I NSP 289/25

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2025-09-18

Skład orzekający: Grzegorz Żmij

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, gdy skarga dotyczy przewlekłości postępowania zarówno przed sądem okręgowym, jak i sądem apelacyjnym?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie jest właściwy do rozpoznania skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym. Zgodnie z art. 4 ust. 1b ustawy o skardze na przewlekłość, w takim przypadku właściwy do rozpoznania skargi w całości jest sąd apelacyjny. Sąd Najwyższy jest właściwy wyłącznie do rozpoznania skarg dotyczących postępowań przed sądem apelacyjnym lub Sądem Najwyższym.
Stan faktyczny
Strony wniosły skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, zarzucając przewlekłość postępowania przed Sądem Okręgowym w Warszawie (sygn. IV C 1155/20) i Sądem Apelacyjnym w Warszawie (sygn. V ACa 3487/24). Skarżące domagały się stwierdzenia przewlekłości, podjęcia czynności przez Sąd Apelacyjny, zasądzenia od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego kwoty tytułem rekompensaty, zwrotu opłaty od skargi oraz zasądzenia kosztów.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie.

Pełny tekst orzeczenia

I NSP 289/25 POSTANOWIENIE Dnia 18 września 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Żmij w sprawie z powództwa J. B., M. P. przeciwko Bank spółce akcyjnej w W. o ustalenie i zapłatę, z udziałem Skarbu Państwa – Prezesa Sądu Apelacyjnego w Warszawie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 18 września 2025 r., w przedmiocie skargi J. B., M. P. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w Warszawie w sprawie o sygn. IV C 1155/20 i Sądem Apelacyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt V ACa 3487/24, stwierdza swoją niewłaściwość i przekazuje sprawę według właściwości Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie. UZASADNIENIE Skargą z 2 lipca 2025 r. (data stempla pocztowego) skarżące J. B. i M. P. wniosły osobiście skargę na przewlekłość postępowania sądowego toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie, sygn. V ACa 3487/24, żądając stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie oraz zalecenia Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie podjęcia niezbędnych czynności, w szczególności przez doręczenie odpisu apelacji i wyznaczenie terminu rozprawy oraz „zasądzenia od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Warszawie na rzecz powodów (kwoty I NSP 289/25 2 po 20000 zł” (pisownia oryginalna) tytułem rekompensaty za naruszenie do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie, zwrotu uiszczonej opłaty od skargi oraz zasądzenia kosztów postępowania wywołanego skargą. W uzasadnieniu skarżące podniosły, że postępowanie jest prowadzone w sposób przewlekły. Prezes Sądu Apelacyjnego w Warszawie w odpowiedzi na skargę z 18 sierpnia 2025 r. zgłosił swój udział w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga nie mogła zostać rozpoznana przez Sąd Najwyższy, ponieważ właściwy do jej rozpoznania jest Sąd Apelacyjny w Warszawie. Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy z 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”), Sąd Najwyższy jest właściwy wyłącznie do rozpoznania skargi dotyczącej postępowania przed sądem apelacyjnym lub Sądem Najwyższym. Jeżeli przedmiotem oceny jest przewlekłość postępowania przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym, to zgodnie z art. 4 ust. 1b ustawy o skardze na przewlekłość „właściwy do jej rozpoznania w całości jest sąd apelacyjny”. Przepisy wyznaczające właściwość rzeczową Sądu Najwyższego do rozpatrywania skarg na przewlekłość postępowania jako normy o charakterze kompetencyjnym, powinny być interpretowane ściśle i literalnie (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 19 grudnia 2019 r., I NSP 175/19; z 24 października 2024 r., I NSP 333/24; z 12 listopada 2024 r., I NSP 256/23; z 18 grudnia 2024 r., I NSP 401/24; z 14 stycznia 2025 r., I NSP 426/24; z 16 stycznia 2025 r., I NSP 442/24; z 11 marca 2025 r., I NSP 293/25; z 15 kwietnia 2025 r., I NSP 6/25; z 21 maja 2025 r., I NSP 144/25; z 11 czerwca 2025 r., I NSP 173/25). Sąd Najwyższy jest związany żądaniami skargi. Skarżące kierują te żądania tak pod adresem Sądu Apelacyjnego w Warszawie, jak i Sądu Okręgowego I NSP 289/25 3 w Warszawie, domagając się „zasądzenia od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Warszawie na rzecz powodów (kwoty po 20000 zł”. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy postanowił o stwierdzeniu swej niewłaściwości i przekazaniu sprawy Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie na podstawie art. 200 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., stosowanym odpowiednio na mocy art. 39821 k.p.c. w zw. z art. 397 § 3 k.p.c., który stosuje się do niniejszego postępowania na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość. [KF] [r.g.]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 4 ust. 2art. 4 ust. 1art. 200 § 2 KPCart. 391 § 1 KPCart. 39821 KPCart. 397 § 3 KPCart. 8 ust. 2§ 2§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy