IV CZ 112/09

PostanowienieIzba Cywilna2010-01-14

Skład orzekający: Mirosław Bączyk, Marian Kocon, Dariusz Zawistowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji wydanego w sprawie o podział majątku wspólnego, którego przedmiotem jest rozstrzygnięcie sporu o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż kwota wskazana w art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy podzielił stanowisko, że spór o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym jest sprawą o prawo własności w rozumieniu art. 618 § 1 k.p.c. i podlega rozpoznaniu w postępowaniu o zniesienie współwłasności. W konsekwencji, od postanowienia sądu drugiej instancji wydanego w takiej sprawie, skarga kasacyjna przysługuje, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi co najmniej sto pięćdziesiąt tysięcy złotych. Argumentacja ta ma zastosowanie również w postępowaniu o podział majątku wspólnego małżonków, gdyż stosuje się do niego odpowiednio przepisy o dziale spadku, a następnie przepisy dotyczące zniesienia współwłasności.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną w sprawie o podział majątku wspólnego, uznając ją za niedopuszczalną. Uczestnik postępowania wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie art. 5191 § 2 k.p.c. przez błędne przyjęcie, że przedmiotem rozpoznania była sprawa z zakresu prawa rodzinnego, a nie prawa rzeczowego o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie uczestnika postępowania na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CZ 112/09 POSTANOWIENIE Dnia 14 stycznia 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący) SSN Marian Kocon (sprawozdawca) SSN Dariusz Zawistowski w sprawie z wniosku B. L. przy uczestnictwie P. L. o podział majątku wspólnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 stycznia 2010 r., zażalenia uczestnika postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 24 września 2009 r., sygn. akt I Ca (…), oddala zażalenie. Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 24 września 2009 r. Sąd Okręgowy w W. odrzucił skargę kasacyjną w sprawie o podział majątku od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 25 czerwca 2009 r. Skarżący wniósł o uchylenie tego postanowienia zarzucając naruszenie art. 5191 § 2 k.p.c., przez błędne przyjęcie, że przedmiotem rozpoznania była sprawa z zakresu prawa rodzinnego o podział majątku, a nie sprawa z zakresu prawa rzeczowego o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. W zażaleniu uczestnik wniósł o uchylenie powyższego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 2 Skład Sądu Najwyższego podziela stanowisko i argumentację wyrażone w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2001r. II CZ 13/01 (OSNC 2001, nr 12, poz.181), iż spór o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym jest typową sprawą o prawo własności w rozumieniu art. 618 § 1 k.p.c. (por. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 1993 r. III CZP 175/92, OSNC 1993, nr 6, poz. 111), i jako taki podlega rozpoznaniu w sprawie o zniesienie współwłasności. Przepis art. 618 § 1 k.p.c. wskazuje na trzy kategorie sporów między współwłaścicielami, które podlegają rozpoznaniu i rozstrzygnięciu w postępowaniu o zniesienie współwłasności, przy czym nierozpoznanie ich w tym postępowaniu powoduje, że nie można ich potem rozstrzygać w sprawie oddzielnej (art. 618 § 3 k.p.c.). Są to spory o prawo żądania zniesienia współwłasności i o prawo własności, oraz wzajemne roszczenia z tytułu posiadania rzeczy. W konsekwencji należy uznać, że od postanowienia sądu drugiej instancji wydanego w sprawie o zniesienie współwłasności, którego przedmiotem jest rozstrzygnięcie sporu przewidzianego w art. 618 § 1 k.p.c., skarga kasacyjna przysługuje, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi co najmniej sto pięćdziesiąt tysięcy złotych. Powyższa argumentacja ma również zastosowanie w niniejszym postępowaniu, jako że do postępowania o podział majątku pomiędzy małżonkami po ustaniu wspólności majątkowej, zgodnie z art. 567 § 3 k.p.c., stosuje się odpowiednio przepisy o dziale spadku, a do działu spadku zaś zgodnie z art. 688 k.p.c. stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zniesienia współwłasności, a w szczególności art. 618 § 2 i 3 k.p.c. Mając na uwadze, że wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż kwota wymieniona w art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c., skarga kasacyjna jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu. W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 5191 § 2 KPCart. 618 § 1 KPCart. 618 § 3 KPCart. 567 § 3 KPCart. 688 KPCart. 618 § 2art. 5191 § 4 pkt 4 KPCart. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 2§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy