II CSK 429/15
WyrokIzba Cywilna2016-01-28
Skład orzekający: Anna Kozłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna, której zarzuty i uzasadnienie dotyczą wyłącznie części rozstrzygnięcia (wynagrodzenia za korzystanie z budynku trafostacji), a wartość przedmiotu zaskarżenia obejmuje również inne części rozstrzygnięcia (wynagrodzenie za korzystanie z gruntu), spełnia wymogi konstrukcyjne skargi kasacyjnej, w szczególności w zakresie korespondencji między zakresem zaskarżenia, wnioskami kasacyjnymi, wartością przedmiotu zaskarżenia i zarzutami?Ratio decidendi
Skarga kasacyjna podlega odrzuceniu, jeśli jej zarzuty i uzasadnienie dotyczą tylko części rozstrzygnięcia, podczas gdy wartość przedmiotu zaskarżenia obejmuje szerszy zakres, a wnioski kasacyjne nie korespondują z rzeczywistym zakresem zaskarżenia. Wysoki stopień sformalizowania skargi kasacyjnej wymaga harmonii między jej elementami konstrukcyjnymi, w tym zakresem zaskarżenia, wnioskami kasacyjnymi, wartością przedmiotu zaskarżenia i zarzutami. Brak takiej korespondencji stanowi nieusuwalny brak konstrukcyjny skutkujący odrzuceniem skargi.Stan faktyczny
Powodowie domagali się zasądzenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z ich nieruchomości. Sąd Okręgowy zasądził część dochodzonej kwoty, a Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanego. Pozwany wniósł skargę kasacyjną, kwestionując własność budynku trafostacji i tym samym zasadność zasądzenia wynagrodzenia za korzystanie z niego. Skarga kasacyjna została oparta na zarzutach dotyczących wyłącznie budynku trafostacji, jednakże wartość przedmiotu zaskarżenia obejmowała również wynagrodzenie za korzystanie z gruntu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną pozwanego z powodu braków konstrukcyjnych.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 429/15 POSTANOWIENIE Dnia 28 stycznia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Kozłowska w sprawie z powództwa S. W. i K. W. przeciwko E. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w P. z udziałem interwenienta ubocznego po stronie pozwanej E. Spółki Akcyjnej w P. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 stycznia 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 20 stycznia 2015 r., odrzuca skargę kasacyjną.
2 UZASADNIENIE Powodowie domagali się zasądzenia kwoty 91.400 zł tytułem bezumownego korzystania przez pozwanego z ich nieruchomości w okresie od 20 września 2001 r. do 16 grudnia 2007 r. wskazując, że na dochodzoną kwotę składa się: 4.700 zł za korzystanie z gruntu pod budynkiem trafostacji i powierzchni okalającej budynek (łącznie 48,1 m2), 32800 zł za korzystanie z budynku trafostacji o powierzchni 24 m2, 26.300 zł za korzystanie z drogi dojazdowej o powierzchni 429 m2, 27,600 zł za korzystanie z nieruchomości w zakresie powierzchni zajętej przez sieć kabli elektroenergetycznych średniego i niskiego napięcia, o powierzchni 450 m2. Wyrokiem z dnia 29 maja 2014 r. Sąd Okręgowy w S. zasądził od pozwanego na rzecz powodów kwotę 55.724, 62 zł obejmująca wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości powodów w zakresie wskazywanym przez powodów. Apelacja pozwanego, kwestionująca m.in. ocenę prawną Sądu, że budynek trafostacji stanowi własność powodów, została oddalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 20 stycznia 2015 r. Pozwany wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego. Wartość przedmiotu zaskarżenia określił na kwotę 55.725 zł wskazując, że zaskarża wyrok w całości. Skarga kasacyjna została oparta na podstawie z art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c., a wypełniające ją zarzuty i ich uzasadnienie dotyczą wyłącznie budynku trafostacji, który, zdaniem skarżącego, nie stanowi własności powodów, co powoduje, że „nieuzasadnione było przypisanie skarżącemu obowiązku zapłaty wynagrodzenia z tytułu bezumownego korzystania z budynku stacji transformatorowej”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3984 § 1 pkt 1, 2 i 3 k.p.c. do wymagań konstrukcyjnych skargi kasacyjnej należy oznaczenie orzeczenia, od którego skarga jest wnoszona, ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w części czy w całości, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnianie a także zawarcie w niej wniosku o uchylenie lub uchylenie i zmianę tego orzeczenia. Wysoki stopień sformalizowania skargi kasacyjnej powoduje, że te wymienione jej elementy
3 konstrukcyjne muszą pozostawać we wzajemnej harmonii, przez co należy rozumieć, że skarżący ma obowiązek, odpowiednio do zakresu zaskarżenia i w zgodności z nim, sformułować wniosek o uchylenie lub uchylenie i zmianę całości lub określonej ściśle części zaskarżonego orzeczenia. Wnioskom kasacyjnym i zakresowi zaskarżenia powinna też odpowiadać wskazana w skardze kasacyjnej wartość przedmiotu zaskarżenia (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 października 2007 r., V CSK 309/07, OSNC-ZD 2008, nr C, poz. 81, z dnia 10 kwietnia 2013 r., III CSK 64/13, nie publ. oraz z dnia 24 kwietnia 2013 r., III CSK 77/13, nie publ.). Konieczne jest nadto, aby zakresy te korespondowały z zakresem, który wynika z zarzutów powołanych w podstawach skargi w powiązaniu z ich uzasadnieniem (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 2009 r., V CNP 40/09, nie publ.). W skardze kasacyjnej wniesionej przez pozwanego wskazano, że wyrok został zaskarżony w całości. Z tak określonym zakresem zaskarżenia korespondują wnioski kasacyjne, o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co do istoty przez oddalenie powództwa w całości ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania. Jednocześnie skarżący wartość przedmiotu zaskarżenia określił na kwotę 55.725 zł, a więc tę, co do której rozstrzygnął Sąd Apelacyjny oddalając apelację. Z tak oznaczoną wartością przedmiotu zaskarżenia, zakresem zaskarżenia i wnioskami kasacyjnymi nie korespondują jednak, jak już wyżej wskazano, zarzuty ujęte w podstawie kasacyjnej z art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c. i ich uzasadnienie. Zarzuty i ich obszerne uzasadnienie dotyczą wyłącznie statusu prawnego budynku trafostacji, skarżący dowodzi, że nie stanowi on własności powodów. Biorąc pod uwagę, że kwota 55.725 zł obejmowała wynagrodzenie nie tylko za korzystanie z budynku trafostacji, ale nadto za korzystanie z gruntu pod trasami kablowymi, pod drogą dojazdową i wokół budynku, należałoby stwierdzić, w odniesieniu do tej części rozstrzygnięcia, które obejmuje należność za korzystanie z gruntu poza budynkiem trafostacji, skarga kasacyjna dotknięta jest nieusuwalnym brakiem konstrukcyjnym polegającym na braku przytoczenia podstaw kasacyjnych i uzasadnienia. Brak taki skutkuje odrzuceniem skargi. Podkreślić jednak należy, że analiza podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia
4 wskazuje jednoznacznie, że rzeczywisty zakres zaskarżenia jest inny, węższy niż wskazany. Wyrok niewątpliwie został zaskarżony w części, w zakresie wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z budynku trafostacji, bo, jak dowodzi skarżący, z technicznego i funkcjonalnego punktu widzenia budynek ten, stanowiąc ochronę urządzeń przesyłowych, sam stał się urządzeniem przesyłowym włączonym do sieci skarżącego i tym samym utracił status części składowej gruntu. Z akt sprawy wynika, że wysokość bezumownego wynagrodzenia została ustalona przy wykorzystaniu opinii biegłego. Zgodnie z treścią tej opinii, wysokość wynagrodzenia w zakresie korzystania w budynku trafostacji wynosi 39.281,13 zł. Biorąc pod uwagę, że zgodnie z art. 3982 § 1 k.p.c. w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy zł skarga kasacyjna jest niedopuszczalna - skarga kasacyjna pozwanego podlegała odrzuceniu. Z przedstawionych zatem przyczyn Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (art. 3986 § 2 i 3 k.p.c.). Nie orzeczono o kosztach zastępstwa procesowego żądanych przez pełnomocnika powodów w odpowiedzi na skargę kasacyjną. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że nie ma podstaw do przyznania takich kosztów stronie, która w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosek o przyznanie tych kosztów powiązała wyłącznie z rozstrzygnięciem przez siebie wskazanym, (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 563/01; z dnia 29 marca 2011 r., IV CSK 593/10 i z dnia 8 sierpnia 2012 r., II CSK 112/12, nie publ.). W odpowiedzi na skargę kasacyjną powodowie wnosili o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej, ewentualnie o jej oddalenie i z tymi wnioskami łączyli wniosek o zasądzenie kosztów, nie domagali się natomiast odrzucenia skargi kasacyjnej, co nastąpiło. kc
Powiązane orzeczenia
- I CSK 5892/22 2023-10-31Czy skarga kasacyjna, która nie zawiera wniosku o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia Sądu drugiej instancji w sposób odpowiadający zakresowi zaskarżenia i wartości przedmiotu zaskarżenia, podlega odrzuceniu?
- V CSK 290/15 2015-11-27Czy skarga kasacyjna, w której nie został precyzyjnie określony zakres zaskarżenia i wartość przedmiotu zaskarżenia, podlega odrzuceniu bez wzywania do uzupełnienia braków?
- III CZ 207/22 2022-06-30Czy skarga kasacyjna, w której zakres zaskarżenia i wniosek o uchylenie orzeczenia nie są ze sobą skorelowane, a wartość przedmiotu zaskarżenia nie odpowiada wskazanemu zakresowi, powinna zostać odrzucona?
- I CSK 3724/25 2026-02-03Czy skarga kasacyjna, która zawiera rozbieżność między zakresem zaskarżenia a zakresem żądanego uchylenia orzeczenia, podlega odrzuceniu jako obarczona nieusuwalnym brakiem konstrukcyjnym?
- I CSK 3951/24 2025-08-26Czy skarga kasacyjna, która nie zawiera wniosku o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia sądu odwoławczego w zakresie skorelowanym z zakresem zaskarżenia, podlega odrzuceniu?
Powołane przepisy
art. 3983 § 1 pkt 1 KPCart. 3984 § 1 pkt 1art. 3982 § 1 KPCart. 3986 § 2§ 1 pkt 1§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy