I ZI 87/23

Izba Odpowiedzialności Zawodowej2024-04-10

Skład orzekający: Marek Motuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba niebędąca adwokatem ani radcą prawnym może być pełnomocnikiem w postępowaniu o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej odmówił przyjęcia zażalenia jako wniesionego przez osobę nieuprawnioną. Zgodnie z art. 135 § 3 ustawy – Prawo o prokuraturze, wniosek o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej, jeżeli nie pochodzi od prokuratora, musi być sporządzony i podpisany przez pełnomocnika będącego adwokatem albo radcą prawnym. Brak legitymacji do wykonywania zawodu adwokata lub radcy prawnego przez pełnomocnika uniemożliwia mu reprezentowanie strony w tym postępowaniu.
Stan faktyczny
Przewodniczący sądu dyscyplinarnego odmówił przyjęcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej, uznając, że nie spełnia on wymogów formalnych i nie został sporządzony przez uprawnionego pełnomocnika. Pełnomocnik strony, niebędący adwokatem ani radcą prawnym, wniósł zażalenie, twierdząc, że jest uprawniony do reprezentacji na podstawie art. 87 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia zażalenia jako wniesionego przez osobę nieuprawnioną.

Pełny tekst orzeczenia

I ZI 87/23 ZARZĄDZENIE Dnia 10 kwietnia 2024 r. Przewodniczący Wydziału I Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego: SSN Marek Motuk po zapoznaniu się z zażaleniem I. N. – pełnomocnika D. W. na zarządzenie z dnia 20 marca 2024 r., sygn. akt I ZI 87/23, o odmowie przyjęcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej prokuratora Prokuratury Okręgowej w G. S. D. na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 171 pkt 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. – Prawo o prokuraturze (Dz. U. z 2024 r. poz. 390, zwanej dalej „ustawą – Prawo o prokuraturze”) w zw. art. 135 § 14 ustawy – Prawo o prokuraturze oraz w zw. z art. 135 § 3 a contrario ustawy – Prawo o prokuraturze z a r z ą d z i ł odmówić przyjęcia zażalenia jako wniesionego przez osobę nieuprawnioną. UZASADNIENIE Zarządzeniem z dnia 20 marca 2024 r. przewodniczący sądu dyscyplinarnego odmówił przyjęcia wniosku I. N. – pełnomocnika D. W. o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej prokuratora Prokuratury Okręgowej w G. S. D., wobec uznania, że wniosek nie spełnia warunków formalnych wskazanych w art. 119 § 1 k.p.k. oraz nie został sporządzony i podpisany przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym. I ZI 87/23 2 Zażalenie na powyższe zarządzenie wniósł pełnomocnik D. W., wskazując, że zostało ono wydane z naruszeniem art. 87 § 1 k.p.k., bowiem w świetle tego przepisu jest on osobą uprawnioną do reprezentowania swojego mocodawcy w postępowaniu w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej. W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia. Zgodnie z treścią art. 135 § 3 ustawy – Prawo o prokuraturze „Wniosek o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej, jeżeli nie pochodzi od prokuratora, sporządza i podpisuje pełnomocnik będący adwokatem albo radcą prawnym”. Należy przypomnieć, że adwokatem jest osoba wpisana na listę adwokatów, o której mowa w art. 68 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2022 r. poz. 1184, z późn. zm.), niezawieszona w wykonywaniu czynności zawodowych, zaś radcą prawnym jest osoba, która uzyskała wpis na listę radców prawnych i złożyła stosowne ślubowanie, stosownie do treści art. 23 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 499) oraz której prawo wykonywania zawodu radcy prawnego nie zostało zawieszone. Z dokumentacji zgromadzonej sprawie nie wynika, aby I. N. – występujący w sprawie jako pełnomocnik D. W. – legitymował się uprawnieniem do wykonywania zawodu adwokata lub radcy prawnego. Nie może zatem występować w niniejszej sprawie w roli pełnomocnika procesowego. Odnosząc się do argumentacji zawartej w zażaleniu, należy wskazać, że przepis art. 87 § 1 k.p.k. wskazuje tylko, że „Strona inna niż oskarżony może ustanowić pełnomocnika”, jednak dalsze przepisy tego kodeksu oraz ustaw szczególnych precyzują, kto może takim pełnomocnikiem zostać. W postępowaniu w sprawie zezwolenia na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej takim przepisem szczególnym jest art. 135 § 3 ustawy – Prawo o prokuraturze, który jednoznacznie wskazuje, że wniosek o pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej – jeżeli nie pochodzi od prokuratora – może wnieść jedynie pełnomocnik będący adwokatem lub radcą prawnym. I ZI 87/23 3 Jako że wniosek o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej wspomnianego wyżej wymagania nie spełnia, w niniejszej sprawie znajdzie zastosowanie art. 429 § 1 k.p.k. stosowany w niniejszym postępowaniu na mocy odesłań zawartych w art. 171 pkt 1 oraz w art. 135 § 14 ustawy – Prawo o prokuraturze, zgodnie z którym odmowa przyjęcia środka odwoławczego następuje w sytuacji, jeżeli został on wniesiony przez osobę nieuprawnioną. Z tych też względów postanowiono, jak na wstępie. [M. T.] [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 429 § 1 KPKart. 171 pkt 1art. 135 § 14art. 135 § 3art. 119 § 1 KPKart. 87 § 1 KPKart. 68art. 23§ 1§ 14§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy