I CSK 390/19
WyrokIzba Cywilna2020-08-26
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie prawa strony do obrony poprzez niedoprowadzenie jej na rozprawę przed sądem pierwszej instancji, na której przesłuchano stronę przeciwną, może stanowić podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu nieważności postępowania przed sądem drugiej instancji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że podniesione przez skarżącego zarzuty dotyczące naruszenia prawa do obrony przed sądem pierwszej instancji nie mogły skutkować nieważnością postępowania przed sądem drugiej instancji. Skarga kasacyjna przysługuje wyłącznie od orzeczeń sądu drugiej instancji, a przesłanka nieważności postępowania powinna odnosić się do postępowania przed tym sądem. Skarżący nie wykazał, aby został pozbawiony możności obrony praw w toku postępowania apelacyjnego.Stan faktyczny
Powód M.S. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, domagając się jej przyjęcia do rozpoznania z powodu nieważności postępowania. Zarzucił, że w toku postępowania przed sądem pierwszej instancji, będąc osadzonym w zakładzie karnym, nie został doprowadzony na rozprawę, na której przesłuchano stronę pozwaną, co pozbawiło go prawa do obrony. Sąd Najwyższy analizował, czy te okoliczności mogły skutkować nieważnością postępowania apelacyjnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Orzeczono również o kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 390/19 POSTANOWIENIE Dnia 26 sierpnia 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Dariusz Zawistowski w sprawie z powództwa M.S. przeciwko Skarbowi Państwa - Komendantowi Rejonowemu Policji (…) o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 sierpnia 2020 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 19 listopada 2018 r., sygn. akt V ACa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania 2. przyznaje adwokatowi K.B. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w (…) kwotę 4050 zł (cztery tysiące pięćdziesiąt), powiększoną o stawkę podatku VAT, tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Zgodnie z brzmieniem art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w następujących wypadkach: - w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne,
2 - istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, - zachodzi nieważność postępowania, - skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym, w szczególności przez zapewnienie jednolitej wykładni i stosowania prawa. Skarga kasacyjna powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 19 listopada 2018 r. zawiera wniosek o jej przyjęcie do rozpoznania z powołaniem się na nieważność postępowania. Analiza wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienia prowadzi jednakże do stwierdzenia, że nie ma podstaw by przyjąć, że w sprawie miała miejsce nieważność postępowania. Skarżący podniósł, że zaskarżony wyrok został wydany w warunkach nieważności postępowania - z naruszeniem art. 379 pkt 5 w zw. z art. 229 i 302 k.p.c. oraz art. 45 Konstytucji. Wskazał, że z akt sprawy wynika, że powód w toku całego postępowania był osadzony w Areszcie Śledczym oraz Zakładzie Karnym. Po otrzymaniu zawiadomienia o wyznaczeniu terminu rozprawy wniósł o zarządzenie doprowadzenia go na rozprawę, wskazując, że jest stroną w sprawie i poszkodowanym. Nie doprowadzono go na wyznaczoną rozprawę poprzedzającą wydanie wyroku, na której strona pozwana została przesłuchana w charakterze strony. Zdaniem skarżącego w powyższych okolicznościach nie można uznać za prawidłowe stanowisko, że powód składał już pisma procesowe i mógł realizować swoje prawo do obrony poprzez przedstawienie stanowiska w takim piśmie. Zdaniem skarżącego należy także zauważyć, że postanowienia dowodowe jak i orzeczenie zostały wydane przez Sąd Okręgowy na jedynej rozprawie, a zatem powód nie mógł wiedzieć, jakie dowody Sąd dopuścił. Nadto Sąd pierwszej instancji przeprowadził dowód z przesłuchania strony pozwanej pomijając przesłuchanie powoda.
3 Okoliczności te nie mogły jednak skutkować nieważnością postępowania przed Sądem drugiej instancji, a skarga kasacyjna przysługuje wyłącznie od orzeczeń sądu drugiej instancji (art. 3981 § 1 k.p.c.). Przesłanka nieważności postępowania powinna odwoływać się więc tylko do postępowania przed tym sądem (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 1997 r. I CKN 825/97, OSNC 1998, nr 5, poz. 81, orzeczeniu Sądu Najwyższego z dnia 17 września 1946 r., C III 719/45, OSN 1948, nr 2, poz. 34). Skarżący nie przytoczył natomiast argumentów pozwalających stwierdzić, że skarżący został pozbawiony możności obrony praw w toku postępowania apelacyjnego. Argumentacja w tym zakresie przytoczona w skardze kasacyjnej powoda została ograniczona do stwierdzenia, iż został pozbawiony możności obrony jego praw wskutek niedoprowadzenia go na rozprawę. Z tych względów w przedmiocie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania orzeczono jak w treści postanowienia (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. jw
Powiązane orzeczenia
- I CSK 5222/22 2023-07-21Czy naruszenie przepisów postępowania, skutkujące pozbawieniem strony możności obrony jej praw, stanowi podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania?
- IV CSK 51/15 2015-07-28Czy zarzut naruszenia prawa do obrony przez sąd drugiej instancji, polegający na dokonaniu innej kwalifikacji prawnej roszczenia bez poinformowania stron, może stanowić podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpozna…
- II CSK 144/16 2016-10-07Czy powołanie się przez skarżącego na nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji, która nie została wzięta pod uwagę przez sąd drugiej instancji, stanowi przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania…
- V CSK 493/13 2014-05-13Czy skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania, jeśli zarzucana nieważność postępowania dotyczy sądu pierwszej instancji, a skarga przysługuje od orzeczenia sądu drugiej instancji?
- V CSK 306/13 2014-03-07Czy pozbawienie strony możliwości obrony jej praw w postępowaniu sądowym, wynikające z nieodroczenia rozprawy mimo wniosku strony i jej nieobecności, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania i oczywistej…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 379 pkt 5art. 229art. 45art. 3981 § 1 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 98 § 1art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy