WKN 21/01
Izba Wojskowa2001-09-05
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wobec żołnierza służby zasadniczej, skazanego za przestępstwo z art. 178a § 1 kk, można orzec środek karny w postaci świadczenia pieniężnego na podstawie art. 49a § 1 kk?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wobec żołnierza służby zasadniczej, który popełnił przestępstwo z art. 178a § 1 kk, nie można orzec środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego na podstawie art. 49a § 1 kk. Wynika to z faktu, że art. 324 § 2 Kodeksu karnego (część wojskowa) stanowi, iż wobec żołnierza służby zasadniczej nie orzeka się środka karnego wymienionego w art. 39 pkt 7 kk, a świadczenie pieniężne jest jednym z takich środków. Zastosowanie przepisów części ogólnej i szczególnej kodeksu karnego do żołnierza jest ograniczone przepisami części wojskowej, jeśli zawiera ona regulacje odmienne.Stan faktyczny
Wojskowy Sąd Garnizonowy skazał st. szer. T. W. za przestępstwo z art. 178a § 1 kk na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem, grzywnę za wykroczenie, a także orzekł świadczenie pieniężne na rzecz szpitala oraz zakaz prowadzenia pojazdów. Kasację od wyroku w części dotyczącej świadczenia pieniężnego wniósł Zastępca Prokuratora Generalnego, wskazując, że wobec żołnierza służby zasadniczej taki środek karny jest niedopuszczalny.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia świadczenia pieniężnego i przekazał sprawę sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn.akt WKN 21/01 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 5 września 2001 r. Sąd Najwyższy – Izba Wojskowa na rozprawie w składzie nastepującym: Przewodniczący: Sędzia SN płk Wiesław MACIAK Sędziowie SN: płk Marian BULIŃSKI – spr. ppłk Józef DOŁHY Protokolant: asystent Marcin Szlaga przy udziale prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej ppłka Jana Żaka po rozpoznaniu w dniu 5 września 2001 r. sprawy st.szer. T. W., skazanego z art. 178 a § 1 kk i inne z powodu kasacji, wniesionej przez Zastępcę Prokuratora Generalnego Naczelnego Prokuratora Wojskowego od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w G. z dnia 29 marca 2001 r., uchyla wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego w G. z dnia 29 marca 2001 r. (Sg. …/01) w zaskarżonej części i sprawę w tym zakresie przekazuje sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. U Z A S A D N I E N I E Wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego w G. z dnia 29 marca 2001 r. st.szer. T. W. został skazany: 1/ za popełnienie przestępstwa określonego w art. 178 a § 1 kk na karę 1 roku pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres próby wynoszący 3 lata, oddając skazanego pod dozór kuratora sądowego oraz orzeczono na podstawie art. 49 a § 1 kk świadczenie pieniężne w wysokości 200 złotych na rzecz Szpitala Miejskiego w G. a także na podstawie art. 42 § 2 kk zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat; 2/ za popełnienie wykroczenia określonego w art. 92 § 1 kw w zw. z art. 9 § 1 kw na karę grzywny w wysokości 100 złotych. Wyrok ten uprawomocnił się z dniem 6 kwietnia 2001 r. Kasację od tego wyroku w części dotyczącej kary wymierzonej za przestępstwo z art. 178 a § 1 kk na korzyść skazanego złożył Zastępca Prokuratora Generalnego Naczelny Prokurator Wojskowy, zarzucając temuż orzeczeniu „rażące naruszenie prawa, a to art. 324 § 2 kk, poprzez orzeczenie wobec skazanego środka karnego – świadczenia pieniężnego, które to uchybienie miało istotny wpływ na treść wyroku,
2 gdyż polegało na wymierzeniu środka karnego niedopuszczalnego z mocy ustawy wobec żołnierzy służby zasadniczej. W oparciu o to skarżący wniósł o uchylenie przedmiotowego wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w G. w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. Na rozprawie przed Sądem Najwyższym przedstawiciel Naczelnej Prokuratury Wojskowej poparł złożoną kasację. W tej sytuacji Sąd Najwyższy zważył co następuje: Kasacja Zastępcy Prokuratora Generalnego Naczelnego Prokuratora Wojskowego jest zasadna. Bezsporne jest bowiem, iż oskarżony w chwili orzekania przez sąd pierwszej instancji pełnił zasadniczą służbę wojskową. Zatem zgodnie z art. 317 § 1 kk przepisy części ogólnej i szczególnej tego kodeksu mają zastosowanie do oskarżonego (żołnierza) jedynie wówczas, gdy część wojskowa nie zawiera przepisów odmiennych. W części wojskowej kk znajduje się art. 324 § 2 kk, który stanowi, że wobec żołnierza służby zasadniczej nie orzeka się środka karnego wymienionego w art. 39 pkt 7 kk. Z powyższego rodzi się konkluzja, iż wobec żołnierzy służby zasadniczej sprawców przestępstwa określonego w art. 178 a § 1 kk – z uwagi na treść art. 317 § 1 kk i art. 324 p 2 kk – art. 49 a § 1 kk nie ma zastosowania. Wobec powyższego należało przedmiotowy wyrok w zaskarżonej części uchylić i sprawę w tym zakresie przekazać sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Dlatego Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- WKN 9/00 2000-06-08Czy w przypadku warunkowego umorzenia postępowania karnego wobec żołnierza pełniacego zasadniczą służbę wojskową, można orzec środek karny w postaci świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 39 pkt 7 k.k.?
- WK 44/02 2002-12-20Czy wobec żołnierza, który w chwili orzekania nie pełni już czynnej służby wojskowej, można orzec karę ograniczenia wolności na podstawie przepisów części wojskowej Kodeksu karnego, czy też należy stosować zasady ogólne?
- V KK 486/19 2020-02-26Czy sąd może uwzględnić wniosek o skazanie bez rozprawy, jeśli proponowane kary i środki karne naruszają przepisy prawa materialnego, w szczególności dotyczące wymiaru kary ograniczenia wolności wobec żołnierza zawodoweg…
- I KA 16/22 2023-02-28Czy żołnierze pełniący czynną służbę wojskową mogą być zobowiązani do wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w ramach kary ograniczenia wolności, czy też powinni podlegać innej formie tej kary pr…
- VII KZP 21/77 1977-07-14Czy art. 292 § 1 k.k. wyłącza możliwość orzeczenia kary przewidzianej w art. 34 § 1, 2 i 3 k.k. wobec sprawcy, który w chwili dokonania czynu nie był żołnierzem?
Powołane przepisy
art. 178art. 49art. 42 § 2 kkart. 92 § 1art. 9 § 1art. 178art. 324 § 2 kkart. 317 § 1 kkart. 39 pkt 7 kk.art. 324§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 12.07.2026. · PDF źródłowy