V CZ 102/10
PostanowienieIzba Cywilna2011-02-23
Skład orzekający: Grzegorz Misiurek, Irena Gromska-Szuster, Dariusz Zawistowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd drugiej instancji prawidłowo zastosował art. 102 k.p.c. odstępując od obciążenia dłużnika kosztami postępowania zażaleniowego, mimo że był on stroną przegrywającą w rozumieniu art. 98 § 1 k.p.c.?Ratio decidendi
Ocena, czy w sprawie zachodzą szczególne okoliczności uzasadniające odstąpienie od obciążenia strony przegrywającej kosztami postępowania na podstawie art. 102 k.p.c., należy do sądu rozpoznającego sprawę i zasadniczo pozostawiona jest jego uznaniu. Może być ona skutecznie podważona w ramach kontroli instancyjnej jedynie w przypadku jednoznacznie wadliwego zastosowania tego przepisu. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował art. 102 k.p.c., biorąc pod uwagę sposób rozpoznania wniosku o nadanie klauzuli wykonalności i brak wpływu dłużnika na wadliwe rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Wierzyciel złożył zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego, które nie obciążyło dłużnika kosztami postępowania zażaleniowego. Sąd Okręgowy zastosował art. 102 k.p.c., uznając, że przyczyny prowadzenia postępowania zażaleniowego nie leżały po stronie dłużnika. Wierzyciel zarzucił naruszenie przepisów k.p.c. dotyczących kosztów postępowania. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie wierzyciela.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wierzyciela na postanowienie Sądu Okręgowego w przedmiocie kosztów postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CZ 102/10 POSTANOWIENIE Dnia 23 lutego 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący) SSN Irena Gromska-Szuster SSN Dariusz Zawistowski (sprawozdawca) w sprawie z wniosku Banku Handlowego w W. S.A. z siedzibą w W. przeciwko T.S. o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 lutego 2011 r., zażalenia wierzyciela na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 25 marca 2010 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie
2 Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 25 marca 2010 r. nie obciążył dłużnika T. S. kosztami postępowania zażaleniowego na rzecz wierzyciela - Banku Handlowego w W., w sprawie o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu. Jako podstawę tego rozstrzygnięcia powołał art. 102 k.p.c. i stwierdził, że przyczyny prowadzenia postępowania zażaleniowego nie leżały w żadnym stopniu po stronie dłużnika, co nakazywało przyjąć, że w sprawie występują szczególne okoliczności uzasadniające odstąpienie od obciążenia go kosztami postępowania zażaleniowego. W zażaleniu na to postanowienie wierzyciel zarzucił naruszenie art. 770 k.p.c. w zw. z art. 98 i 108 k.p.c. oraz art. 102 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w W. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Okręgowy uwzględniając zażalenie wierzyciela wskazał, że dłużnika należy traktować jako stronę przegrywającą postępowanie zażaleniowe. W tym przypadku zasadą jest obciążenie dłużnika kosztami postępowania zażaleniowego. Sąd drugiej instancji uznał jednak, że w sprawie istniały podstawy do zastosowania art. 102 k.p.c. i odstąpił od obciążenia dłużnika kosztami postępowania zażaleniowego, co skarżący kwestionuje w zażaleniu zarzucając naruszenie szeregu przepisów kodeksu postępowania cywilnego. W istocie jednak rozpoznanie zażalenia wymaga oceny, czy w sprawie, stosownie do brzmienia art. 102 k.p.c. odwołującego się do zasad słuszności, wystąpiły okoliczności pozwalające uznać, że ma miejsce wypadek szczególnie uzasadniony przemawiający przeciwko zasądzeniu kosztów na rzecz wierzyciela. Ocena w tym zakresie należy do sądu rozpoznającego sprawę i zasadniczo pozostawiona jest jego uznaniu. Może być ona skutecznie podważona w ramach kontroli instancyjnej jedynie w przypadku jednoznacznie wadliwego zastosowania art. 102 k.p.c. przez sąd orzekający o kosztach procesu. W judykaturze przyjmuje się, że podstawę do zastosowania art. 102 k.p.c. stanowią zarówno okoliczności związane z przebiegiem postępowania w sprawie, jak i leżące poza nim, związane
3 z sytuacją życiową i stanem majątkowym stron, które powinny być ocenione z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego. Nie jest zatem wykluczone zastosowanie art. 102 k.p.c. z uwagi na charakter sprawy i stanowisko procesowe strony przegrywającej sprawę w rozumieniu art. 98 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy odstępując od obciążenia dłużnika kosztami postępowania zażaleniowego miał na uwadze, że wobec sposobu rozpoznania wniosku o nadanie klauzuli wykonalności nie miał on wpływu na częściowo wadliwe rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji, a po wniesieniu przez wierzyciela zażalenia również w żaden sposób nie podważał jego zasadności. Brak zatem podstaw by przyjąć, że ocena Sądu Okręgowego była w sposób oczywisty wadliwa. Dlatego też zażalenie było pozbawione uzasadnionych podstaw i podlegało oddaleniu na podstawie art. 3941 § 3 w zw. z art. 39814 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- V CZ 103/12 2013-04-17Czy sąd drugiej instancji, stosując art. 102 k.p.c. w przedmiocie kosztów postępowania zażaleniowego, naruszył przepisy prawa procesowego, jeśli jego ocena okoliczności uzasadniających odstąpienie od obciążania strony pr…
- V CZ 128/11 2012-02-23Czy sąd drugiej instancji prawidłowo zastosował art. 102 k.p.c. odstępując od obciążenia pozwanego kosztami postępowania, biorąc pod uwagę jego sytuację zdrowotną i materialną?
- V CZ 11/11 2011-04-13Czy sąd drugiej instancji prawidłowo zastosował art. 102 k.p.c. odstępując od obciążenia powodów kosztami postępowania odwoławczego, mimo braku ustawowej definicji przesłanek tego przepisu?
- II UZ 19/11 2011-06-28Czy sąd drugiej instancji, który nie obciążył strony przegrywającej kosztami postępowania apelacyjnego na podstawie art. 102 k.p.c., ma obowiązek uzasadnić swoje rozstrzygnięcie w tym zakresie?
- III CZ 70/12 2012-09-27Czy sąd drugiej instancji, zasądzając od strony przegrywającej koszty postępowania apelacyjnego, powinien zastosować art. 102 k.p.c. (nieobciążanie kosztami w szczególnie uzasadnionych wypadkach), jeśli strona ta była wc…
Powołane przepisy
art. 102 KPCart. 770 KPCart. 98art. 102art. 13 § 2 KPCart. 98 § 1 KPCart. 3941 § 3art. 39814 KPC§ 2§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy