I NSP 173/25

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2025-06-11

Skład orzekający: Grzegorz Żmij

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, gdy dotyczy ona przewlekłości postępowania przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie jest właściwy do rozpoznania skargi na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli przedmiotem oceny jest przewlekłość postępowania przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym. Zgodnie z art. 4 ust. 1b ustawy o skardze na przewlekłość, w takiej sytuacji właściwy do rozpoznania skargi w całości jest sąd apelacyjny. Przepisy wyznaczające właściwość rzeczową Sądu Najwyższego należy interpretować ściśle i literalnie.
Stan faktyczny
K. B. złożył skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie (sygn. II AKa 307/24) i Sądem Okręgowym w Warszawie (sygn. XVIII K 62/22). Skarżący wskazał, że postępowanie toczy się od ponad 4 lat, a zarzuty przedstawiono mu w październiku 2021 r. Akt oskarżenia wpłynął do Sądu Okręgowego w kwietniu 2022 r., a wyrok zapadł w lutym 2024 r.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał skargę K. B. do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie, uznając się za niewłaściwy do jej merytorycznego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

I NSP 173/25 POSTANOWIENIE Dnia 11 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Żmij w sprawie ze skargi K. B. oskarżonego o czyn z art. 252 § 1 k.k. w zb. z art. 227 k.k. w zb. z art. 189 § 1 i 2 k.k., w zb. z art. 189 § 1 i 2 k.k. w zb. z art. 282 k.k. w zb. z art. 157 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i in. na posiedzeniu bez udziału stron w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 11 czerwca 2025 r., na skutek skargi K. B. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. II AKa 307/24 i Sądem Okręgowym w Warszawie w sprawie o sygn. XVIII K 62/22, na podstawie art. 4 ust. 1b w związku z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki w związku z art. 35 § 1 k.p.k. przekazuje skargę do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie. UZASADNIENIE Pismem z 24 kwietnia 2025 r. K. B. wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania sądowego, które toczy się już od ponad 4 lat”. I NSP 173/25 2 W uzasadnieniu skarżący przytoczył szereg okoliczności dotyczących trwania całego postępowania „[w] dniu 14 października 2021 roku zostały mi przedstawione zarzuty w Prokuraturze Rejonowej w N. (…), w tym postępowania przed Sądem Okręgowym Warszawie: „[w] dniu 4 kwietnia 2022 roku do Sądu Okręgowego w Warszawie XVIII Wydział Karny został skierowany przeciwko mnie i innym oskarżonym akt oskarżenia. Sprawa otrzymała sygnaturę akt XVIII K 62/22. W dniu 2 lutego 2024 r. przed Sądem Okręgowym w Warszawie zapadł wyrok którym Sąd skazał mnie na karę 8 lat pozbawienia wolności”, jak i okoliczności dotyczące postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skargę należało przekazać do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie. Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy z 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”), Sąd Najwyższy jest właściwy wyłącznie do rozpoznania skargi dotyczącej postępowania przed sądem apelacyjnym lub Sądem Najwyższym. Jeżeli przedmiotem oceny jest przewlekłość postępowania przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym, to zgodnie z art. 4 ust. 1b ustawy o skardze na przewlekłość „właściwy do jej rozpoznania w całości jest sąd apelacyjny”. Przepisy wyznaczające właściwość rzeczową Sądu Najwyższego do rozpatrywania skarg na przewlekłość postępowania jako normy o charakterze kompetencyjnym, powinny być interpretowane ściśle i literalnie (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 19 grudnia 2019 r., I NSP 175/19; z 24 października 2024 r., I NSP 333/24; z 12 listopada 2024 r., I NSP 256/23; z 18 grudnia 2024 r., I NSP 401/24; z 14 stycznia 2025 r., I NSP 426/24; z 16 stycznia 2025 r., I NSP 442/24; z 11 marca 2025 r., I NSP 293/25; z 15 kwietnia 2025 r., I NSP 6/25; z 21 maja 2025 r., I NSP 144/25). Skarga koncentruje się na opisie postępowania przed sądem I i sądem II instancji. Już w petitum skargi skarżący wyraźnie domaga się stwierdzenia, że nastąpiło naruszenie jego prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu „które toczy się już od ponad 4 lat”. Dalej w uzasadnieniu skargi skarżący kwestionuje sprawność postępowania od chwili jego wszczęcia I NSP 173/25 3 oraz przytacza okoliczności dotyczące zarówno postępowania przed sądem I instancji, jak i przed sądem II instancji. Z uwagi na fakt, że skarga dotyczy przewlekłości Sądem Apelacyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. II AKa 307/24 i Sądem Okręgowym w Warszawie w sprawie o sygn. XVIII K 62/22, właściwym do jej rozpoznania jest Sąd Apelacyjny w Warszawie. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 4 ust. 1b w związku z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość w związku z art. 35 § 1 k.p.k. orzekł, jak w sentencji. [kf] [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 252 § 1 KKart. 227 KKart. 189 § 1art. 282 KKart. 157 § 1 KKart. 11 § 2 KKart. 4 ust. 1art. 8 ust. 2art. 35 § 1 KPKart. 4 ust. 2§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy