I CSK 758/22

Sygn. akt I CSK 758/22 POSTANOWIENIE Dnia 12 maja 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Janiszewska w sprawie z powództwa B. C. przeciwko […] Centrum Stomatologicznemu […] spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w G. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 maja 2022 r., na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 23 czerwca 2020 r., sygn. akt V ACa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od B. C. na rzecz Centrum Stomatologicznego […] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. kwotę 1000 (tysiąc) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, 3. przyznaje i nakazuje wypłacić ze środków Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w […] na rzecz adwokata A. S.-M. kwotę 5400 (pięć tysięcy czterysta) złotych, podwyższoną o kwotę podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powódce, B. C., z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE 2 Powódka B. C. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w […], którym oddalono apelację powódki od wyroku Sądu Okręgowego w G., wydanego w sprawie o zasądzenie od pozwanego […] Centrum Stomatologicznego […] sp. z o.o. w G. na rzecz powódki kwoty 500 000 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Jako przyczynę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca wskazała na jej oczywistą zasadność. Oparcie wniosku na tej przesłance wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej prima facie sprzeczności przyjętej przez Sąd drugiej instancji wykładni lub zastosowania prawa z brzmieniem przepisów lub powszechnie przyjętymi regułami interpretacji prawa. Wnoszący skargę powinien więc zawrzeć w uzasadnieniu wniosku wywód prawny wyjaśniający, w czym wyraża się "oczywista zasadność" skargi i przedstawić odpowiednie argumenty (postanowienie Sądu Najwyższego z 5 września 2008 r., I CZ 64/08). Przytoczone przez skarżącego okoliczności powinny zatem jednoznacznie wskazywać na to, że w zasadniczym postępowaniu skarga kasacyjna zostanie rozstrzygnięta na korzyść strony, która ją wniosła (postanowienie Sądu Najwyższego z 10 maja 2019 r., I CSK 768/18). W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, przedstawionym w piśmie z 27 lipca 2021 r., nadesłanym po wezwaniu skarżącej do usunięcia braków skargi kasacyjnej, powódka stwierdziła, że zarzut kasacyjny „oparto o naruszenia art. 233 § 1 k.p.c.”. W jej ocenie Sąd Apelacyjny powinien bowiem „z urzędu zbadać, czy nie zachodzą okoliczności budzące wątpliwości”. Następnie przedstawione zostały, bliżej nieskonkretyzowane, zastrzeżenia do sporządzonej w toku postępowania przed Sądem pierwszej instancji opinii biegłego, skonkludowane stwierdzeniem o niedopuszczalności oparcia postępowania sądowego w sprawie medycznej „na twierdzeniach jednego biegłego sądowego, które nie wątpliwie budzą wątpliwości skarżącej i były kwestionowane w zarzutach apelacji” (pisownia oryginalna). Na obecnym etapie postępowania Sąd Najwyższy nie bada zasadności skargi kasacyjnej (trafności sformułowanych w niej zarzutów), a jedynie 3 dopuszczalność skargi i to, czy w sprawie zachodzą przyczyny kasacyjne, w tym przywoływana przez skarżącą oczywista zasadność skargi w rozumieniu przyjmowanym na tle wykładni art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. W związku z przytoczoną wyżej argumentacją skarżącej, mającą świadczyć o wystąpieniu wskazanej ostatnio przyczyny kasacyjnej, wypada przypomnieć, że, stosownie do art. 3983 § 3 k.p.c., podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. Zawarta w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania argumentacja skarżącej, powiązana z rzekomym naruszeniem przez Sąd Apelacyjny art. 233 § 1 k.p.c., musi zatem zostać uznana za bezprzedmiotową, a w konsekwencji niezdatną a limine do wykazania, by w sprawie wystąpiła przyczyna kasacyjna unormowana w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Ubocznie wypada nadmienić, że skarga kasacyjna wywodzona jest od orzeczenia Sądu drugiej instancji, a art. 233 § 1 k.p.c. nie stanowi kompletnego unormowania regulującego ocenę dowodów w postępowaniu apelacyjnym; argumentacja skarżącej byłaby zatem – już na etapie konstrukcji – pozbawiona podstaw nawet w razie nieistnienia zakazu, o którym mowa w art. 3983 § 3 k.p.c. Jeżeli skarga kasacyjna zawiera wyłącznie zarzuty, które nie mogą być podstawą skargi, Sąd drugiej instancji stosownie do art. 3986 § 2 k.p.c. odrzuca skargę jako niedopuszczalną z innych przyczyn, a jeżeli tego nie uczynił, skargę odrzuca Sąd Najwyższy (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 7 lutego 2008 r., IV CSK 532/07, 28 kwietnia 2008 r., I CSK 14/08, 29 stycznia 2013 r., III CSK 312/12). W okolicznościach niniejszej sprawy jedyny zarzut skargi kasacyjnej dotyczył jednak w istocie naruszenia „art. 233 § 1 w zw. z art. 391 oraz art. 378 § 1 i art. 382 k.p.c.”, polegającego na „przyjęciu przez sąd drugiej instancji za własne ustaleń faktycznych Sądu Okręgowego w G. bez jakichkolwiek merytorycznych rozważań w tej kwestii, w sytuacji, gdy zarzuty apelacji obejmowały przede wszystkim sprzeczność ustaleń sądu pierwszej instancji ze zgromadzonym materiałem dowodowym, co skutkowało tym, że zarzuty apelacyjne w ten sposób nie zostały rozpoznane wraz z koniecznością powołania kolejnego biegłego z zakresu stomatologii” (pisownia oryginalna). Podstawy skargi nie dotyczyły zatem, wbrew stanowisku nasuwającemu się na tle motywów wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, wyłącznie 4 kwestii oceny dowodów – i z tego tylko względu skarga kasacyjna nie podlegała odrzuceniu. Na etapie rozpoznawania wskazanego wyżej wniosku mogła być jednak wzięta pod uwagę wyłącznie argumentacja mająca przemawiać za przyjęciem skargi kasacyjnej do rozpoznania, a ta odnosiła się do naruszenia, zdaniem skarżącej, normy dotyczącej oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.). W konsekwencji, mimo uznania skargi kasacyjnej powódki za formalnie dopuszczalną, nie można przyjąć, by w sprawie zrealizowała się choć jedna z przyczyn kasacyjnych wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c., w tym wskazywana przez skarżącą przyczyna odnosząca się do oczywistej zasadności skargi. O takiej zasadności nie może w szczególności świadczyć argumentacja powódki, wskazująca na rzekome nierozważenie przez Sąd Apelacyjny zarzutów apelacji (ujętych w liczbie mnogiej), dotyczących sprzeczności ustaleń Sądu pierwszej instancji ze zgromadzonym materiałem dowodowym. W istocie bowiem w apelacji, wraz z jej uzupełnieniem pismem powódki datowanym na 10 września 2019 r., postawiono tylko jeden zarzut, który dotyczył naruszenia „art. 217 § 2 k.p.c. przez bezzasadne oddalenie wniosku o powołanie biegłego z zakresu stomatologii”. Ponadto skarżąca nie wyjaśniła, na czym dokładnie miałoby polegać uchybienie Sądu Apelacyjnego i jak konkretnie wpłynęło ono na wynik sprawy, a pominięcie tych aspektów uniemożliwia uznanie skargi kasacyjnej za oczywiście uzasadnioną. Tylko na marginesie należy jednak zauważyć, że Sąd drugiej instancji obszernie odniósł się do zagadnienia podnoszonego w apelacji i wyjaśnił, dlaczego uznał, że zastrzeżenia powódki wobec opinii biegłego są niezasadne (s. 13-14 uzasadnienia). Stwierdzenie w tej sytuacji, że Sąd nie poczynił „jakichkolwiek merytorycznych rozważań w tej kwestii”, nie może więc prowadzić do wniosku o występowaniu w sprawie przyczyny kasacyjnej w postaci oczywistej zasadności skargi. Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy uznał, że z motywów skargi kasacyjnej nie wynika, by zachodziły przyczyny określone w art. 3989 § 1 k.p.c., co uzasadniało odmowę przyjęcia tej skargi do rozpoznania. O kosztach orzeczono, mając na względzie sytuację majątkową oraz stan zdrowia powódki (art. 102 k.p.c.), a wynagrodzenie dla pełnomocnika reprezentującego skarżącą z urzędu przyznano w wysokości wynikającej z § 8 pkt 7 w zw. z § 16 ust. 5 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 68). Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c., orzeczono, jak w sentencji postanowienia. a.s.