IV CNP 37/15
Izba Cywilna2015-12-10
Skład orzekający: Dariusz Dończyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności prawomocnego orzeczenia z prawem może zostać odrzucona z powodu braku uprawdopodobnienia związku przyczynowego między szkodą a wydanym orzeczeniem, gdy orzeczenie to ma charakter deklaratoryjny?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności prawomocnego orzeczenia z prawem, ponieważ skarżący nie uprawdopodobnił związku przyczynowego między rzekomą szkodą a wydanym wyrokiem. Sąd wskazał, że wyrok o charakterze deklaratoryjnym, który jedynie potwierdza istniejący stan prawny, nie może być przyczyną powstania szkody, nawet jeśli skarżący podnosi zarzuty naruszenia przepisów prawa. Brak uprawdopodobnienia związku przyczynowego jest niezbędną przesłanką odpowiedzialności odszkodowawczej i niespełnienie tego wymogu skutkuje odrzuceniem skargi.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w L. dotyczącego usunięcia niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym. Skarżący domagał się stwierdzenia, że wyrok naruszył przepisy proceduralne i materialne, co miało spowodować zmniejszenie jego aktywów o 2/3 udziałów w nieruchomości. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę jako niedopuszczalną na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c. z powodu niespełnienia wymogu uprawdopodobnienia związku przyczynowego między szkodą a wydanym orzeczeniem.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CNP 37/15 POSTANOWIENIE Dnia 10 grudnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Dończyk w sprawie ze skargi pozwanego S. P. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia 27 marca 2013 r., w sprawie z powództwa J. P. przeciwko S. P. i B. P. o usunięcie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 grudnia 2015 r., odrzuca skargę.
2 UZASADNIENIE Skarżący S. P., na podstawie art. 4241 § 1 k.p.c., domagał się stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia 27 marca 2013 r. wydanego w sprawie o usunięcie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym. Uzasadniając swoje żądanie, skarżący powołał się na naruszenie przez Sąd Okręgowy w L. przepisów art. 321 § 1 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. oraz art. 321 § 1 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i w zw. art. 10 u.k.w.h. oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Poza wykazaniem przesłanek dopuszczalności skargi określonych w art. 4241 § 2 k.p.c., skarga powinna spełniać wymagania określone w art. 4245 § 1 k.p.c. Skarga o stwierdzenie niezgodności prawomocnego orzeczenia z prawem powinna zawierać oznaczenie orzeczenia, od którego została wniesiona ze wskazaniem w jakiej części zostało zaskarżone, przytoczenie jej podstaw i ich uzasadnienie, wskazanie przepisu prawa, z którym orzeczenie to jest niezgodne, uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego skarga dotyczy, wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe oraz wniosek o stwierdzenie niezgodności orzeczenia z prawem. Zachowanie powyższych wymagań konstrukcyjnych skargi podlega badaniu przez Sąd Najwyższy przy wniesieniu skargi, uchybienie tym wymaganiom nie podlega sanowaniu, zaś brak któregokolwiek z elementów skutkuje odrzuceniem skargi a limine (art. 424 8 § 1 k.p.c.). Sąd Najwyższy wyjaśnił także, iż wymagania te powinny być spełnione w sposób kumulatywny, a nadto że każde z nich ma charakter samoistny, powinno być zatem spełnione samodzielnie, niezależnie od innych (por. m.in. postanowienia z dnia 20 lipca 2005 r., IV CNP 1/05 oraz z dnia 7 sierpnia 2012 r., III CNP 14/12 - nie publ.). Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że nie zostało spełnione wymaganie określone w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c., który nakłada na skarżącego obowiązek uprawdopodobnienia szkody, wyrządzonej przez wydanie wyroku,
3 którego skarga dotyczy. W tym zakresie niezbędne jest dokonanie wyodrębnionego wywodu i uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody ze wskazaniem, że już nastąpiła oraz określeniem czasu jej wystąpienia, zakresu, rozmiaru oraz wykazaniem istnienia związku przyczynowego pomiędzy szkodą a zaskarżonym wyrokiem. Wprawdzie w skardze znajduje się taki wywód, ale w sposób oczywisty nie uprawdopodobnia on związku przyczynowego pomiędzy wskazaną w skardze szkodą - w postaci zmniejszenia aktywów skarżącego S. P. o 2/3 udziałów w nieruchomości stanowiącej działkę nr 1822 objętej księgą wieczystą […] - a wydaniem orzeczenia zaskarżonego skargą. Skarga nie zawiera bowiem zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, na podstawie których Sąd Okręgowy uznał, że umową z dnia 12 lutego 1990 r. małżonkowie P. przekazali synom po 1/3 udziałów w prawie własności, oprócz działek o numerach ewidencyjnych w niej wymienionych, także działki nr 1822. Oznacza to, że S. P. nigdy nie nabył w całości prawa własności wyżej wymienionej działki, lecz tylko udział w tym prawie do 1/3 części. Wpis w dziale II księgi wieczystej, w którym figurował S. P. jako wyłączny właściciel tej działki, odzwierciedlał od początku stan prawny niezgodny z rzeczywistością. Zaskarżony skargą wyrok nie miał charakteru konstytutywnego, lecz jedynie deklaratoryjny. Nie mógł więc być przyczyną pozbawienia powoda 2/3 udziału w prawie własności nieruchomości stanowiącej działkę nr 1822 nawet w razie uznania za uzasadnionych zarzutów wypełniających podstawę skargi. Brak uprawdopodobnienia związku przyczynowego pomiędzy szkodą a wydaniem niezgodnego z prawem orzeczenia, który jest niezbędną przesłanką odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa za bezprawie judykacyjne (art. 361 § 1 k.c.), oznacza niespełnienie wymagania określonego w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. Z tych względów skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c. kc
Powiązane orzeczenia
- I CNP 3/18 2018-06-14Czy skarga o stwierdzenie niezgodności prawomocnego orzeczenia z prawem może zostać odrzucona z powodu braku uprawdopodobnienia szkody?
- I CNP 76/08 2008-10-24Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia podlega odrzuceniu, jeśli skarżący nie uprawdopodobnił wyrządzenia szkody pozostającej w związku z wydaniem kwestionowanego orzeczenia?
- IV CNP 24/08 2008-05-08Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, jeśli skarżący nie uprawdopodobnił szkody, jej rodzaju, wysokości, czasu powstania ani związku przyczynowego z wydanym orzeczenie…
- II CNP 17/17 2017-10-03Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, jeśli skarżący nie uprawdopodobnił szkody wyrządzonej przez wydanie orzeczenia?
- V CNP 19/10 2010-08-11Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, jeśli skarżący nie uprawdopodobnił wyrządzenia szkody spowodowanej przez wydanie orzeczenia?
Powołane przepisy
art. 4241 § 1 KPCart. 321 § 1art. 391 § 1 KPCart. 10art. 45 ust. 1art. 4241 § 2 KPCart. 4245 § 1 KPCart. 424art. 4245 § 1 pkt 4 KPCart. 361 § 1 KCart. 4248 § 1 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy