I CZ 88/16

PostanowienieIzba Cywilna2016-11-29

Skład orzekający: Grzegorz Misiurek, Monika Koba, Jan Górowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z lokalu mieszkalnego, dochodzone w toku postępowania o podział majątku wspólnego, powinno być uwzględnione przy określaniu wartości przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną w kontekście dopuszczalności tej skargi?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z lokalu mieszkalnego, dochodzone w toku postępowania o podział majątku wspólnego, stanowi element tego postępowania i nie może być dochodzone odrębnie po jego zakończeniu. W związku z tym, wartość tego roszczenia powinna być uwzględniona przy określaniu wartości przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną, co wpływa na dopuszczalność tej skargi zgodnie z art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy od postanowienia o podziale majątku wspólnego, uznając ją za niedopuszczalną z powodu zbyt niskiej wartości przedmiotu zaskarżenia (87.500,00 zł), która była niższa od progu 150.000,00 zł określonego w art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c. Wnioskodawca w zażaleniu zarzucił naruszenie przepisów, twierdząc, że roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z lokalu mieszkalnego, dochodzone w tym postępowaniu, nie powinno być wliczane do wartości przedmiotu zaskarżenia.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawcy, utrzymując w mocy postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CZ 88/16 POSTANOWIENIE Dnia 29 listopada 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Monika Koba SSN Jan Górowski w sprawie z wniosku R. D. przy uczestnictwie H. M. o podział majątku, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 listopada 2016 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 3 sierpnia 2016 r., sygn. akt (…), oddala zażalenie. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2016 r. odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy od postanowienia tego Sądu dnia 17 lutego 2016 r. wskazując, że skarga ta jest niedopuszczalna z uwagi na wartość przedmiotu zaskarżenia niższą od przewidzianej w art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem, w tzw. sprawach działowych (o zniesienie współwłasności, dział spadku, podział majątku wspólnego) skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, jeżeli wartość 2 przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych; tymczasem skarżący określił wartość zaskarżenia na kwotę 87.500,00 zł. W zażaleniu na to postanowienie wnioskodawca wniósł o jego uchylenie, zarzucając Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c. i art. 3986 § 2 k.p.c. Według skarżącego, w sytuacji, w której w toku postępowania o podział majątku wspólnego domagał się on zasądzenia na swoją rzecz od uczestniczki postępowania wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z lokalu mieszkalnego, roszczenie to - mogące stanowić przedmiot odrębnego rozpoznania - nie powinno być uwzględnione przy określaniu wartości przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną; w takim bowiem przypadku art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c. nie ma zastosowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Po wszczęciu postępowania o zniesie nie współwłasności, dział spadku lub podział majątku wspólnego wzajemne roszczenia współwłaścicieli z tytułu posiadania rzeczy wspólnej mogą być dochodzone jedynie w ich toku; po zapadnięciu orzeczenia w wymienionych sprawach roszczenia te nie mogą już być dochodzone, chociażby nie były w nich zgłoszone (art. 618 § 1 - 3 k.p.c. w związku z art. 688 i art. 567 § 3 k.p.c.). Na skutek skupienia tych roszczeń w postępowaniach działowych stają się one ich elementem i tracą swoją samodzielność w odniesieniu do rozstrzygania o nich, stosowania trybu postępowania nieprocesowego oraz możliwości zaskarżenia postanowienia orzekającego co do istoty sprawy skarga kasacyjną (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 26 kwietnia 2001 r., II CZ 13/01, OSNC 2001, nr 12, poz. 181; z dnia 14 stycznia 2010 r., IV CZ 112/09, nie publ. i z dnia 28 stycznia 2016 r., III CZ 62/15, nie publ.). Wbrew zatem odmiennemu zapatrywaniu skarżącego, wskazana przez niego wartość przedmiotu zaskarżenia, odnosząca się do rozstrzygnięcia o wynagrodzeniu za korzystanie z rzeczy wspólnej mieści się w zakresie ogólnej wartości przedmiotu zaskarżenia wyznaczającej - stosownie do art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c. - dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawie o podział majątku wspólnego. 3 Podniesione w zażaleniu zarzuty, oparte na odmiennym - wadliwym - założeniu, nie mogły wywrzeć zamierzonego skutku. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł, jak w sentencji. aj r.g.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 5191 § 4 pkt 4 KPCart. 3986 § 2 KPCart. 618 § 1art. 688art. 567 § 3 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 4 pkt 4§ 2§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy