I UK 250/19

Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2020-05-26

Skład orzekający: Zbigniew Korzeniowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, oparty na zarzutach naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, może stanowić samodzielną podstawę przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. bez wskazania oczywistej wadliwości orzeczenia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że podstawy kasacyjne (art. 3983 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.) stanowią odrębny element skargi i nie zastępują ani nie uzupełniają podstawy przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Podstawa przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga samodzielnego wskazania i wykazania we wniosku naruszenia przepisów, które w sposób oczywisty prowadzą do stwierdzenia wadliwości orzeczenia, a nie jedynie przedstawienia zarzutów kasacyjnych.
Stan faktyczny
Ubezpieczona A.B. odwołała się od decyzji ZUS odmawiającej przyznania świadczenia rehabilitacyjnego, twierdząc, że nadal jest niezdolna do pracy. Sąd Rejonowy i Sąd Okręgowy oddaliły jej odwołanie i apelację, uznając, że niezdolność do pracy nie została potwierdzona opiniami biegłych. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania dotyczących oceny dowodów i prawa materialnego, a także złożyła wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I UK 250/19 POSTANOWIENIE Dnia 26 maja 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski w sprawie z odwołania A.B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w K. o świadczenie rehabilitacyjne, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 26 maja 2020 r., skargi kasacyjnej ubezpieczonej od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia 29 listopada 2018 r., sygn. akt V Ua […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z 29 listopada 2018 r. oddalił apelację skarżącej A.B. od wyroku Sądu Rejonowego w K. z 10 lipca 2018 r., który oddalił jej odwołanie od decyzji pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. z 30 listopada 2017 r., odmawiającej przyznania prawa do świadczenia rehabilitacyjnego. Podstawą negatywnego rozstrzygnięcia było ustalenie Sądu o braku dalszej niezdolności do pracy, uzasadniającej przyznanie świadczenia rehabilitacyjnego po okresie zasiłku chorobowego. Ustalenie to oparte było na opiniach biegłych i potwierdzało wcześniejsze rozpoznania i orzeczenia lekarza orzecznika oraz komisji lekarskiej. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie: 1) przepisów postępowania – art. 278 § 1 k.p.c. i art. 285 § 1 k.p.c. w związku z art. 233 k.p.c., art. 236 k.p.c. i 2 art. 382 k.p.c. w następstwie którego doszło do braku wyczerpujących ustaleń poprzez przyjęcie, że ubezpieczona odzyskała zdolność do pracy zarobkowej w oparciu o sporządzoną w toku postępowania łączną opinię biegłych sądowych lekarzy z zakresu neurologii i chirurgii ogólnej, która to opinia okazała się niekompletna i nie zasługiwała w pełni na wiarygodność, jak też wymagała uzupełnienia o opinie biegłych z zakresu neurochirurgii i ortopedii oraz o opinie kontrolną neurologa; 2) prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 18 ust. 1 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa wskutek uznania, że wnioskodawczyni nie spełnia zasadniczej przesłanki uprawniającej do świadczenia rehabilitacyjnego, a mianowicie jest osobą nadal niezdolną do pracy a świadczenie rehabilitacyjne pozwoli jej ową zdolność do pracy dotychczasowej odzyskać, w sytuacji gdy stan faktyczny sprawy nie został w pełni wyjaśniony. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wskazano, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, ponieważ w toku postępowania apelacyjnego i podejmowanych czynności decyzyjnych nie została zrealizowana zarówno funkcja kontrolna jak i rozpoznawcza tego Sądu, bowiem Sąd Okręgowy wadliwie rozważył zebrany materiał dowodowy w aspekcie zdolności do pracy ubezpieczonej, przez co uchybienie to wykluczyło prawidłowe ustalenie podstawy faktycznej oraz samodzielną jego ocenę z punktu widzenia prawa materialnego i w konsekwencji wywarło istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przedstawia zasadnej podstawy przedsądu i dlatego nie został uwzględniony. Przyjmuje błędne założenie, że podstawy kasacyjne (art. 3983 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.) składają się na podstawę przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. („Wskazując na powyższe…”). Nie jest to prawidłowe, gdyż podstawy kasacyjne stanowią odrębny element skargi i podlegają rozpoznaniu dopiero po przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania. Oznacza to, że nie zastępują ani nie uzupełniają 3 podstawy przedsądu. Odnosi się to również do szczególnej podstawy przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., która jako jedyna podstawa przedsądu ma na uwadze indywidulany interes skarżącego w przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania. O ile zasadne podstawy kasacyjne (art. 3983 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.) mogą prowadzić do uwzględnienia skargi kasacyjnej (art. 39814 k.p.c. a contrario), to w przypadku podstawy przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. znaczenie ma dopiero aż oczywista zasadność skargi, czyli samodzielne (odrębne od podstaw kasacyjnych) wskazanie i wykazanie we wniosku naruszenia przepisów, które bez wątpliwości prowadzi do stwierdzenia, że objęty skargą wyrok, jest oczywiście wadliwy i dlatego skarga powinna zostać przyjęta do rozpoznania. Brak jest takich zarzutów we wniosku o przyjęcie skargi. Nie jest konieczne wzywanie do uzupełnienia wniosku w tym zakresie, gdyż nie można stwierdzić braku wniosku (art. 3986 § 1 k.p.c. w związku z art. 3984 § 2 k.p.c. i art. 3986 § 3 k.p.c.). Jeśli w skardze kasacyjnej zawarto wniosek o jej przyjęcie do rozpoznania oraz przedstawiono "jakiekolwiek" uzasadnienie takiego wniosku, to skargi nie można traktować jako niespełniającej wymagań formalnych – art. 3984 § 2 k.p.c. oraz art. 3986 § 3 k.p.c. (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 22 czerwca 2016 r., III UZ 6/16, z 21 lutego 2019 r., I PK 154/18, z 14 listopada 2019 r., I UK 410/18). Nawet gdyby próbować odstąpić od tego reżimu, to wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie zarzuca naruszenia przepisów postępowania. Wiążą zatem ustalenia i ocena, że skarżąca była zdolna do pracy (art. 39813 § 2 k.p.c. na odpowiednie zastosowanie na etapie przedsądu). Granicę ustaleń stanu faktycznego stanowi dwuinstancyjne postępowanie przed sądem powszechnym (art. 3983 § 3 k.p.c.). Ponadto nie każde naruszenie przepisów postępowania ma wpływ na wynik sprawy (art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c.). Taką miarą ocenia się procesową podstawę kasacyjną, zatem tym bardziej jest aktualna w odniesieniu do podstawy przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. W odniesieniu do tej szczególnej podstawy przedsądu znaczenie miałoby zatem nie zwykłe, lecz oczywiste naruszenie przepisów postępowania. Sąd powszechny oparł się na opiniach biegłych i mógł uznać, że sporne okoliczności sprawy zostały już dostatecznie wyjaśnione dla zastosowania prawa materialnego. Zarzut o konieczności 4 uzupełnienia materiału dowodowego nie jest oczywiście zasadny, bo skarżąca nie zarzuca naruszenia art. 217 § 3 k.p.c. Z tych motywów orzeczono jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 278 § 1 KPCart. 285 § 1 KPCart. 233 KPCart. 236 KPCart. 382 KPCart. 18 ust. 1art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3983 § 1 pkt 1art. 39814 KPCart. 3986 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3986 § 3 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy