196/11
PostanowienieIzba Cywilna2012-07-20
Skład orzekający: Zbigniew Kwaśniewski, Anna Owczarek, Katarzyna Tyczka-Rote
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku współuczestnictwa materialnego po stronie pozwanej, reprezentowanej przez tego samego pełnomocnika procesowego, sąd powinien zasądzić zwrot kosztów postępowania w wysokości odpowiadającej wynagrodzeniu jednego pełnomocnika, nawet jeśli pozwani są odrębnymi podmiotami dochodzącymi ustalenia nieważności różnych umów?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że współuczestnikom materialnym reprezentowanym przez tego samego profesjonalnego pełnomocnika procesowego sąd przyznaje zwrot kosztów w wysokości odpowiadającej wynagrodzeniu jednego pełnomocnika. Jednakże, aby zastosować tę zasadę, musi istnieć współuczestnictwo materialne. W analizowanej sprawie, mimo wystąpienia trzech pozwanych spółek, nie można było przyjąć współuczestnictwa materialnego, ponieważ powódka dochodziła ustalenia nieważności dwóch różnych umów zawartych między nie tożsamymi stronami, a także powoływała się na różne podstawy prawne nieważności.Stan faktyczny
Powódka zaskarżyła postanowienie Sądu Apelacyjnego dotyczące kosztów postępowania, domagając się zasądzenia od niej na rzecz wszystkich trzech pozwanych spółek łącznej kwoty 5 400 zł zamiast kwoty po 5 400 zł dla każdej z nich. Powódka kwestionowała zasadność zasądzenia odrębnych kosztów dla każdego z pozwanych, wskazując na orzecznictwo dotyczące współuczestników materialnych. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powódki.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódki na postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CZ 196/11 POSTANOWIENIE Dnia 20 lipca 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Anna Owczarek SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z powództwa K. P. – M. przeciwko „A. M.P.” – Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w Warszawie, „A. L.” - Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością oraz „F.- FABRYKA ARMATUR” Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością o ustalenie nieważności umów, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 lipca 2012 r., zażalenia powódki na postanowienie o kosztach zawarte w pkt II wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 12 maja 2011 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie
2 Powódka zaskarżyła, zawarte w pkt II wyroku Sądu Apelacyjnego, postanowienia zasądzające od powódki na rzecz każdej z trzech pozwanych Spółek kwoty po 5 400 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. Orzeczenie to uzasadnił Sąd odwoławczy zastosowaniem zasady odpowiedzialności za wynik postępowania, wyrażonej w art. 98, 99 i 108 k.p.c., wobec oddalenia apelacji powódki. Żaląca kwestionuje zasądzenie zwrotu kosztów po 5 400 zł na rzecz każdej z trojga pozwanych i wnioskuje o zmianę zaskarżonego orzeczenia przez zasądzenie od powódki na rzecz wszystkich pozwanych li tylko kwoty 5 400 zł. W uzasadnieniu zażalenia wskazano na orzecznictwo dotyczące zasądzenia kosztów na rzecz wygrywających proces współuczestników materialnych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, współuczestnikom materialnym, reprezentowanym przez tego samego profesjonalnego pełnomocnika procesowego, sąd przyznaje zwrot kosztów w wysokości odpowiadającej wynagrodzeniu jednego pełnomocnika (uchwała SN z dnia 30 stycznia 2007 r., III CZP 130/06, OSNC 2008/1/1; postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 2011 r., IV CZ 142/10, niepubl.; postanowienie SN z dnia 16 listopada 2011 r., V CZ 83/11, niepubl.). Taki sposób rozstrzygnięcia o kosztach jest następstwem uprzedniego przesądzenia, że po stronie wygrywającej spór istniało współuczestnictwo materialne. Z takim charakterem współuczestnictwa nie mamy do czynienia w niniejszym postępowaniu. Nie stanowi bowiem przesłanki współuczestnictwa materialnego fakt wystąpienia po stronie pozwanej trzech spółek, przeciwko którym powódka dochodzi ustalenia nieważności dwóch różnych umów i to zawartych nie między tożsamymi stronami (por. postanowienie SN z dnia 21 czerwca 2007 r., IV CZ 37/07, niepubl.). Pierwsza z umów z dnia 14 października 2004 r., zawarta bowiem została między powódką a pozwaną ad. 1 w przedmiocie wniesienia aportu (k. 14 akt), natomiast stronami drugiej z umów z dnia 18 lutego 2005 r.
3 w przedmiocie przeniesienia własności nieruchomości są pozwana ad. 1 i pozwana ad. 2 (k. 27 akt). Ponadto, w odniesieniu do pierwszej z umów, powódka wywodziła wystąpienie sankcji nieważności powołując się na błąd (k. 6), a odnośnie do drugiej umowy na brak causy (k. 6). W tej sytuacji nie można przyjąć wystąpienia po stronie pozwanej przesłanek współuczestnictwa materialnego, określonych w art. 72 § 1 pkt 1 k.p.c., co przesądza o braku podstaw do uwzględnienia zażalenia. W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. md
Powiązane orzeczenia
- III CZ 35/12 2012-06-06Czy w przypadku współuczestnictwa materialnego po stronie powodowej, reprezentowanej przez jednego pełnomocnika, zwrot kosztów postępowania odwoławczego powinien być przyznany w wysokości wynagrodzenia jednego pełnomocni…
- V CZ 83/11 2011-11-16Czy w przypadku współuczestnictwa materialnego po stronie wygrywającej proces, reprezentowanej przez jednego profesjonalnego pełnomocnika, sąd powinien zasądzić zwrot kosztów postępowania w wysokości odpowiadającej wynag…
- II CZ 133/12 2012-11-29Czy w przypadku współuczestnictwa materialnego po stronie powodów, reprezentowanych przez tego samego radcę prawnego, sąd przyznaje zwrot kosztów postępowania apelacyjnego w wysokości odpowiadającej wynagrodzeniu jednego…
- II CZ 120/12 2012-11-22Czy w przypadku współuczestnictwa procesowego po stronie wygrywającej, reprezentowanej przez tego samego pełnomocnika, sąd powinien zasądzić zwrot kosztów zastępstwa procesowego w wysokości odpowiadającej wynagrodzeniu j…
- IV CZ 24/13 2013-04-12Czy współuczestnikom materialnym, reprezentowanym przez tego samego pełnomocnika procesowego, należy się zwrot kosztów zastępstwa procesowego w wysokości odpowiadającej wynagrodzeniu jednego pełnomocnika, nawet jeśli poz…
Powołane przepisy
art. 98art. 72 § 1 pkt 1 KPCart. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 1 pkt 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy