II CZ 170/16
PostanowienieIzba Cywilna2017-04-05
Skład orzekający: Bogumiła Ustjanicz, Irena Gromska-Szuster, Barbara Lewandowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku wspólnego, dotycząca rozliczenia nakładów z majątku wspólnego na majątek osobisty, jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150 000 zł, ale stanowi różnicę w zasądzonej kwocie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że w sprawach o podział majątku wspólnego dopuszczalność skargi kasacyjnej jest uzależniona od wartości przedmiotu zaskarżenia nie niższej niż 150 000 zł. W sytuacji, gdy skarżący kwestionuje jedynie część postanowienia sądu drugiej instancji, wartość przedmiotu zaskarżenia należy określić na podstawie faktycznego interesu majątkowego skarżącego, czyli różnicy w zasądzonej kwocie, a nie pełnej wartości rozliczanych nakładów.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego, które odrzuciło jego wcześniejszą skargę kasacyjną. Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy, ponieważ wartość przedmiotu zaskarżenia (92 141 zł) była niższa od progu 150 000 zł wymaganego przez art. 5191 § 2 k.p.c. dla spraw o podział majątku wspólnego. Wnioskodawca argumentował, że skarga kasacyjna dotyczy rozliczenia nakładów z majątku wspólnego na jego wkład do spółki cywilnej, wyceniony na 265 382 zł, a kwestionowana kwota stanowiła jedynie różnicę w zasądzeniu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawcy i zasądził od niego na rzecz uczestniczki kwotę 3600 zł tytułem kosztów postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CZ 170/16 POSTANOWIENIE Dnia 5 kwietnia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bogumiła Ustjanicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Irena Gromska-Szuster SSA Barbara Lewandowska w sprawie z wniosku Z. L. przy uczestnictwie A. K. F. (następcy A. L.) o podział majątku wspólnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 kwietnia 2017 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 20 października 2016 r., sygn. akt II Ca (…) (II WSC (…)), 1) oddala zażalenie; 2) zasądza od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki kwotę 3600 zł (trzy tysiące sześćset) tytułem kosztów postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w P. odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy od postanowienia tego Sądu z dnia 11 sierpnia 2016 r., ponieważ wskazana wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 92 141 zł jest niższa od wartości przewidzianej w art. 5191 § 2 k.p.c., wyznaczającej dopuszczalność zaskarżenia postanowienia sądu drugiej instancji w sprawach o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami.
2 Wnioskodawca w zażaleniu zarzucił, że skarga kasacyjna dotyczy w istocie rozliczenia nakładów poczynionych z majątku wspólnego na jego wkład do spółki cywilnej prowadzonej pod nazwą T., wyceniony ostatecznie przez Sąd Okręgowy na kwotę 265 382 zł. Wniósł o uchylenie kwestionowanego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 5191 §1 i 2 k.p.c., sprawach o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami dopuszczalna jest skarga kasacyjna, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia nie jest niższa niż 150 000 zł. W tego rodzaju sprawie wartość przedmiotu zaskarżenia wyznaczają z reguły interesy uczestników, ograniczające się do wysokości udziałów w majątku podlegającym podziałowi (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 2003 r., III CZ 153/02, OSNC 2004, nr 44, poz. 60; z dnia 25 września 2003 r., III CZ 86/03; z dnia 26 lipca 2007 r., V CZ 66/07; z dnia 24 kwietnia 2013 r., IV CZ 36/13; z dnia 15 listopada 2016 r., III CZ 45/16, niepublikowane). Wielkość tę określa zatem zakres zarzutów skarżącego określających jego interes majątkowy do wartości składników majątku lub wierzytelności nieuwzględnionych w postanowieniu działowym. Wnioskodawca w skardze kasacyjnej uczynił przedmiotem zaskarżenia jedynie część postanowienia Sądu drugiej instancji objętą punktem I.4, dotyczącą zmiany punktu VIII postanowienia Sądu Rejonowego poprzez podwyższenie zasądzonej nim na rzecz uczestniczki kwoty 40 550 zł do kwoty 132 691 zł tytułem zwrotu nakładów z majątku wspólnego na jego majątek osobisty. Oznacza to, że Sąd Okręgowy dodatkowo zasądził na rzecz uczestniczki kwotę 92 141 zł w ramach rozliczeń tych nakładów. Wnioskodawca zaś domagał się uchylenia postanowienia Sądu drugiej instancji w tym zakresie i oddalenia apelacji uczestniczki co do tego orzeczenia, nie podważał zasądzenia na jej rzecz kwoty 40 550 zł. W tej sytuacji wnioskodawca w skardze kasacyjnej prawidłowo wskazał wartość przedmiotu zaskarżenia, skoro zakwestionował jedynie naruszenie jego interesu podwyższeniem rozliczenia nakładów z majątku wspólnego na jego majątek osobisty o kwotę 92 141 zł. Nie było podstaw do przyjęcia, że wartość tę powinna stanowić w dalszym ciągu pełna wartość tych nakładów. Pokrzywdzenie
3 bowiem kwestionowanym postanowieniem, które jest przesłanką dopuszczalności także skargi kasacyjnej (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2014 r., III CZP 88/13, OSNC 2014, nt. 11, poz. 108), mogło dotyczyć jedynie dodatkowego zasądzenia wskazanej kwoty. W części, w której orzeczenie jest korzystne dla skarżącego, skarga kasacyjna jest wyłączona ze względu na brak pokrzywdzenia, a w pozostałej części z powodu nieosiągnięcia progu wymaganej minimalnej wartości przedmiotu zaskarżenia. Trafnie Sąd drugiej instancji uznał skargę kasacyjną wnioskodawcy za niedopuszczalną i odrzucił ją, stosownie do art. 3986 § 2 k.p.c. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie. Orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego wynika z zasady przewidzianej w art. 520 § 3 w związku z art. 391 § 1, art. 397 § 2 i 39821 k.p.c. aj
Powiązane orzeczenia
- I CSK 1665/22 2022-11-09Czy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku wspólnego jest niedopuszczalna, jeśli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150 000 zł, a skarżący kwestionuje zasądzenie spłaty oraz nieuznanie nakładów?
- IV CSK 589/15 2016-02-23Czy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku wspólnego, w której kwestionuje się rozliczenie nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny, jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia, określona interese…
- II CSK 454/16 2017-01-16Czy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku wspólnego jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150.000 zł?
- II CSKP 1304/22 2023-06-21Czy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku wspólnego, w której wartość przedmiotu zaskarżenia nie przekracza 150 000 zł, podlega odrzuceniu?
- III CZ 47/14 2014-11-26Czy skarga kasacyjna od postanowienia sądu drugiej instancji w sprawie o podział majątku wspólnego jest dopuszczalna, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150 000 zł, a sposób ustalenia tej wartości prze…
Powołane przepisy
art. 5191 § 2 KPCart. 5191 §1art. 3986 § 2 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPCart. 520 § 3art. 391 § 1art. 397 § 2§ 2§1§ 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy