II CSK 670/19

Sygn. akt II CSK 670/19 POSTANOWIENIE Dnia 7 października 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Janiszewska w sprawie z powództwa Syndyka masy upadłości D. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowo - akcyjnej w upadłości likwidacyjnej w K. przeciwko B. K. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 października 2020 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 18 lipca 2019 r., sygn. akt […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od B. K. na rzecz Syndyka masy upadłości D. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowo - akcyjnej w upadłości likwidacyjnej w K. kwotę 5400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Pozwany B. K. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…), oddalającego apelację pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w K., którym to zasądzono od pozwanego na rzecz Syndyka masy upadłości D. Spółki z ograniczoną 2 odpowiedzialnością Spółki komandytowo-akcyjnej w upadłości likwidacyjnej w K. bliżej oznaczoną kwotę. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna to nadzwyczajny środek zaskarżenia o celu przede wszystkim publicznoprawnym. Celem tym jest zapewnienie jednolitości orzecznictwa oraz spójności i prawidłowości wykładni prawa. Realizacji powyższej funkcji służy uregulowana w art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. instytucja przedsądu. Stosownie do ww. przepisów Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Podejmowanie odrębnej decyzji w przedmiocie przyjęcia skargi do rozpoznania ma również na celu realizację zasady szybkości postępowania oraz pozwala zaakcentować wysoce sformalizowany charakter postępowania przed Sądem Najwyższym, o czym świadczą określone wymagania konstrukcyjne skargi kasacyjnej. Jako przyczynę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący wskazał jej oczywistą zasadność. Oparcie wniosku na tej przesłance wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej prima facie sprzeczności przyjętej przez Sąd II instancji wykładni lub zastosowania prawa z brzmieniem przepisów lub powszechnie przyjętymi regułami interpretacji prawa. Wnoszący skargę powinien więc zawrzeć w uzasadnieniu wniosku wywód prawny wyjaśniający, w czym wyraża się "oczywista zasadność" skargi i przedstawić odpowiednie argumenty (post. Sądu Najwyższego z 5 września 2008 r., I CZ 64/08). Do przyjęcia skargi do rozpoznania na podstawie wskazanej przyczyny kasacyjnej nie jest przy tym wystarczające samo kwalifikowane naruszenie prawa przez Sąd II instancji. W art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. mowa jest bowiem o oczywistej zasadności skargi, a nie trafności zarzutu. Przytoczone przez skarżącego okoliczności powinny zatem jednoznacznie wskazywać na to, że w zasadniczym postępowaniu skarga kasacyjna zostanie rozstrzygnięta na korzyść strony, która ją wniosła (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2019 r., I CSK 768/18). 3 Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżący wskazał, że na treść orzeczenia istotny wpływ miało „mylne i wybiórcze” zaaprobowanie przez Sąd II instancji stanowiska o braku wpływu obciążenia hipotecznego na wartość rynkową nieruchomości. Skarżący podniósł, że Sąd Apelacyjny nie wyjaśnił wyższości stanowiska przyjętego przez Sąd Najwyższy w orzeczeniu z 26 stycznia 2017 r., I CSK 54/16, w stosunku do niesprecyzowanej bliżej we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania „dotychczasowej linii orzeczniczej, doktryny i brzmienia § 38 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego”. Stanowisko skarżącego nie zostało wsparte odrębnymi motywami, a jedynie opatrzone odwołaniem się do argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu podstaw kasacyjnych, opartej, jak wskazał skarżący, na „semantycznej analizie cytowanych wyżej podstaw prawnych, przy czym na pierwszy rzut oka widoczna jest wada orzeczenia Sądu Apelacyjnego przejawiająca się w nieprzeprowadzaniu dowodu z innego biegłego”. Wstępnie wypada zauważyć, że uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania oraz uzasadnienie skargi kasacyjnej stanowią niezależne elementy konstrukcyjne tego środka zaskarżenia (art. 3984 § 1 pkt 2 oraz 3984 § 2 k.p.c.), toteż konieczne jest ich wyraźne wyodrębnienie (por. post. SN z: 10 stycznia 2001 r., V CZ 189/02 oraz 23 stycznia 2008 r., II PK 278/07). Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ma podstawowe znaczenie na etapie oceny dokonywanej w ramach przedsądu. Uzasadnienie takie powinno bowiem wyjaśniać, dlaczego przedmiotem badania przez Sąd Najwyższy miałaby być skarga kasacyjna wywiedziona w sprawie, która została już rozpoznana i prawomocnie rozstrzygnięta przez Sądy powszechne. Z kolei uzasadnienie podstaw kasacyjnych służy innemu celowi, w postaci dokonania merytorycznej oceny zasadności skargi, co do której uprzednio stwierdzone już zostały podstawy do jej przyjęcia. Analiza tego uzasadnienia może być wprawdzie pomocna w rozważeniu, czy okoliczności sprawy świadczą o zaistnieniu skonkretyzowanych przez ustawodawcę przyczyn przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jednak zasadniczy cel wywodów strony skarżącej jest w tym przypadku ukierunkowany na wyjaśnienie zaistnienia takich naruszeń przepisów prawa materialnego lub prawa procesowego, które uzasadniają wnioski 4 skargi: o uchylenie zaskarżonego orzeczenia albo o jego uchylenie i stosowną do żądania strony zmianę. Odesłanie przez skarżącego w niniejszej sprawie do uzasadnienia podstaw kasacyjnych nie powoduje zmiany kryteriów oceny, a w szczególności obniżenia wymagań stawianych badaniu przyczyn przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, bowiem przyczyną taką pozostaje nadal wymaganie, aby skarżący przedstawił argumentację świadczącą o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, a nie o zasadności poszczególnych zarzutów; wskazana ostatnio ocena mogłaby bowiem zostać dokonana dopiero w razie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Analiza „Uzasadnienia podstawy kasacyjnej”, przeprowadzona z perspektywy założeń i celu badania przyczyn przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, prowadzi do wniosku, że zawarte w tym uzasadnieniu rozumowanie nie świadczy o oczywistej zasadności skargi. Motywy stanowiska Sądu Apelacyjnego są spójne i kompleksowo wyjaśniają osnowę zapatrywania o przyjętym sposobie ustalenia wartości zbytych nieruchomości lokalowych, uznanym za właściwy w okolicznościach sprawy; walorów merytorycznych tego poglądu Sądu Apelacyjnego nie podważają wywody zawarte w skardze kasacyjnej. Kierując się przedstawionymi motywami, Sąd Najwyższy uznał, że w skardze kasacyjnej nie wykazano, by zachodziły przyczyny określone art. 3989 § 1 k.p.c., co uzasadniało odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 7 i § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c., orzeczono, jak w sentencji postanowienia. jw