I NSP 119/25

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2025-07-15

Skład orzekający: Marek Dobrowolski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania zarówno przed sądem okręgowym, jak i sądem apelacyjnym?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie jest właściwy do rozpoznania skargi na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania zarówno przed sądem okręgowym, jak i sądem apelacyjnym. W takim przypadku właściwy do rozpoznania skargi w całości jest sąd apelacyjny, zgodnie z art. 4 ust. 1b ustawy o skardze na przewlekłość. Przepisy wyznaczające właściwość rzeczową Sądu Najwyższego do rozpatrywania skarg na przewlekłość postępowania, jako normy o charakterze kompetencyjnym, powinny być interpretowane ściśle i literalnie.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, zarzucając przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie (sygn. akt V ACa 794/24) oraz wcześniej przed Sądem Okręgowym Warszawa - Praga w Warszawie (sygn. akt I C 357/18). Skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości i przyznanie odszkodowania. Sąd Najwyższy uznał, że nie jest właściwy do rozpoznania tej skargi, ponieważ dotyczy ona postępowania przed oboma sądami.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie.

Pełny tekst orzeczenia

I NSP 119/25 POSTANOWIENIE Dnia 15 lipca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Dobrowolski w sprawie ze skargi M. W. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. V ACa 794/24, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 15 lipca 2025 r., stwierdza swoją niewłaściwość i przekazuje sprawę według właściwości Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie. UZASADNIENIE M. W. (dalej: „skarżący”) pismem z 17 marca 2025 r. złożył do Sądu Apelacyjnego w Warszawie skargę o stwierdzenie naruszenia prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wnosząc o stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie prowadzonej przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie sygn. akt V ACa 794/24, a poprzednio przed Sądem Okręgowym Warszawa - Praga w Warszawie sygn. akt I C 357/18, a także o przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz skarżącego kwoty 10.000,- zł (dziesięć tysięcy złotych), oraz kosztów niniejszego postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazano, że od chwili stwierdzenia przewlekłości, w wyniku złożenia poprzedniej skargi, postępowanie przed Sądem Okręgowym znacznie przyśpieszyło, jednak następnie bardzo wyraźnie zwolniło i ponownie I NSP 119/25 2 stało się przewlekłe. Ponadto wskazano, że apelacja wpłynęła do Sądu Okręgowego w dniu 18 stycznia 2024 r., a jej przekazanie do Sądu Apelacyjnego nastąpiło w dniu 26 lutego 2024 r., gdzie została zarejestrowana w dniu 29 lutego 2024 r. W ocenie skarżącego od chwili wpływu apelacji do Sądu Apelacyjnego do dnia dzisiejszego (ponad rok) Sąd Apelacyjny nie podjął żadnych czynności. W dniu 9 maja 2025 r. (data prezentaty Sądu Najwyższego) wpłynęło do Sądu Najwyższego pismo skarżącego w którym wniósł o przekazanie rozpoznania niniejszej skargi Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie, albowiem w jego ocenie dotyczy ona postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie i Sądem Okręgowym Warszawa – Praga w Warszawie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga nie mogła zostać rozpoznana przez Sąd Najwyższy, ponieważ właściwy do jej rozpoznania jest Sąd Apelacyjny w Warszawie. Sąd Najwyższy po analizie treści skargi doszedł do przekonania, że zarzuty skarżącego, jak i okoliczności je uzasadniające, na które on się powołuje, dotyczą tak Sądu Okręgowego w Warszawie, jak i Sądu Apelacyjnego w Warszawie. W art. 4 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r. poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”) uregulowano kwestię właściwości rzeczowej Sądu Najwyższego i sądów powszechnych dotyczącej skargi. Sąd Najwyższy stwierdza, że ustawa o skardze na przewlekłość została skonstruowana w oparciu o jednoznaczną atrybucję właściwości dokonanej według hierarchicznej struktury sądownictwa, a nie rodzajów postępowań. Stosownie do art. 4 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość, Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki „[j]eżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem apelacyjnym lub Sądem Najwyższym”. Jeżeli zaś skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym - I NSP 119/25 3 właściwy do jej rozpoznania w całości jest sąd apelacyjny (art. 4 ust. 1b ustawy o skardze na przewlekłość). Przepisy wyznaczające właściwość rzeczową Sądu Najwyższego do rozpatrywania skarg na przewlekłość postępowania, jako normy o charakterze kompetencyjnym, powinny być interpretowane ściśle i literalnie (postanowienie Sądu Najwyższego z 19 grudnia 2019 r., I NSP 175/19). Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy postanowił o stwierdzeniu swej niewłaściwości i przekazaniu sprawy Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie na podstawie art. 200 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., stosowanym odpowiednio na mocy art. 39821 k.p.c. w zw. z art. 397 § 3 k.p.c., który stosuje się do niniejszego postępowania na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość. sh [r.g.]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 4art. 4 ust. 2art. 4 ust. 1art. 200 § 2 KPCart. 391 § 1 KPCart. 39821 KPCart. 397 § 3 KPCart. 8 ust. 2§ 2§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 12.07.2026. · PDF źródłowy