I ZSK 4/22

I ZSK 4/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 marca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Barbara Skoczkowska Ławnik SN Jarosław Gałkiewicz Protokolant starszy inspektor sądowy Mariusz Pogorzelski przy udziale SSO P. B. - Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Okręgowym w K. oraz adwokata H. M. - obrońcy obwinionej X.Y. – sędziego Sądu Rejonowego w W. w stanie spoczynku po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, w dniu 5 marca 2025 r., sprawy dyscyplinarnej X.Y. - sędziego Sądu Rejonowego w W. w stanie spoczynku obwinionej o to, że: w okresie nie później niż od 2 listopada 2015 r. do 16 lipca 2018 r. jako sędzia w stanie spoczynku uchybiła godności urzędu sędziego w ten sposób, że posiadając środki finansowe celowo unikała realizacji postanowienia Sądu Rejonowego w W. z dnia 22 kwietnia 2013 r. w sprawie o sygn. akt [...], a ponadto w celu udaremnienia wykonania wymienionego postanowienia Sądu Rejonowego w W.: I. w dniu 1 marca 2016 r., przed G. M. - notariuszem w W., zawarła ze swoją córką K. W. umowę darowizny (sporządzoną w formie aktu notarialnego zarejestrowanego w repertorium „A” numer [...]), na mocy której darowała swojej córce K. W. działkę gruntu o obszarze [...] ha zabudowaną domem mieszkalnym o kubaturze [...] m3, położoną w W. przy ul. [...] (opisaną w księdze wieczystej nr [...]), przez co uszczupliła I ZSK 4/22 2 zaspokojenie swojego wierzyciela I. M. i tym samym dopuściła się występku z art. 300 § 2 k.k. II. w dniu 9 listopada 2017 r., przed G. M. - notariuszem w W., zawarła ze swoją córką K. W. ugodę (sporządzoną w formie aktu notarialnego zarejestrowanego w repertorium „A” numer [...]), na mocy której ustaliła wysokość zobowiązań alimentacyjnych wobec wymienionej córki na kwotę 3.500,00 zł, przez co uszczupliła zaspokojenie swojego wierzyciela I. M. i tym samym dopuściła się występku z art. 300 § 2 k.k., co jest sprzeczne z obowiązkiem unikania wszystkiego, co mogłoby przynieść ujmę godności sędziego, wynikającym z art. 104 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych – dalej powoływanej jako u.s.p. i art. 66 u.s.p., tj. popełnienie przewinienia służbowego z art. 107 § 1 u.s.p. w zw. z art. 104 § 3 u.s.p. orzeka: I. uznaje obwinioną X.Y. - sędziego Sądu Rejonowego w W. w stanie spoczynku za winną popełnienia zarzuconego jej przewinienia dyscyplinarnego, przyjmując, iż wyczerpuje ono jednocześnie znamiona przestępstwa z art. 300 § 2 k.k., tj. przewinienia określonego w art. 107 § 1 pkt 5 u.s.p. w zw. z art. 104 § 2 u.s.p., przez co uchybiła godności urzędu sędziego, i za ten czyn na podstawie art. 104 § 3 pkt 3 u.s.p. wymierza jej karę dyscyplinarną zawieszenia podwyższenia uposażenia, o którym mowa w art. 100 § 3 u.s.p., na okres 2 lat; II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adwokata H. M. – Kancelaria Adwokacka w W., kwotę 1476 zł (jeden tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć złotych), w tym 23% VAT, tytułem wynagrodzenia za obronę z urzędu obwinionej X.Y. – sędziego Sądu Rejonowego w W. w stanie spoczynku w postępowaniu dyscyplinarnym przed Sądem Najwyższym; III. kosztami postępowania dyscyplinarnego obciąża Skarb Państwa. Jarosław Gałkiewicz Wiesław Kozielewicz Barbara Skoczkowska I ZSK 4/22 3 UZASADNIENIE Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Okręgowym w K. w dniu 17 września 2018 r. wszczął postępowanie dyscyplinarne wobec X.Y. - sędziego Sądu Rejonowego w W. w stanie spoczynku (k. 101 - 101v). Następnie skierował do Sądu Najwyższego Izby Dyscyplinarnej wniosek z dnia 24 stycznia 2019 r. o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej, sygn. akt SD 1/18, w którym zarzucił obwinionej X.Y. - sędziemu Sądu Rejonowego w W. w stanie spoczynku, że w okresie nie później niż od dnia 2 listopada 2015 r. do dnia 16 lipca 2018 r. jako sędzia w stanie spoczynku uchybiła godności urzędu sędziego w ten sposób, że posiadając środki finansowe celowo unikała realizacji postanowienia Sądu Rejonowego w W. z dnia 22 kwietnia 2013 r. w sprawie o sygn. akt [...], a ponadto w celu udaremnienia wykonania wymienionego postanowienia Sądu Rejonowego w W.: I. w dniu 1 marca 2016 r., przed G. M. - notariuszem w W., zawarła ze swoją córką K. W. umowę darowizny (sporządzoną w formie aktu notarialnego zarejestrowanego w repertorium „A” numer [...]), na mocy której darowała swojej córce K. W. działkę gruntu o obszarze [...] ha zabudowaną domem mieszkalnym o kubaturze [...] m³, położoną w W. przy ul. [...] (opisaną w księdze wieczystej nr [...]), przez co uszczupliła zaspokojenie swojego wierzyciela I. M. i tym samym dopuściła się występku z art. 300 § 2 k.k.; II. w dniu 9 listopada 2017 r., przed G. M. - notariuszem w W., zawarła ze swoją córką K. W. ugodę (sporządzoną w formie aktu notarialnego zarejestrowanego w repertorium „A” numer [...]), na mocy której ustaliła wysokość zobowiązań alimentacyjnych wobec wymienionej córki na kwotę 3.500 zł, przez co uszczupliła zaspokojenie swojego wierzyciela I. M. i tym samym dopuściła się występku z art. 300 § 2 k.k., co jest sprzeczne z obowiązkiem unikania wszystkiego, co mogłoby przynieść ujmę godności sędziego, wynikającym z art. 104 § 1 u.s.p. i art. 66 u.s.p., tj. popełnienie przewinienia służbowego z art. 107 § 1 u.s.p. w zw. z art. 104 § 3 u.s.p. (k. 249 - 251). Uchwałą Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w S. Najwyższego z dnia 17 grudnia 2019 r., sygn. akt [...], uwzględniono wniosek I ZSK 4/22 4 Prokuratora Okręgowego w S. z dnia 1 sierpnia 2019 r. i wyrażono zgodę na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej X.Y. - sędziego Sądu Rejonowego w W. w stanie spoczynku, podejrzewaną o wymienione w tym wniosku czyny z art. 300 § 2 k.k., polegające na tym, że: I. w dniu 9 listopada 2017 r. w W., w celu udaremnienia wykonania postanowienia Sądu Rejonowego w W. z dnia 22 kwietnia 2013 r., sygn. akt [...], na mocy którego zasądzono na rzecz I. M. kwotę 76.607,27 zł, uszczupliła zaspokojenie wierzyciela w ten sposób, że rzeczywiście obciążono składniki majątku dłużnika, co najmniej zagrożone zajęciem poprzez podwyższenie na mocy ugody zawartej w formie aktu notarialnego nr Rep. A numer [...] renty alimentacyjnej do wysokości 3.500 zł miesięcznie, uprzednio ustalonej na mocy ugody zawartej w formie aktu notarialnego z dnia 30 stycznia 2015 r. numer Rep. A nr [...] na kwotę 3.200 zł oraz na mocy ugody zatwierdzonej przez Sąd Rejonowy w P. postanowieniem z dnia 13 lipca 2007 r., sygn. akt [...] na kwotę 2.500 zł miesięcznie, czym działano na szkodę I. M., tj. o czyn z art. 300 § 2 k.k.; II. w dniu 1 marca 2016 r. w W., w celu udaremnienia wykonania postanowienia Sądu Rejonowego w W. z dnia 22 kwietnia 2013 r., sygn. akt [...], na mocy którego zasądzono na rzecz I. M. kwotę 76.607,27 zł, uszczupliła zaspokojenie wierzyciela poprzez darowiznę, w drodze umowy darowizny sporządzonej w formie aktu notarialnego numer Rep. A nr [...] składnika majątku w postaci nieruchomości stanowiącej działkę gruntu o obszarze [...] he, zabudowanej domem mieszkalnym o kubaturze [...] m.sześc. położonej w W. przy ul. [...], opisanej w księdze wieczystej nr [...], czym działano na szkodę I. M., tj. o czyn z art. 300 § 2 k.k. (k. 413 - 419). Następnie Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w S. uchwałą z dnia 19 grudnia 2019 r., sygn. akt [...], obniżył wysokość uposażenia X.Y. - sędziego Sądu Rejonowego w W. w stanie spoczynku, o 25% na czas trwania postępowania dyscyplinarnego prowadzonego przez Sąd Najwyższy (k. 420). Z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw, w strukturze Sądu Najwyższego została zniesiona Izba Dyscyplinarna oraz została utworzona Izba I ZSK 4/22 5 Odpowiedzialności Zawodowej, która przejęła sprawy wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie tej ustawy należące do właściwości Izby Dyscyplinarnej (por. art. 8 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw). Przedmiotowa sprawa zarejestrowana w Izbie Dyscyplinarnej pod sygn. akt I DSK 4/21 została zarejestrowana w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej pod sygn. akt I ZSK 4/22. Sąd Rejonowy w W. wyrokiem z dnia 28 czerwca 2023 r., sygn. akt […], uznał X.Y. za winną popełnienia zarzucanych jej dwóch przestępstw z art. 300 § 2 k.k. i postępowanie karne warunkowo umorzył na okres dwóch lat próby oraz orzekł świadczenie pieniężne w kwocie 1.500 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej, zasądził od niej na rzecz Skarbu Państwa kwotę 993,02 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania wraz z opłatą (k. 612 - 612v ). Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia 29 listopada 2023 r., sygn. akt [...], utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia 28 czerwca 2023 r., sygn. akt [...], zwolnił X.Y. i I. M. w całości od obowiązku zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, w tym od opłat (k. 627- 635). Sąd Najwyższy, na podstawie całokształtu okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej, ustalił co następuje. Obwiniona X.Y. jest sędzią w Sądu Rejonowego w W. w stanie spoczynku. Obowiązki sędziego pełniła od 1 lipca 1983 r. do czasu przejścia w stan spoczynku. Obwiniona X.Y. w dniu 26 czerwca 1999 r. zawarła związek małżeński z I. M.. Małżeństwo zostało rozwiązane przez rozwód wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia 14 grudnia 2006 r., sygn. akt [...]. Przed rozwiązaniem małżeństwa, wyrokiem z dnia 6 lipca 2006 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w W. ustanowił rozdzielność majątkową pomiędzy stronami od dnia 6 listopada 2004 r. W trakcie trwania małżeństwa obwiniona X.Y. i I. M. postanowili nabyć nieruchomość, w której zamierzali zaadaptować część pomieszczenia na gabinet lekarski. W tym celu obwiniona X.Y. w dniu 7 września 1999 r. zawarła umowę zamiany, sporządzoną w formie aktu notarialnego nr Rep. A nr [...] w Kancelarii Notarialnej w W., na mocy której nabyła nieruchomość stanowiącą działkę gruntu nr […] o obszarze […] m², I ZSK 4/22 6 zabudowaną budynkiem mieszkalnym o powierzchni [...] m³ położoną w W. przy ul. [...], dla której Sąd Rejonowy w W. […] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadził księgę wieczystą nr [...] w zamian za spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o powierzchni użytkowej […] m² oraz spółdzielcze własnościowe prawo do garażu samochodowego nr […] o powierzchni […] m² z zobowiązaniem dopłaty kwoty 35.000 zł. Ograniczone prawa do powyższych nieruchomości stanowił majątek osobisty obwinionej X.Y., nabyty przed zawarciem związku małżeńskiego. Nieruchomość położona w W. przy ul. [...] została nabyta do majątku osobistego obwinionej X.Y.. I. M. i obwiniona X.Y. wspólnie zaciągnęli kredyt w Banku […] celem m.in. remontu i przebudowy przedmiotowego budynku. Na wniosek I. M. w dniu 25 sierpnia 1999 r. została wydana decyzja Burmistrza Miasta […] o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, polegająca na wykonaniu w budynku wiatrołapu, dobudowaniu tarasu z podpiwniczeniem oraz nadbudowie o dach stromy. W dniu 28 września 1999 r. I. M. zawarł umowę z R. G., na podstawie której miał on wykonać prace remontowe, rozbudowy i przebudowy budynku położonego przy ul. [...] w W.. Prace zrealizowane przez R. G. zostały wykonane częściowo wadliwie. Wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia 12 lipca 2006 r., sygn. akt […], zmienionym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w S. z dnia 11 kwietnia 2007 r., sygn. akt [...], zasądzono solidarnie od obwinionej X.Y. i I. M. na rzecz R. G. kwotę 37.481,25 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 29 października 2000 r. oraz kwotę 4.418,43 zł tytułem kosztów procesu poniesionych przez R. G.. Celem wyegzekwowania należności R. G. złożył u Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w D. wniosek o wszczęcie egzekucji. W toku postępowania egzekucyjnego obwiniona X.Y. wnosiła o wtrzymanie czynności komornika do czasu rozpatrzenia przez Sąd Najwyższy skargi kasacyjnej, wskazując przy tym, że głównym dłużnikiem jest I. M.. Wniosek ten został oddalony. W toku egzekucji okazało się, że z mocy ugody zawartej przed Sądem Rejonowym w P. w dniu 13 lipca 2007 r., w sprawie o sygn. akt [...], obwiniona X.Y. zobowiązała się płacić tytułem alimentów na rzecz córki K. W. kwotę 2.500 zł miesięcznie. Ponadto K. W. złożyła sprzeciw co do zajęcia przez komornika sądowego nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. Uzasadniając sprzeciw wskazała, że nieruchomość faktycznie jest jej własnością, stąd też w dniu 17 grudnia 2007 r. wniosła powództwo o ustalenie prawa własności nieruchomości. I ZSK 4/22 7 Postępowanie w zakresie powództwa K. W. toczyło się przed Sądem Okręgowym w K. i postanowieniem z dnia 2 września 2009 r., sygn. akt [...], zostało umorzone na skutek uprzedniego zawieszenia na zgodny wniosek stron wobec braku wniosku o jego podjęcie. Egzekucja okazała się skuteczna i wyegzekwowano od I. M. kwotę 121.042,70 zł, zaś od obwinionej X.Y. kwotę 34.197,95 zł. W dniu 5 grudnia 2007 r. I. M. spowodował wypadek samochodowy, w którym obrażenia ciała odniosła obwiniona X.Y.. Sąd Rejonowy w W. wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2007 r., sygn. akt […], uznał I. M. za winnego popełnienia czynu z art. 177 § 2 k.k. Od powyższego wyroku prokurator i obwiniona X.Y. złożyli apelacje. Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia 20 listopada 2007 r., sygn. akt [...], zasądził od I. M. na rzecz obwinionej X.Y. kwotę 10.000 zł tytułem nawiązki. I. M. spłacił nawiązkę w ratach po 100 zł, co najmniej w kwocie 9.300 zł. Obwiniona X.Y. w pozwie z dnia 2 lutego 2008 r. przeciwko I. M. żądała zapłaty kwoty 80.000 zł tytułem zadośćuczynienia oraz renty w kwocie 1.500 zł miesięczne. Wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia 27 maja 2013 r., sygn. akt [...], zasądzono od I. M. na rzecz obwinionej X.Y. kwotę 9.000 zł tytułem zadośćuczynienia wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 1 maja 2008 r. do dnia zapłaty oraz rentę w wysokości 300 zł miesięcznie, poczynając od dnia 1 maja 2008 r. Ponadto zasądzono od I. M. na rzecz obwinionej X.Y. kwotę 4.017 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Pozwem z dnia 3 grudnia 2007 r. I. M. wniósł o zasądzenie od obwinionej X.Y. kwoty 241.042,69 zł tytułem zwrotu nakładów poczynionych z własnego majątku odrębnego na majątek odrębny byłej żony, tj. na dom jednorodzinny położony w W. przy ul. [...]. Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia 20 maja 2009 r., sygn. akt [...], oddalił powództwo I. M.. Natomiast wnioskiem z dnia 4 stycznia 2010 r. pełnomocnik I. M. wniósł o podział majątku wspólnego. Sąd Rejonowy w W. postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2022 r., sygn. akt [...], dokonał podziału majątku wspólnego byłych małżonków - obwinionej X.Y. oraz I. M. i zasądził od obwinionej X.Y. na rzecz I. M. kwotę 76.607 zł. Od powyższego postanowienia obwiniona X.Y. złożyła apelację, którą Sąd Okręgowy w K. postanowieniem z dnia 22 października 2013 r., sygn. akt [...], oddalił. Obwiniona X.Y. złożyła również skargę o wznowienie postępowania odrzuconą postanowieniem Sądu Okręgowego w K. z dnia 21 listopada 2014 r., sygn. akt [...]. Następnie, Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 16 września 2015 r., sygn. I ZSK 4/22 8 akt Il CSK 60/15 odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej obwinionej X.Y. od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 22 października 2013 r., sygn. akt […] oraz postanowieniem z dnia 9 grudnia 2015 r. w sprawie o sygn. akt Il Cz 7/15 oddalił zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 21 listopada 2014 r., sygn. akt [...]. Z wniosku pełnomocnika I. M. z dnia 6 lipca 2016 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Obornikach w sprawie o sygn. akt […] wszczął egzekucję na podstawie tytułu wykonawczego w postaci postanowienia Sądu Rejonowego w W. z dnia 22 kwietnia 2013 r., sygn. akt [...]. We wniosku egzekucyjnym pełnomocnik I. M. wniósł o prowadzenie egzekucji z rachunków bankowych należących do obwinionej X.Y., zaś w przypadku bezskuteczności egzekucji z rachunków bankowych, o wszczęcie egzekucji z ruchomości znajdujących się w miejscu zamieszkania, wierzytelności dłużnika i świadczenia emerytalnego oraz nieruchomości. W toku egzekucji w dniu 20 lipca 2016 r. obwiniona X.Y. oświadczyła, że nie jest właścicielem domu położonego przy ul. [...] w W.. Po wyegzekwowaniu kwoty 7.521,22 zł postępowanie egzekucyjne zostało w dniu 4 maja 2017 r. przekazane Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym w D. celem dalszego jego prowadzenia i w postępowaniu egzekucyjnym o sygn. akt […] na dzień 3 grudnia 2020 r. wyegzekwowano kwotę 22.714,25 zł. Egzekucja była prowadzona z renty przyznanej obwinionej X.Y. przez ZUS od dnia 1 grudnia 1992 r. z tytułu niezdolności do pracy z związku z chorobą zawodową w wysokości 1.371,97 zł brutto wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w kwocie 222,01 zł. Ponadto egzekucja była prowadzona z uposażenia obwinionej X.Y. jako sędziego w stanie spoczynku, które wynosi 6.679,91 zł netto. W miesiącu maju 2019 r. na rzecz I. M. wyegzekwowano odpowiednio z renty obwinionej X.Y. kwotę 305,89 zł, zaś z uposażenia jako sędziego w stanie spoczynku kwotę 255,56 zł. Przy czym egzekucję z renty obwinionej X.Y. skierowano jeszcze w trzech innych postępowaniach egzekucyjnych. Natomiast egzekucja z uposażenia obwinionej X.Y. jako sędziego w stanie spoczynku podlegała ograniczeniu z uwagi na jej zobowiązania do alimentacji na rzecz córki K. W.. Bowiem na mocy ugody zawartej przed Sądem Rejonowym w P., w dniu 13 lipca 2007 r. w sprawie o sygn. akt [...], obwiniona X.Y. zobowiązała się płacić tytułem alimentów na rzecz córki K. W. 2.500 zł miesięcznie. W pozwie z dnia 8 maja 2007 r. złożonym I ZSK 4/22 9 przeciwko obwinionej X.Y., K. W. wskazała, że matka rozwiodła się z mężem, który bez jej wiedzy pozaciągał wysokie zobowiązania pieniężne. Długami tymi solidarnie została obciążona również jej matka, przy czym egzekucja tych długów z dochodów jej matki może pozbawić jej środków na zaspokojenie potrzeb życiowych. Na dzień zawarcia ugody K. W. miała 25 lat i była studentką IV Wydziału [...] [...] w P. oraz studentką Il roku Wydziału [...] w P.. Do dnia 1 lutego 2007 r. otrzymywała rentę rodzinną wysokości 1.066,64 zł. Następnie obwiniona X.Y. i K. W. zawarły przed notariuszem w Kancelarii Notarialnej w W. w dniu 30 stycznia 2015 r. (Rep. A nr [...]) ugodę, na mocy której obwiniona X.Y. zobowiązała się płacić na rzecz swojej córki w miejsce renty alimentacyjnej ustalonej ugodą zawartą przed Sądem Rejonowym w P. w dniu 13 lipca 2007 r. w sprawie o sygn. akt [...], podwyższoną rentę alimentacyjną w kwotach po 3.200 zł miesięcznie, poczynając od lutego 2015 r. Następnie na mocy ugody przed notariuszem w Kancelarii Notarialnej w W. w dniu 9 listopada 2017 r. (Rep. A nr [...]), obwiniona X.Y. oraz jej córka K. W. zmieniły zawartą ugodę w dniu 30 stycznia 2015 r. i obwiniona X.Y. zobowiązała się płacić na rzecz córki rentę alimentacyjną w kwocie 3.500 zł miesięcznie, poczynając od listopada 2017 r. W okresie od dnia 2 listopada 2015 r. do dnia 15 stycznia 2018 r. K. W. była zatrudniona na stanowisku asystenta sędziego w Sądzie Rejonowym w W.. Z kolei w dniu 1 marca 2016 r. X.Y. w drodze umowy darowizny sporządzonej w formie aktu notarialnego (rep A nr [...]) darowała na rzecz K. W. nieruchomość, stanowiącą działkę gruntu o obszarze [...] ha, zabudowaną domem mieszkalnym o kubaturze [...] m³, położoną w W. przy ul. [...], opisaną w księdze wieczystej nr [...]. Z wniosku I. M. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w D. prowadził jeszcze dwa postępowanie egzekucyjne przeciwko X.Y. w sprawach o sygn. akt [...] i [...], które okazały się skuteczne. Pozwem z dnia 13 listopada 2018 r. obwiniona X.Y. wniosła o zasądzenie od I. M. kwoty 62.000 zł tytułem zwrotu poniesionych kosztów rozbiórki samowoli budowlanej na nieruchomości zabudowanej położonej w W. przy ul. [...]. Prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia 30 października 2019 r., sygn. akt I C […], oddalono powództwo obwinionej X.Y.. Obwiniona X.Y. złożyła u Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w D. wniosek o wszczęcie egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego w postaci wyroku I ZSK 4/22 10 Sądu Okręgowego w K. z dnia 27 maja 2013 r., sygn. akt [...], i wyegzekwowania kwoty 68.382,98 zł. Komornik sądowy prowadził egzekucję od lipca 2022 r. do dnia 22 maja 2023 r. i wyegzekwował kwotę 30.064,71 zł. Pełnomocnik I. M. złożył zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa i w tym zakresie prowadzone jest postępowanie przygotowawcze w sprawie złożenia u Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w D. wniosku o wszczęcie egzekucji i prowadzenie egzekucji przeciwko I.M. w celu uzyskania nienależnej korzyści w kwocie 68.382,98 zł w sytuacji gdy kwota ta, zasądzona wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia 27 maja 2013 r. w sprawie o sygn. akt [...] zaopatrzonym w klauzulę wykonalności z dnia 17 maja 2022 r., została wypłacana przez firmę ubezpieczeniową, wobec czego X.Y. została zaspokojona, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k. K. W. w dniu 22 marca 2023 r. zawarła z I. M. ugodę w sprawie przystąpienia do długu. W ugodzie zawarto oświadczenie I. M., że obwiniona X.Y. jest mu winna kwotę 42.926,42 zł z tytułu spłaty zasądzonej prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w W. z dnia 22 kwietnia 2013 r. w sprawie o sygn. akt [...]. K. W. oświadczyła, że przystąpiła do długu w zakresie należności głównej i zobowiązała się spłacić w następujący sposób, kwotę 30.000 zł w terminie trzech dni od zawarcia ugody, zaś pozostałą kwotę 12.926,42 zł w 13 miesięcznych ratach, przy ustaleniu 12 rat na kwotę po 1.000 zł oraz 1 ratę na kwotę 926,42 zł. W dniu 23 marca 2023 r. K. W. wpłaciła kwotę 3.000 zł na rzecz I. M.. Sąd Rejonowy w W. wyrokiem z dnia 28 czerwca 2023 r., sygn. akt [...], postępowanie karne wobec X.Y. warunkowo umorzył na okres dwóch lat próby odnośnie dwóch zarzucanych jej przestępstw, a mianowicie, że: I.w dniu 9 listopada 2017 r. w W., w celu udaremnienia wykonania postanowienia Sądu Rejonowego w W. z dnia 22 kwietnia 2013 r., sygn. akt [...], na mocy którego zasądzono na rzecz I. M. kwotę 76.607,27 zł, uszczupliła zaspokojenie wierzyciela w ten sposób, że rzeczywiście obciążono składniki majątku dłużnika, co najmniej zagrożone zajęciem poprzez podwyższenie na mocy ugody zawartej w formie aktu notarialnego nr Rep. A numer [...] renty alimentacyjnej do wysokości 3.500 zł miesięcznie, uprzednio ustalonej na mocy ugody zawartej w formie aktu notarialnego z dnia 30 stycznia 2015 r. numer Rep. A nr [...] na kwotę 3.200 zł oraz na mocy ugody zatwierdzonej przez Sąd Rejonowy w P. postanowieniem z dnia 13 lipca 2007 r., I ZSK 4/22 11 sygn. akt [...] na kwotę 2.500 zł miesięcznie, czym działano na szkodę I. M., tj. przestępstwa z art. 300 § 2 k.k.; II.w dniu 1 marca 2016 r. w W., w celu udaremnienia wykonania postanowienia Sądu Rejonowego w W. z dnia 22 kwietnia 2013 r., sygn. akt [...], na mocy którego zasądzono na rzecz I. M. kwotę 76.607,27 zł, uszczupliła zaspokojenie wierzyciela poprzez darowiznę, w drodze umowy darowizny sporządzonej w formie aktu notarialnego numer Rep. A nr [...] składnika majątku w postaci nieruchomości stanowiącej działkę gruntu o obszarze [...] he, zabudowanej domem mieszkalnym o kubaturze [...] m.sześc. położonej w W. przy ul. [...], opisanej w księdze wieczystej nr [...], czym działano na szkodę I. M., tj. przestępstwa z art. 300 § 2 k.k. Wyrok ten został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia 29 listopada 2023 r. w sprawie o sygn. akt [...]. Powyższy stan faktyczny Sąd Najwyższy ustalił w oparciu o następujące dowody: - z akt sprawy o sygn. […] i załącznika nr 1 ([…]): protokoły przesłuchania świadka I. M. (k. 224 - 226, k. 703 - 706), odpis wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 14 grudnia 2006 r., sygn. akt [...] (k. 24 - 24v akt […]), odpis wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 6 lipca 2006 r., sygn. akt [...] (k. 47), odpis wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 20 maja 2009 r., sygn. [...] wraz z uzasadnieniem (k. 32 - 39), odpis wyroku Sądu Apelacyjnego w S. z dnia 10 grudnia 2009 r., sygn. akt […] wraz z uzasadnieniem (k. 40 - 45v), odpis postanowienia Sądu Rejonowego w W. z dnia 22 kwietnia 2013 r., sygn. akt [...] wraz z uzasadnieniem (k. 72 - 85v), odpis postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 22 października 2013 r., sygn. akt [...] wraz z uzasadnieniem (k. 86 -95v), odpis postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 21 listopada 2014 r., sygn. akt [...] wraz z uzasadnieniem (k. 96 - 99v), odpis postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2015 r., sygn. akt […] (k. 100 -101), odpis postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2015 r., sygn. akt […] wraz z uzasadnieniem (k. 102 - 103v), wniosek o wszczęcie egzekucji z dnia 8 kwietnia 2016 r., sygn. akt [...] (k. 129 - 131), tytuły wykonawcze (k. 132 - 134), zawiadomienie o wszczęciu egzekucji z dnia 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt [...] (k. 136), odpis postanowienia z dnia 25 kwietnia 2016 r., sygn. akt [...] (k. 138), I ZSK 4/22 12 wniosek o wszczęcie egzekucji z dnia 29 kwietnia 2016 r. (k. 152 - 154), zawiadomienie o wszczęciu egzekucji z dnia 11 maja 2016 r., sygn. akt [...] (k. 159), odpis postanowienia z dnia 29 lipca 2016 r., sygn. akt [...] (k. 170), akt notarialny z dnia 7 września 1999 r., rep. A nr [...] (k. 229 - 236), odpis wyroku Sądu Apelacyjnego w S. z dnia 11 kwietnia 2007 r., sygn. akt [...] (k. 238 - 238v), zawiadomienie o wszczęciu egzekucji z dnia 27 grudnia 2007 r., sygn. akt […] (k. 242), postanowienie z dnia 27 października 2017 r., sygn. akt […] (k. 384), pismo K. W. z dnia 10 listopada 2010 r. (k. 337), zaświadczenie o dokonanych wpłatach z dnia 22 listopada 2017 r. (k. 385 - 387), wniosek o wszczęcie egzekucji z dnia 6 lipca 2016 r. (k. 387f - 387h), zawiadomienie o wszczęciu egzekucji z dnia 11 lipca 2016 r., sygn. akt […] (k. 387i), protokołu z dnia 20 lipca 2016 r. (k. 387j), postanowienie o przekazaniu sprawy z dnia 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt […] (k. 387ł), zawiadomienie o wszczęciu egzekucji z dnia 28 kwietnia 2017 r., sygn. akt […] (k. 391), pisma Dyrektora Sądu Okręgowego w K. z dnia 23 listopada 2017 r. (k. 395) oraz z dnia 20 września 2018 r. (k. 397), pozew o zapłatę z dnia 23 października 2018 r. (k. 401-402), faktura z dnia 12 lipca 2018 r. na kwotę 62.000 zł (k. 404), wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia 8 sierpnia 2007 r., sygn. akt […] wraz z uzasadnieniem (k. 433 - 455), wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 20 listopada 2007 r., sygn. akt [...] wraz z uzasadnieniem (k. 456 - 462), pozew z dnia 13 czerwca 2016 r. (k. 467- 468v), odpowiedź na pozew z dnia 6 lipca 2016 r. wraz z załącznikami (k. 472 - 487), decyzja Starosty […] z dnia 15 grudnia 1999 r. (k. 512), decyzja Wojewody […] z dnia 8 marca 2005 r. (k. 514 - 516), decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 maja 2005 r. (k. 517 - 519), decyzja Powiatowego Inspektora Budowlanego w W. z dnia 21 października 2008 r. (k. 529 - 531), decyzja […] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia 4 sierpnia 2015 r. (k. 537 - 538), decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 września 2015 r. (k. 539 - 540v), wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 25 sierpnia 2016 r., sygn. akt […] (k. 541), pismo Prezesa Sądu Apelacyjnego w S. z dnia 10 maja 2019 r. (k. 550), informacja z ZUS z dnia 14 maja 2019 r. (k. 556), pismo z ZUS z dnia 21 maja 2019 r. wraz z decyzją z dnia 1 grudnia 1992 r. (k. 621 -623v), pozew z dnia 8 maja 2007 r., protokół i postanowienie Sądu Rejonowego w P. z dnia 13 lipca 2007 r., sygn. akt […] (k. 633 - 637), pozew z dnia 17 grudnia 2017 r., sygn. akt [...] (k. 648 - 650), odpowiedź na I ZSK 4/22 13 pozew z dnia 2 marca 2008 r. (k. 653), postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 2 września 2009 r., sygn. akt [...] (k. 661), informacja z Wojskowego Biura Emerytalnego w S. z dnia 5 czerwca 2019 r. (k. 697), zaświadczenie o dokonanych wpłatach z dnia 31 maja 2019 r. (k. 699 - 699v), zaświadczenie o dokonanych wpłatach z dnia 23 października 2019 r., sygn. akt […] (k. 884 -884v), odpis wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 30 października 2019 r., sygn. akt […] (k. 1060), odpis wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 24 czerwca 2020 r., sygn. akt […] wraz z uzasadnieniem (k. 1061 - 1067), zaświadczenie o dokonywanych wpłatach z dnia 3 grudnia 2020 r., […] (k. 1071, k. 1075 - 1079), akt notarialny z dnia 9 listopada 2017 r. Rep A nr [...] (k. 134 - 135 Załącznik Nr1), akt notarialny z dnia 1 marca 2016 r. Rep. A. nr [...] (k. 152 - 154 Załącznik Nr 1), informacja o stanie zaległości w sprawie egzekucyjnej z dnia 8 marca 2023 r. (k. 1325), pismo Komendy Powiatowej Policji w D. z dnia 29 listopada 2022 r. (k. 1279), ugoda w sprawie przystąpienia do długu z dnia 22 marca 2023 r. (k. 1328 - 1329), informacja o stanie zaległości w sprawie egzekucyjnej z dnia 22 maja 2023 r., […] (k. 1368), opinia biegłej H. I. (k. 1259 -1264), wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia 28 czerwca 2023 r., sygn. akt [...] (k. 1376 -1376v), uzasadnienie ww. wyroku (k. 1384 -1409), wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 29 listopada 2023 r., sygn. akt [...] (k. 1546), uzasadnienie ww. wyroku (k. 1549 -1556). - z akt sprawy o sygn. […], które są częściowym powtórzeniem dowodów wymienionych powyżej, a ich kserokopie znajdują się na k. 4 - 29, k. 63 - 64, k. 71 - 76, k. 81 - 82, k. 88, k. 111 - 126, k. 188, k. 192 - 194, k. 216 - 218, k. 226 - 228, k. 242, k. 295 - 299, k. 425 - 432, k. 437- 445, k. 571 - 580, k. 612- 642. Przechodząc do wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku, mając na uwadze poczynione ustalenia faktyczne, które zostały wyżej przedstawione, Sąd Najwyższy stwierdza co następuje. Obwiniona X.Y. - sędzia Sądu Rejonowego w W. w stanie spoczynku, swoim zachowaniem, ujętym w udowodnionym jej czynie opisanym we wniosku o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej, uchybiła godności sędziego w stanie spoczynku. Kluczowe w tym zakresie jest ustalenie zawarte w prawomocnym wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 28 czerwca 2023 r., sygn. akt [...], którym warunkowo I ZSK 4/22 14 umorzono postępowanie wobec obwinionej X.Y. odnośnie dwóch zarzucanych jej czynów wyczerpujących znamiona występków z art. 300 § 2 k.k. Poza sporem jest, że sąd powszechny rozważając zastosowanie środka w postaci warunkowego umorzenia postępowania karnego, musi najpierw ustalić wszystkie przesłanki odpowiedzialności karnej (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 listopada 2003 r., sygn. akt V KK 301/03, OSNKW 2004, z. 1, poz. 9). Oczywistym jest bowiem, iż dokonanie oceny, czy wina jest znaczna, czy też nie jest znaczna, wymaga pierwotnego uznania, że sprawca w ogóle ponosi winę. Prawomocne warunkowe umorzenie postępowania obala domniemanie niewinności oskarżonego, zawiera stwierdzenie jego winy, czyli uznanie że dopuścił się on przestępstwa, które mu zarzucono (por. np. wyrok Sadu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 2022 r., sygn. akt III KK 77/22, Legalis) Należy podnieść, że zachodzi tożsamość podmiotowo-przedmiotowa czynu zarzucanego obwinionej X.Y. - sędziemu Sądu Rejonowego w W. w stanie spoczynku, w postępowaniu dyscyplinarnym z czynami, co do których zapadł wobec niej prawomocny wyrok sądu powszechnego warunkowo umarzający postępowanie karne. Instytucję warunkowego umorzenia postępowania uregulowano w art. 66 k.k. Zgodnie z powołanym przepisem sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. W doktrynie powszechnie wskazuje się, że warunkowe umorzenie jest szczególnym środkiem odpowiedzialności karnej, polegającym na poddaniu próbie sprawcy przestępstwa, który zakłada stwierdzenie jego popełnienia, a więc i winy sprawcy (por. np. A. Marek, Kodeks karny. Komentarz, wyd. V, Warszawa 2010, art. 66). Zgodnie z art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, każdego uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu. Prawomocny wyrok sądu karnego, tak skazujący, jak i warunkowo umarzający postępowanie, stwierdza winę sprawcy oraz to, że sprawca swoim zachowaniem zrealizował znamiona czynu zabronionego. Z uwagi na treść powołanego przepisu I ZSK 4/22 15 Konstytucji RP sąd dyscyplinarny nie mógłby samodzielnie stwierdzić, że obwiniona X.Y. - sędzia Sądu Rejonowego w W. w stanie spoczynku, dopuściła się popełnienia przestępstw (zob. w tej mierze szerokie rozważania zawarte w uchwale składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 28 września 2006 r. sygn. akt I KZP 8/06, Legalis). W tym zakresie zobowiązany jest do oparcia się na ustaleniach wynikających z prawomocnego wyroku sądu karnego. Z rozstrzygnięcia zawartego w powołanym wyżej wyroku Sądu Rejonowego w W., który został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w K. - o warunkowym umorzeniu postępowania, wynika bezspornie, że zachowanie obwinionej X.Y. - sędziego Sądu Rejonowego w W. w stanie spoczynku, ujęte w zarzucie dyscyplinarnym, wyczerpuje znamiona dwóch przestępstw z art. 300 § 2 k.k. Wskazane wyżej ustalenia dokonane przez sąd w postępowaniu karnym co do popełnienia przestępstwa, wiążą sąd dyscyplinarny na płaszczyźnie przypisania za nie odpowiedzialności dyscyplinarnej, której podstawa faktyczna jest w niniejszej sprawie tożsama z podstawą faktyczną rozstrzygnięcia sądu karnego. Wymaga przy tym dostrzeżenia, że ocena czynu popełnionego przez obwinioną X.Y. - sędziego Sądu Rejonowego w W. w stanie spoczynku, jest dokonywana przez sąd dyscyplinarny na płaszczyźnie czynu wyczerpującego znamiona określone w art. 107 § 1 pkt 5 u.s.p., czyli przewinienia dyscyplinarnego w postaci uchybienia godności urzędu sędziego. Godność urzędu sędziego, o której mowa w art. 178 ust. 2 Konstytucji RP, której strzec zobowiązuje się sędzia, składając ślubowanie przed Prezydentem RP i której uchybienie stanowi podstawę pociągnięcia sędziego do odpowiedzialności dyscyplinarnej, to pojęcie odwołujące się do tradycyjnego dignitas; związane jest nie tylko z poczuciem własnej wartości i dumy ze sprawowania urzędu oraz z oczekiwaniem szacunku od innych osób, ale wiąże się z podwyższonymi wymaganiami i ograniczeniami wobec sędziów. Godność nabywana w chwili objęcia urzędu sędziego, to atrybut zapewniający autorytet sądu i sędziego osobiście. Jest to pojęcie niedefiniowalne, ale wiąże się z wzorcem postępowania sędziego, wynikającym z przepisów prawa, norm etyki zawodowej i innych norm moralnych, spisanych i niespisanych w zbiorze etyki zawodowej sędziów. Z godnością urzędu sędziego i cechującą każdego sędziego nieskazitelnością charakteru, wiąże się I ZSK 4/22 16 ustalony standard postępowania sędziego, który stanowić powinien wzór dla innych i którego efektem powinno być wzbudzanie szacunku. Nie może budzić wątpliwości, że wzorzec postępowania związany z godnością urzędu wiąże sędziego nie tylko w czasie wykonywania obowiązków służbowych, ale także poza służbą. Podkreślić należy, że w sferze zachowania określonych standardów, to od sędziego wymaga się o wiele więcej niż od obywatela niepełniącego służby sędziowskiej (por. np. wyrok Sądu Najwyższego – Sadu Dyscyplinarnego z dnia 22 czerwca 2015 r., sygn. akt SNO 34/11, LEX nr 1747852). W orzecznictwie dyscyplinarnym przyjmuje się, że uchybienie godności urzędu sędziego to wszelkie zachowania sędziego w służbie i poza służbą, w życiu społecznym, a nawet prywatnym (nieetyczne, niemoralne, gorszące), które przynoszą ujmę stanowisku sędziego. Naruszenie godności urzędu sędziego oznacza również naruszenie zdolności całego środowiska sędziowskiego i poszczególnych sędziów do dochowania wierności ślubowaniu sędziowskiemu, do stałego podnoszenia kwalifikacji zawodowych, utrzymywanie nieposzlakowanego charakteru, który jest jednym z warunków mianowania na urząd sędziego, a także do strzeżenia powagi stanowiska sędziowskiego oraz unikania wszystkiego, co mogłoby przynieść ujmę godności urzędu sędziego lub osłabić zaufanie do jego bezstronności (por np. wyrok Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 8 października 2008 r., sygn. akt SNO 75/08, LEX nr 1288987). W orzecznictwie utrwalony od lat jest pogląd, że godność sędziego w stanie spoczynku to godność urzędu rozumiana odpowiednio do zmiany statusu służby sędziego, a zatem obowiązek dochowania godności sędziego w stanie spoczynku to zmodyfikowany obowiązek unikania wszystkiego co mogłoby przynieść ujmę godności sędziego czynnego (por. np. wyrok Sądu Najwyższego – Sadu Dyscyplinarnego z dnia 9 listopada 2006 r., sygn. akt SNO 63/06, LEX nr 470238). Tymczasem, bezspornym w realiach sprawy jest, że czyn, który popełniła obwiniona X.Y. - sędzia Sądu Rejonowego w W. w stanie spoczynku, wyczerpujący znamiona dwóch przestępstw z art. 300 § 2 k.k., świadczy o lekceważeniu przez nią obowiązujących zasad porządku prawnego. Podjęła przecież przestępcze działania mające na celu uszczuplenie swojego majątku, w taki sposób, aby utrudnić zaspokojenie wierzyciela – swojego byłego męża I. M.. Miała świadomość, że I ZSK 4/22 17 ustalając zobowiązania alimentacyjne wobec córki K. W. oraz darując na jej rzecz nieruchomość, utrudni przebieg postępowania egzekucyjnego ze swojego majątku. Zgodnie art. 104 u.s.p. sędziowie w stanie spoczynku podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej na tych samych zasadach, co sędziowie pełniący służbę. Sędzia w stanie spoczynku nadal pozostaje w stosunku służbowym i (…) sędziów pozostających w tym stanie nie chroni się ani przed odpowiedzialnością dyscyplinarną, ani przed karną (por. uchwała Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 12 kwietnia 2005 r., sygn. akt SNO 9/05, LEX nr 569091). W zakresie orzekania o karze w postępowaniu dyscyplinarnym odpowiednie zastosowanie mają dyrektywy wymiaru kary sformułowane w art. 53 k.k. Kara dyscyplinarna wymierzana w konkretnej sprawie nie może przekraczać stopnia winy i musi należycie uwzględniać stopień społecznej szkodliwości czynu. Orzekając karę sąd dyscyplinarny musi mieć na uwadze, że aby karę dyscyplinarną można uznać za sprawiedliwą, powinna być współmierna do społecznej szkodliwości czynu i do stopnia winy, oraz uwzględniać jej cele, tj. zarówno prewencję ogólną, jak i indywidualną. W uzasadnieniu wyroku z dnia 30 września 2016 r., sygn. akt SNO 35/16, Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny, stwierdził, że orzeczona kara dyscyplinarna powinna jednocześnie pełnić funkcję ochronną, sprowadzającą się do ochrony wymiaru sprawiedliwości zarówno w aspekcie jego prawidłowego funkcjonowania, jak i dobrego imienia sędziów i sądownictwa, jako całości, a także kreować w społeczeństwie przekonanie, iż sędziowie, sprawujący przecież wymiar sprawiedliwości, podlegają szczególnie surowemu traktowaniu, w sytuacji, gdy ich zachowanie odpowiada opisowi przestępstwa umyślnego. Okoliczności takie jak dotychczasowy nienaganny przebieg służby, niekaralność dyscyplinarna i przyznanie się do popełnienia czynu nie wskazują na szczególne cechy osobowościowe sędziego warte wyeksponowania w kontekście doboru rodzaju kary i jej wymiaru za popełnione przewinienie dyscyplinarne, gdyż powinny stanowić oczywistą regułę, przez co nie mogą być wyjątkiem wartym szczególnego traktowania (por. np. wyroki Sądu Najwyższego - Sądu Dyscyplinarnego: z dnia 21 października 2008 r., sygn. akt SNO 78/08, LEX nr 1288994, z dnia 14 września 2016 r., sygn. akt SNO 7/16, LEX nr LEX nr 2109490 i z dnia 10 listopada 2017 r., sygn. akt SNO 44/17, LEX nr 2429619). I ZSK 4/22 18 W realiach niniejszej sprawy Sąd Najwyższy uznał, iż karą sprawiedliwą będzie wymierzenie obwinionej X.Y. – sędziemu Sądu Rejonowego w W. w stanie spoczynku, kary dyscyplinarnej zawieszenia podwyższenia uposażenia sędziego w stanie spoczynku na okres dwóch lat, czyli kary, co do surowości przedostatniej w katalogu kar dyscyplinarnych przewidzianych dla sędziów w stanie spoczynku. Nie ulega wątpliwości, że gdyby sędzia w stanie spoczynku został prawomocnie skazany za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe, konieczne byłoby orzeczenie kary eliminacyjnej, a więc najsurowszej kary z katalogu zawartego w art. 104 § 3 u.s.p., czyli kary dyscyplinarnej pozbawienia prawa do stanu spoczynku wraz z prawem do uposażenia. Należałoby bowiem uznać, że sędzia wówczas nie spełnia przesłanki powołania do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego (zatem również przesłanki dalszego pełnienia tego urzędu) określonej w art. 61 § 1 pkt 1 in fine u.s.p. W przypadku sędziego w stanie spoczynku, co do którego zapadł prawomocny wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne, nie jest to już takie jednoznaczne, w tym sensie, że nie wchodzi już w rachubę niespełnianie przez niego wymagań, o których mowa w art. 61 § 1 pkt 1 in fine u.s.p. Ocena ta powinna być dokonywana przez pryzmat wymagania określonego w art. 61 § 1 pkt 2 u.s.p. tj. posiadania nieskazitelnego charakteru. Zatem gdy sędzia w stanie spoczynku, który nie został prawomocnie skazany za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe, ale swoim zachowaniem wyczerpał znamiona przestępstwa umyślnego, i wobec którego postępowanie karne odnośnie tego przestępstwa umyślnego warunkowo umorzono, to możliwe jest dalsze pozostawanie jego w stosunku służbowym, czyli w takiej sytuacji dopuszczalne jest, orzeczenie wobec niego innej kary dyscyplinarnej, niż kara najsurowsza, którą w przypadku sędziów w stanie spoczynku jest kara dyscyplinarna pozbawienia prawa do stanu spoczynku wraz z prawem do uposażenia. Poza sporem jest, że kary dyscyplinarne, wymienione w art. 104 § 3 u.s.p., które można orzec wobec sędziów w stanie spoczynku, dotyczą wszystkich przewinień bez sprecyzowania, za które z nich wymierza się karę łagodniejszą, a za które surowszą, orzeczenie odpowiedniej kary jest pozostawione ocenie sądu dyscyplinarnego, który powinien zachować proporcje między rodzajem przewinienia, I ZSK 4/22 19 a rodzajem kary. Należy przy tym podkreślić, że przepisy o odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów przewidują stopniowanie kar dyscyplinarnych przy uwzględnieniu relacji istniejącej pomiędzy szkodliwością popełnionego przewinienia i pełnionej służby. Należy także zauważyć, że cele kary inaczej kształtują się, wobec sędziego w stanie czynnym, niż co do sędziego w stanie spoczynku, gdyż odnośnie tego ostatniego nie jest już aktualny cel kary związany z wykluczeniem możliwości sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez osobę, która popełniła przestępstwo. Obwiniona X.Y. pozostaje w stanie spoczynku, a zatem nie sprawuje już wymiaru sprawiedliwości (nie wykonuje władzy sądowniczej), zatem cele kary wymierzonej jej przez sąd dyscyplinarny należy rozważać wyłącznie w kontekście oddziaływania na jej osobę oraz oddziaływania środowiskowego. Sąd Najwyższy kierując się powyższym, oraz mając na uwadze wieloletnią służbę sędziowską obwinionej X.Y., jej niekaralność dyscyplinarną, a także zawansowany wiek i problemy zdrowotne, jak i podłoże konfliktu między nią, a już nieżyjącym, byłym mężem I. M. - pokrzywdzonym wierzycielem w sprawie o sygn. akt [...], uznał, że karą realizującą w realiach niniejszej sprawy w odpowiednim zakresie cele odpowiedzialności dyscyplinarnej, będzie kara dyscyplinarna, o której mowa w art. 104 § 3 pkt 3 u.s.p, to jest kara dyscyplinarna zawieszenia podwyższenia uposażenia sędziego w stanie spoczynku na okres dwóch lat. [M. T.] [a.ł]