II CSK 454/16

Sygn. akt II CSK 454/16 POSTANOWIENIE Dnia 16 stycznia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Kozłowska w sprawie z wniosku W. D. przy uczestnictwie A. D. o podział majątku wspólnego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 stycznia 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 11 września 2015 r., sygn. akt XV Ca [...], 1. odrzuca skargę kasacyjną, 2. oddala wniosek wnioskodawcy o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 3 grudnia 2014 r. Sąd Rejonowy w P. dokonał podziału majątku wspólnego wnioskodawcy i uczestniczki w ten sposób, że opisaną w postanowieniu zabudowaną nieruchomość gruntową o wartości 140.000 zł przyznał na wyłączną własność wnioskodawcy, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, tamże opisane, o wartości 226.000 zł przyznał uczestniczce, tytułem dopłaty zasądził od uczestniczki na rzecz wnioskodawcy kwotę 43.000 zł, wartość przedmiotu podziału ustalił na kwotę 366.000 zł, oddalił wniosek o ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym i orzekł o kosztach postępowania. Apelacja uczestniczki, w której kwestionowała ustalenie równych udziałów 2 małżonków w majątku wspólnym i domagała się ich ustalenia w proporcji 85% i 15%, została oddalona postanowieniem Sądu Okręgowego w P. z dnia 11 września 2015 r. W skardze kasacyjnej od postanowienia Sądu Okręgowego, uczestniczka domagała się uchylenia tego postanowienia i zmiany postanowienia Sądu Rejonowego przez ustalenie nierównych udziałów małżonków w majątku wspólnym przez przyjęcie, że wnioskodawcy przysługuje w tym majątku udział w wysokości 15% a skarżącej w wysokości 85% i w związku z tym domagała się odpowiedniej zmiany w zakresie własności rzeczy i wysokości należnej wnioskodawcy spłaty. Jako wartość przedmiotu zaskarżenia uczestniczka wskazała kwotę 366.000 zł. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, Sąd Najwyższy nie jest związany wskazaną przez strony wartością przedmiotu zaskarżenia i może dokonać jej sprawdzenia na podstawie akt sprawy, z pominięciem zasad określonych w art. 25 i 26 k.p.c. (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 24 maja 2001 r., IV CZ 20/01, nie publ., z dnia 21 listopada 2001 r., I CZ 152/01, nie publ. i z dnia 6 listopada 2002 r., III CZ 98/02, OSNC 2004, Nr 1, poz. 11). Sprawdzenie jest niezbędne wówczas, gdy od tej wartości zależy dopuszczalność skargi kasacyjnej. Art. 5191 § 2 k.p.c. stanowi, że w sprawach o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami, skarga kasacyjna nie przysługuje, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150.000 zł. W orzecznictwie przyjmuje się, że w takich sprawach wartość przedmiotu zaskarżenia sprowadza się do wartości konkretnego interesu (roszczenia, żądania) lub składnika majątkowego objętego zaskarżeniem (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2002 r., III CZ 98/02, OSNC 2004, Nr 1, poz. 11). Badanie w sprawie niniejszej dopuszczalności skargi kasacyjnej ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia wymaga uwzględnienia, że co prawda wartość majątku wspólnego małżonków wyniosła kwotę 366.000 zł, jednakże w wyniku podziału tego majątku skarżąca już uzyskała wartość odpowiadającą połowie jego wartości czyli 183.000 zł, a domaga się wartości wyższej, bo 85% z 366.000 zł czyli wartości odpowiadającej kwocie 311.000 zł. W tej sytuacji interes prawny, 3 którego ochrony skarżąca domaga się skargą kasacyjną, zamyka się różnicą kwot: 311.000 zł i 183.000 zł czyli kwotą 128.100 zł. Ta zatem kwota, a nie kwota 366.000 zł, wyraża wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie niniejszej. Jest to kwota poniżej progu ustawowego dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawie o podział majątku wspólnego, co czyni skargę kasacyjną wniesioną przez uczestniczkę niedopuszczalną. Z podanej zatem przyczyny skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu, co orzeczono na podstawie art. 3986 § 3 w związku z art. 13 § 2 oraz art. 5191 § 2 k.p.c. Wniosek wnioskodawcy o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym podlegał oddaleniu. Wniosek ten, zgłoszony w odpowiedzi na skargę kasacyjną, został powiązany wyłącznie z wnioskiem o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania. Takie rozstrzygnięcie w sprawie nie zapadło, a podzielić należy prezentowany w orzecznictwie pogląd, że nie ma podstaw do przyznania kosztów postępowania kasacyjnego stronie, która w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosek o przyznanie tych kosztów powiązała wyłącznie z niektórymi, przez siebie wskazanymi, rozstrzygnięciami (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 563/01; z dnia 8 sierpnia 2012 r., II CSK 112/12; z dnia 22 października 2014 r. II CSK 235/14 nie publ.), które jednak w sprawie nie zapadły i nie dostrzegła wady skargi kasacyjnej prowadzącej do jej odrzucenia. jw