III CSK 297/17
WyrokIzba Cywilna2018-04-20
Skład orzekający: Jacek Gudowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dokumenty będące podstawą ewidencji gruntów i wpisy w księgach wieczystych, w kontekście ustalenia stanu prawnego jako kryterium dokonania rozgraniczenia, mają znaczenie, gdy podstawą nabycia nieruchomości są deklaratoryjne akty własności ziemi wydane na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że wskazane zagadnienie prawne zostało już rozstrzygnięte w utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego. Przyjęto, że wydanie aktu własności ziemi nie stoi na przeszkodzie ustaleniu przebiegu granicy według stanu prawnego odmiennego od wynikającego z aktów własności ziemi, a problem ten był stale obecny w orzecznictwie i wywoływał rozbieżności, które zostały ostatecznie ugruntowane.Stan faktyczny
Uczestniczka wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości. Wskazała na zagadnienie prawne dotyczące znaczenia dokumentów ewidencyjnych i wpisów w księgach wieczystych w kontekście aktów własności ziemi wydanych na podstawie ustawy uwłaszczeniowej. Sąd Najwyższy uznał, że zagadnienie to zostało już rozstrzygnięte w jego orzecznictwie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CSK 297/17 POSTANOWIENIE Dnia 20 kwietnia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Gudowski w sprawie z wniosku W.W. przy uczestnictwie A.W. o rozgraniczenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 kwietnia 2018 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki od postanowienia Sądu Okręgowego w T. z dnia 20 czerwca 2017 r., sygn. akt I Ca …/17, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 20 czerwca 2017 r. Sąd Okręgowy w T. w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości oddalił apelację uczestniczki od postanowienia Sądu Rejonowego w T. z dnia 29 grudnia 2016 r. Uczestniczka wniosła skargę kasacyjną, wskazując na występujące w sprawie zagadnienie prawne dotyczące znaczenia dokumentów będących podstawą ewidencji gruntów i wpisów w księgach wieczystych w kontekście ustalenia stanu prawnego jako kryterium dokonania rozgraniczenia (art. 153 k.c.), gdy podstawą nabycia nieruchomości sąsiadujących są deklaratoryjne akty własności ziemi wydane na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U. z 1971 r. Nr 27, poz. 250), przewidującej nabycie własności ex lege. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Istotne zagadnienie prawne, mające stanowić przyczynę kasacyjną zostało sformułowane wysoce nieprecyzyjnie, a w istocie - zważywszy na uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania - dotyczy ono raczej niejednolitości orzecznictwa, a więc obejmuje przyczynę wymienioną w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., a nie przyczynę z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Tak czy inaczej, problem związków postępowania tzw. uwłaszczeniowego przeprowadzonego na postawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U. z 1971 r. Nr 27, poz. 250) z postępowaniem rozgraniczeniowym był stale obecny w orzecznictwie i rzeczywiście wywoływał rozbieżności (np. uchwała Sądu Najwyższego z dnia uchwała z dnia 4 kwietnia 1975 r., III CZP 92/74, OSNC 1976, nr 3, poz. 34, lub postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 czerwca 1978 r., IV CR 268/78, OSNC 1979, nr 3, poz. 55). Ostatecznie jednak przyjęto - i ten pogląd należy uznać za ustalony i ugruntowany - że wydanie aktu własności ziemi nie oznacza, iż granice objętych nimi nieruchomości nie były, nie są albo nie mogą być sporne. Przyjmuje się zatem, zwłaszcza po wejściu w życie ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 1991 Nr 107, poz. 464), że art. 63 tej ustawy
3 nie stoi na przeszkodzie ustaleniu przebiegu granicy według stanu prawnego odmiennego od wynikającego z aktów własności ziemi (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 1995 r., III CZP 45/95, OSNC 1995, nr 10, poz. 137; por. także postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1998 r., III CKN 649/97, nie publ., lub z dnia 14 lipca 2010 r., V CSK 8/10, „Izba Cywilna” 2011, nr 10, s. 45). Z tych względów, wobec braku uzasadnionej przyczyny kasacyjnej, orzeczono jak na wstępie (art. 3989 § 2 k.p.c.). jw
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 589/18 2019-06-12Czy sąd rozstrzygający sprawę o rozgraniczenie nieruchomości gruntowych jest związany aktami własności ziemi, które stanowią tytuły własności rozgraniczanych nieruchomości, co pozbawiałoby sąd możliwości ustalania stanu…
- IV CSK 300/19 2019-12-30Czy w sytuacji braku dokumentów pozwalających ustalić przebieg granicy na gruncie w dacie uwłaszczenia, dowód z zeznań świadków i stron może zastąpić dowody dokumentalne w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości?
- III CSK 160/19 2019-12-12Czy w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości, w której wydano akty własności ziemi na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r., sąd może ustalić granice w sposób odmienny od stanu prawnego wynikającego z tych aktó…
- I CSK 17/20 2020-09-25Czy sąd powszechny jest uprawniony do kwestionowania prawidłowości i skutków ostatecznej decyzji administracyjnej, jaką jest akt własności ziemi, w postępowaniu cywilnym?
- IV CSK 527/19 2020-02-18Czy sąd dokonujący rozgraniczenia może samodzielnie ustalić granicę nieruchomości zgodnie ze stanem samoistnego posiadania na dzień 4 listopada 1971 r., bez potrzeby zmiany decyzji uwłaszczeniowej w postępowaniu administ…
Powołane przepisy
art. 153 KCart. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 63art. 3989 § 2 KPC§ 1 pkt 2§ 1 pkt 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy