I NSP 144/25

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2025-05-21

Skład orzekający: Grzegorz Żmij

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, gdy skarga dotyczy przewlekłości postępowania zarówno przed sądem okręgowym, jak i sądem apelacyjnym?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania skargi na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, gdy skarga dotyczy przewlekłości postępowania zarówno przed sądem okręgowym, jak i sądem apelacyjnym. Zgodnie z art. 4 ust. 1b ustawy o skardze na przewlekłość, w takim przypadku właściwy do rozpoznania skargi w całości jest sąd apelacyjny. Przepisy wyznaczające właściwość rzeczową Sądu Najwyższego do rozpatrywania skarg na przewlekłość postępowania, jako normy o charakterze kompetencyjnym, powinny być interpretowane ściśle i literalnie.
Stan faktyczny
Skarżący złożyli skargę o stwierdzenie naruszenia prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, zarzucając przewlekłość postępowania przed Sądem Okręgowym w Warszawie oraz Sądem Apelacyjnym w Warszawie. Skarga dotyczyła zarówno postępowania przed sądem pierwszej instancji, jak i postępowania apelacyjnego. Sąd Najwyższy rozpatrywał sprawę w przedmiocie tej skargi.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę według właściwości Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie.

Pełny tekst orzeczenia

I NSP 144/25 POSTANOWIENIE Dnia 21 maja 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Żmij w sprawie z powództwa M. S., S. W. przeciwko Bank spółce akcyjnej w W. o ustalenie i zapłatę, na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 13 września 2023 r., I C 292/23, z udziałem Skarbu Państwa - Prezesa Sądu Apelacyjnego w Warszawie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 21 maja 2025 r., w przedmiocie skargi M. S., S. W. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w Warszawie w sprawie o sygn. I C 292/23 i Sądem Apelacyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. V ACa 2446/23, stwierdza swoją niewłaściwość i przekazuje sprawę według właściwości Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie. UZASADNIENIE Skarżący M. S. i S. W., zastępowani przez profesjonalnego pełnomocnika – adw. J. K. pismem z 12 marca 2025 r. złożyli do Sądu Apelacyjnego w Warszawie skargę o stwierdzenie naruszenia prawa do rozpoznania sprawy do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wnosząc o: stwierdzenie przewlekłości w sprawie (1); zobowiązanie Sądu Apelacyjnego w Warszawie do doręczenia stronie I NSP 144/25 2 powodowej apelacji strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego, a następnie wyznaczenie terminu rozprawy bądź posiedzenia niejawnego w celu wydania wyroku w terminie 3 miesięcy od dnia rozpoznania skargi (2); przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz każdego ze Skarżących kwoty w wysokości po 7.000,00 zł (3), zasądzenie od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w Warszawie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego (4). W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazali w punktach szereg okoliczności odnoszących się tak do postępowania przed Sądem Okręgowym (pkt 1-16), jak przed i Sądem Apelacyjnym w Warszawie (pkt 17-20), które w sumie składają się na zarzut Skarżących, że postępowanie prowadzone jest w sposób przewlekły. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga nie mogła zostać rozpoznana przez Sąd Najwyższy, ponieważ właściwy do jej rozpoznania jest Sąd Apelacyjny w Warszawie. Sąd Najwyższy po dokładnej analizie treści skargi doszedł do przekonania, że zarzuty Skarżących, jak i okoliczności je uzasadniające, na które powołują się Skarżący, dotyczą tak Sądu Okręgowego w Warszawie jak i Sądu Apelacyjnego w Warszawie. W artykule 4 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r. poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”) uregulowano kwestię właściwości rzeczowej Sądu Najwyższego i sądów powszechnych dotyczącej skargi. Sąd Najwyższy stwierdza, że ustawa o skardze na przewlekłość została skonstruowana w oparciu o jednoznaczną atrybucję właściwości dokonanej według hierarchicznej struktury sądownictwa, a nie rodzajów postępowań. Stosownie do art. I NSP 144/25 3 4 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość, Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki „[j]eżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem apelacyjnym lub Sądem Najwyższym”. Jeżeli zaś skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym - właściwy do jej rozpoznania w całości jest sąd apelacyjny (art. 4 ust. 1b ustawy o skardze na przewlekłość). Przepisy wyznaczające właściwość rzeczową Sądu Najwyższego do rozpatrywania skarg na przewlekłość postępowania, jako normy o charakterze kompetencyjnym, powinny być interpretowane ściśle i literalnie (postanowienie Sądu Najwyższego z 19 grudnia 2019 r., I NSP 175/19). Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy postanowił o stwierdzeniu swej niewłaściwości i przekazaniu sprawy Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie na podstawie art. 200 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., stosowanym odpowiednio na mocy art. 39821 k.p.c. w zw. z art. 397 § 3 k.p.c., który stosuje się do niniejszego postępowania na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość. [r.g.] [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 4 ust. 1art. 200 § 2 KPCart. 391 § 1 KPCart. 39821 KPCart. 397 § 3 KPCart. 8 ust. 2§ 2§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy