I CSK 1381/22

WyrokIzba Cywilna2022-11-23

Skład orzekający: Leszek Bosek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna, której zasadność opiera się na zarzutach dotyczących ustaleń faktycznych lub oceny dowodów, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy na podstawie przesłanki oczywistej zasadności?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie przyjmuje do rozpoznania skargi kasacyjnej, jeśli jej zasadność opiera się na zarzutach dotyczących ustaleń faktycznych lub oceny dowodów, ponieważ zgodnie z art. 398³ § 3 k.p.c. stanowią one niedopuszczalną podstawę skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi dokonanymi przez sądy niższych instancji. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej wymaga wykazania kwalifikowanych uchybień widocznych prima facie, bez konieczności głębszej analizy.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy ustanowił służebność gruntową o treści odpowiadającej służebności przesyłu na rzecz E. Spółki z o.o. i zasądził wynagrodzenie. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelacje, zmienił postanowienie w zakresie treści służebności przesyłu, precyzując jej zakres i pasy gruntu, a w pozostałym zakresie oddalił apelacje. Uczestnik postępowania wniósł skargę kasacyjną, domagając się jej przyjęcia do rozpoznania z powodu oczywistej zasadności.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od uczestnika postępowania na rzecz wnioskodawcy zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 1381/22 POSTANOWIENIE Dnia 23 listopada 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Leszek Bosek w sprawie z wniosku G. G. z udziałam E. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. o ustanowienie służebności przesyłu, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 listopada 2022 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika od postanowienia Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 8 lipca 2021 r., sygn. akt II Ca 168/21, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od uczestnika postępowania na rzecz wnioskodawcy kwotę 240 (dwieście czterdzieści 00/100) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Postanowieniem z 5 listopada 2020 r. Sąd Rejonowy Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu, ustanowił na rzecz E. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Poznaniu służebność gruntową o treści odpowiadającej służebności przesyłu w stosunku do istniejących urządzeń energetycznych posadowionych na działkach nr: [...] i [...]2, objętych KW nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto w Poznaniu, działkach nr: [...]2 i [...]3, objętych KW nr [...]1, prowadzonej przez Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto w Poznaniu, działce nr [...]4, objętej KW nr [...]2, prowadzonej przez Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto w Poznaniu, a obejmujących napowietrzną linię elektroenergetyczną SN 15kV wraz z terenem 2 niezbędnym do jej obsługi o łącznej powierzchni 1178 m2, zgodnie z opinią biegłego mgr inż. J. M. z dnia 23 grudnia 2019 r. i mapą, stanowiących integralną część postanowienia (pkt 1), tytułem jednorazowego wynagrodzenia z tytułu ustanowienia służebności opisanej w pkt 1 zasądził od E. spółka z o.o. w P. na rzecz G. G. kwotę 174 090 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od uprawomocnienia się postanowienia do dnia zapłaty i oddalił dalej idące żądanie G.G. (pkt 2), rozstrzygnął o kosztach postępowania (pkt. 3-4). Postanowieniem z 8 lipca 2021 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu, na skutek apelacji wniesionych przez wnioskodawcę i uczestnika postępowania, zmienił zaskarżone postanowienie o tyle tylko, że w punkcie 1 ustanowił na rzecz E. Spółki z o.o. w P. na działkach objętych KW [...], [...]/1, [...]/2 służebność przesyłu, której treścią jest utrzymywanie na wyżej wskazanych nieruchomościach istniejących przesyłowych urządzeń elektroenergetycznych w postaci: napowietrznej linii energetycznej średniego napięcia 15kV oraz betonowego słupa nośnego, eksploatacja, usuwanie awarii, konserwacja tych urządzeń, ich modernizacje i remonty, swobodne dojście i dojazd do urządzeń przesyłowych przez pracowników służb eksploatacyjnych, w pasach gruntu o szerokości 12 metrów (po 6,00 m od osi linii przesyłowej w obie strony) na powierzchni: 520 m2 na działkach [...]5 i [...]6, arkusz 6, obręb […]., wchodzących w skład nieruchomości, dla której prowadzona jest księga wieczysta [...]; 533 m2 na działkach [...]2 i [...]3, arkusz 6, obręb […]., wchodzących w skład nieruchomości, dla której prowadzona jest księga wieczysta [...]; 125 m2 na działce [...]4, arkusz 6, obręb […]., wchodzącej w skład nieruchomości, dla której prowadzona jest księga wieczysta [...]/2, które zostały oznaczone na mapie do celów prawnych sporządzonej przez biegłego sądowego w dziedzinie geodezji i kartografii J. M. znajdującej się na karcie 474 akt, wprowadzonej do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dnia 21 lutego 2020 r. (identyfikator ewidencyjny zasobu P. [...]), stanowiącej integralną część postanowienia (pkt I ppkt a), w punkcie 2 w ten sposób, że w miejsce wyrażenia: „służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu” wpisać: „służebności przesyłu” (pkt I ppkt b); oddalił obie apelacje w pozostałym zakresie (pkt II) oraz rozstrzygnął o kosztach postępowania odwoławczego (pkt III). 3 Od postanowienia Sądu Okręgowego w Poznaniu skargę kasacyjną wywiódł uczestnik postępowania, zaskarżając je w całości. Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołał się na oczywistą zasadność skargi (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądów drugiej instancji w sprawach cywilnych. Uzupełnia system środków zaskarżenia w modelu dwuinstancyjnego postępowania sądowego (por. art. 176 Konstytucji RP). Skarga kasacyjna stanowi zatem nadzwyczajny środek zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy nie może leżeć wyłącznie w interesie skarżącego, lecz musi być uzasadnione ważnymi kategoriami interesu publicznego, w tym potrzebą zapewnienia jednolitej wykładni i stosowania prawa, skoro konstytucyjnym obowiązkiem Sądu Najwyższego jest sprawowanie nadzoru nad działalnością sądów powszechnych i wojskowych w zakresie orzekania (art. 183 ust. 1 Konstytucji RP). Wyłączną podstawą oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania są wskazane we wniosku o jej przyjęcie przyczyny kasacyjne wraz z uzasadnieniem (art. 3984 § 2 k.p.c.). W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga wykazania sprzeczności zaskarżonego orzeczenia z przepisami prawa, których wykładnia i stosowanie nie budzi żadnych wątpliwości albo jego wydania w wyniku oczywiście błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej ma miejsce, gdy zarzucane uchybienia mają kwalifikowany charakter i są widoczne prima facie, bez konieczności głębszej analizy (por. min.: postanowienia Sądu Najwyższego z: 15 kwietnia 2021 r., IV CSK 617/20; 15 czerwca 2018 r., III CSK 38/18; 23 czerwca 2017 r., II CSK 41/17; 1 marca 2013 r., I CSK 491/12; 21 lutego 2008 r., II UK 307/07; 8 marca 2002 r., I PKN 341/01). Analiza wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie pozwala na stwierdzenie, że wykazana została przesłanka art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. 4 Po pierwsze, wywody leżące u podstaw wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania stanowią polemikę z ustaleniami faktycznymi poczynionymi przez Sądy I i II instancji, gdyż do tego sprowadzają się zarzuty naruszenia art. 233 w zw. z art. 244 § 1 k.p.c., art. 232 k.p.c. oraz art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (tekst jedn. Dz.U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 ze zm., dalej: „u.w.n”). Uszło uwadze skarżącego, że zgodnie z art. 3983 § 3 k.p.c., podstawą skargi kasacyjnej w ogóle nie mogą być zarzuty dotyczące ustalania faktów lub oceny dowodów. Sąd Najwyższy jest związany dokonanymi przez Sądy meritii ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia (art. 39813 § 2 k.p.c.). W judykaturze wielokrotnie podkreślono, że to ograniczenie kognicji Sądu Najwyższego nie zależy od sposobu ujęcia zarzutów przez samego skarżącego, jako zarzutów naruszenia prawa procesowego albo materialnego, jeżeli zarzuty dotyczą w istocie faktów lub oceny dowodów (por. np. postanowienia SN z: 11 kwietnia 2018 r., I CSK 701/17; 28 lutego 2019 r., V CSK 394/18). Po drugie, skarżący uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołał się na postanowienie Sądu Najwyższego z 3 lipca 2015 r., IV CSK 636/14, chociaż nie koresponduje ono z treścią uzasadnienia zaskarżonego postanowienia. Brak jest zatem podstaw do uznania, że zaskarżone orzeczenie jest oczywiście wadliwe. Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. orzekł, jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 520 § 3 w zw. z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c. oraz § 5 pkt 3 i § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). [as ał] 5

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 176art. 183 ust. 1art. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 233art. 244 § 1 KPCart. 232 KPCart. 35art. 3983 § 3 KPCart. 39813 § 2 KPCart. 3989 § 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy