V CSK 468/18
WyrokIzba Cywilna2019-08-22
Skład orzekający: Roman Trzaskowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji w sprawie o podział majątku wspólnego i dział spadku, rozstrzygającego spór o wynagrodzenie za korzystanie z nieruchomości wspólnej, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150.000 zł?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną, stwierdzając, że nie przysługuje ona od postanowień sądu drugiej instancji w sprawach o zniesienie współwłasności lub dział spadku, które rozstrzygają spory określone w art. 618 § 1 k.p.c., jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150.000 zł. Wartością przedmiotu zaskarżenia jest wartość konkretnego interesu skarżącego, a nie wartość całego przedmiotu działu czy udziału w majątku.Stan faktyczny
Uczestniczka postępowania wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego, które oddaliło jej żądanie zasądzenia wynagrodzenia za korzystanie z części nieruchomości wspólnej. Wartość przedmiotu zaskarżenia została wskazana na 102.000 zł. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną i ustalił, że każdy z uczestników ponosi koszty postępowania kasacyjnego związane ze swoim udziałem w sprawie.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 468/18 POSTANOWIENIE Dnia 22 sierpnia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Roman Trzaskowski w sprawie z wniosku A. Z. przy uczestnictwie M. S., M. Z. i W. Z. o podział majątku wspólnego i dział spadku, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 sierpnia 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki postępowania M. S. od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 23 kwietnia 2018 r., sygn. akt II Ca (…), 1) odrzuca skargę kasacyjną; 2) ustala, że każdy z uczestników ponosi koszty postępowania kasacyjnego związane ze swym udziałem w sprawie. UZASADNIENIE
2 Uczestniczka M. S. wniosła na podstawie art. 5191 § 1 k.p.c. skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 23 kwietnia 2018 r. w sprawie o podział majątku wspólnego małżonków H. Z. i W. Z. oraz dział spadku po zmarłej H. Z., zaskarżając je w zakresie punktu I ppkt X, tj. w części oddalającej jej żądanie zasądzenia na jej rzecz od wnioskodawcy A. Z. kwoty 102.000 zł z tytułu wynagrodzenia za korzystanie z części nieruchomości wspólnej, zgłoszone w toku postępowania apelacyjnego. Uznając to żądanie za usprawiedliwione co do zasady i stwierdzając, że mogłoby by ono zostać uwzględnione za okres od czasu wyrokowania przez Sąd pierwszej instancji, tj. od dnia 8 stycznia 2009 r., Sąd Okręgowy oddalił je z tego względu, iż nie zostało wykazane co do wysokości. Jako wartość przedmiotu zaskarżenia uczestniczka wskazała w skardze kasacyjnej kwotę 102.000 zł. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Od postanowień sądu drugiej instancji wydawanych w sprawie o zniesienie współwłasności albo w sprawie o dział spadku (por. art. 688 k.p.c.) rozstrzygających spory określone w art. 618 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna nie przysługuje, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż kwota określona w art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c. (150.000 zł). Przesłanka ta dotyczy również rozpatrywanych w postępowaniu o zniesienie współwłasności (dział spadku) sporów o roszczenia współwłaścicieli z tytułu posiadania rzeczy (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2001 r., II CZ 13/01, OSNC 2001, Nr 12, poz. 181, z dnia 14 stycznia 2010 r., IV CZ 112/09, nie publ., z dnia 28 stycznia 2016 r., III CZ 62/15, nie publ., z dnia 14 października 2016 r., IV CSK 135/16, nie publ., z dnia 29 listopada 2016 r., I CZ 88/16, nie publ., z dnia 7 marca 2018 r., I CSK 670/17, nie publ., z dnia 28 lutego 2019 r., II CSK 458/18, nie publ.), nawet tych, które były rozpatrywane we wszczętej wcześniej, odrębnej sprawie i zostały przekazane sądowi prowadzącemu postępowanie działowe na podstawie art. 618 § 2 k.p.c., z chwilą bowiem przekazania spory te tracą swoją samodzielność i stają się częścią sprawy o zniesienie współwłasności lub o dział
3 spadku, co rozciąga się także na kwestię dopuszczalności skargi kasacyjnej (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2016 r., III CZ 62/15, nie publ., z dnia 29 czerwca 2016 r., III CZ 27/16, nie publ., z dnia 29 listopada 2016 r., I CZ 88/16, nie publ., z dnia 13 stycznia 2017 r., III CZ 59/16, nie publ., z dnia 25 stycznia 2018 r., IV CZ 105/17, OSNC-ZD 2019, z. A, poz. 5, z dnia 22 czerwca 2018 r., II CZ 30/18, nie publ., z dnia 3 lipca 2019 r., II CSK 821/18, nie publ.). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego w sprawie o zniesienie współwłasności nieruchomości (dział spadku) wartością przedmiotu zaskarżenia jest wartość konkretnego interesu (roszczenia, żądania) skarżącego, którego środek odwoławczy dotyczy, a nie wartość całego przedmiotu działu ani wartość udziału skarżącego w dzielonym majątku (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 2003 r., III CZ 153/02, OSNC 2004, Nr 4, poz. 60, z dnia 24 stycznia 2003 r. III CZ 147/02, nie publ., z dnia 30 maja 2007 r., IV CSK 120/07, "Izba Cywilna" 2008, nr 12, s. 52, z dnia 8 listopada 2012 r., II CSK 314/12, "Izba Cywilna" 2013, nr 12, s. 45, z dnia 14 kwietnia 2016 r. III CSK 39/16, nie publ., z dnia 14 października 2016 r., IV CSK 135/16, nie publ., z dnia 23 marca 2018 r., I CZ 33/18, nie publ., z dnia 20 kwietnia 2018 r., III CSK 353/17, nie publ., z dnia 22 czerwca 2018 r., II CZ 30/18, nie publ., z dnia 27 czerwca 2018 r., II CSK 127/18, nie publ., z dnia 7 września 2018 r., III CZ 28/18, nie publ., z dnia 20 grudnia 2018 r., II CSK 749/17, nie publ., z dnia 28 lutego 2019 r., II CSK 458/18, nie publ., z dnia 27 marca 2019 r., III CSK 255/18, nie publ.). W niniejszej sprawie uczestniczka jednoznacznie ograniczyła zakres zaskarżenia do żądania wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości wspólnej i wskazała w skardze kasacyjnej jako wartość jej naruszonego interesu kwotę 102.000 zł, co koreluje z treścią jej oddalonego żądania zgłoszonego w postępowaniu apelacyjnym. Tak określona wartość była zatem niższa niż kwota określona w art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c. Z tych względów, na podstawie art. 3986 § 2 i 3 w związku z art. 13 § 2 i art. 5191 § 1 i § 4 pkt 4 k.p.c. oraz - co kosztów - art. 520 § 1 w związku z art. 39821 i art. 391 § 1 w związku z art. 13 § 2 k.p.c.), Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
4 jw l.n
Powiązane orzeczenia
- I CZ 21/16 2016-04-29Czy skarga kasacyjna od postanowienia sądu drugiej instancji w sprawie o podział majątku wspólnego jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia nie przekracza 150.000 zł?
- II CZ 38/10 2010-05-06Czy dopuszczalna jest skarga kasacyjna od postanowienia sądu drugiej instancji oddalającego apelację w sprawie o podział majątku wspólnego i dział spadku, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej jest w…
- I CSK 1323/25 2026-02-25Czy skarga kasacyjna w sprawie podziału majątku wspólnego jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150 000 zł?
- III CZ 58/23 2023-11-08Czy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku wspólnego i dział spadku jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150 000 zł?
- I CSK 171/18 2018-07-11Czy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku wspólnego jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych?
Powołane przepisy
art. 5191 § 1 KPCart. 688 KPCart. 618 § 1 KPCart. 5191 § 4 pkt 4 KPCart. 618 § 2 KPCart. 3986 § 2art. 13 § 2art. 5191 § 1art. 520 § 1art. 39821art. 391 § 1art. 13 § 2 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy