I NSW 75/25
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2025-06-18
Skład orzekający: Aleksander Stępkowski, Adam Redzik, Paweł Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, wniesiony przez osobę, której nazwisko nie znajdowało się w spisie wyborców, lub której prawo wybierania jest ograniczone z powodu nieprawomocnego orzeczenia o ubezwłasnowolnieniu, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawia protest wyborczy bez dalszego biegu, jeśli został wniesiony przez osobę nieuprawnioną lub niespełniającą warunków formalnych. Osoba, której nazwisko nie znajdowało się w spisie wyborców, nie jest uprawniona do wniesienia protestu. Ponadto, protest dotyczący kwestii, które mogły być przedmiotem skargi lub odwołania przed dniem głosowania (np. błędy w spisie wyborców), również podlega pozostawieniu bez dalszego biegu. Prawo wybierania nie przysługuje osobie ubezwłasnowolnionej prawomocnym orzeczeniem sądu, a nieprawomocność takiego orzeczenia oznacza brak prawa wybierania.Stan faktyczny
J.K. wniósł protest przeciwko ważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, zarzucając pominięcie go w spisie wyborców oraz zwłokę w stwierdzeniu prawomocności postanowienia o uchyleniu ubezwłasnowolnienia całkowitego. Skarżący nie znajdował się w spisie wyborców, a postanowienie o uchyleniu ubezwłasnowolnienia nie było prawomocne. Państwowa Komisja Wyborcza i Prokurator Generalny wnieśli o pozostawienie protestu bez dalszego biegu z powodu niespełnienia wymogów formalnych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawia protest bez dalszego biegu.Pełny tekst orzeczenia
I NSW 75/25 POSTANOWIENIE Dnia 18 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Aleksander Stępkowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Adam Redzik SSN Paweł Wojciechowski w sprawie z protestu J.K. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, przy udziale Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 18 czerwca 2025 r., pozostawia protest bez dalszego biegu. Adam Redzik Aleksander Stępkowski Paweł Wojciechowski UZASADNIENIE Pismem złożonym w Sądzie Najwyższym 9 czerwca 2025 r. J.K. (dalej: „skarżący”) wniósł protest przeciwko ważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący zarzucił pominięcie go w spisie wyborców oraz zwłokę w stwierdzeniu prawomocności postanowienia Sądu Okręgowego w N. o uchyleniu ubezwłasnowolnienia całkowitego, co uniemożliwiło skarżącemu głosowanie w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
I NSW 75/25 2 Państwowa Komisja Wyborcza wyraziła opinię, że protest wyborczy nie spełnia wymogów formalnych przewidzianych w ustawie i powinien pozostać bez dalszego biegu. Prokurator Generalny wniósł o pozostawienie przez Sąd Najwyższy protestu wyborczego skarżącego bez dalszego biegu, jako niespełniającego wymogów ustawowych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Protest należało pozostawić bez dalszego biegu. Zgodnie z art. 321 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 365; dalej: „k.wyb.”), protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego jedynie w ściśle określonym terminie, nie później niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości przez Państwową Komisję Wyborczą. Protest niniejszy wniesiony został zatem w terminie. Stosownie do treści art. 323 § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy rozpatruje protest w składzie 3 sędziów w postępowaniu nieprocesowym i wydaje, w formie postanowienia, opinię w sprawie protestu. Jednocześnie, w myśl art. 322 § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy powinien pozostawić bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków formalnych. Stosownie do brzmienia art. 321 § 3 k.wyb. wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na ich poparcie. Na mocy art. 322 § 2 k.wyb. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest dotyczący sprawy, co do której w kodeksie przewiduje się możliwość wniesienia przed dniem głosowania skargi lub odwołania do sądu lub do Państwowej Komisji Wyborczej. Natomiast zgodnie z art. 82 § 4 protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej może wnieść wyborca, którego nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania.
I NSW 75/25 3 W świetle art. 82 § 4 k.wyb. protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej może wnieść wyborca, którego nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania. Z protestu skarżącego wynika, że jego nazwisko nie znajdowało się w spisie wyborców w żadnym z obwodów do głosowania. Tym samym skarżący nie jest osobą uprawnioną do wniesienia protestu wyborczego. Ponadto, art. 322 § 2 k.wyb. wymaga by Sąd Najwyższy pozostawił bez dalszego biegu protest dotyczący zarzutów, co do których w Kodeksie przewiduje się możliwość wniesienia skargi lub odwołania do sądu lub do Państwowej Komisji Wyborczej przed dniem głosowania. Na mocy art. 37 § 1 k.wyb. każdy może wnieść odpowiednio do wójta albo do organu, który sporządził spis wyborców, reklamację w sprawie nieprawidłowości sporządzenia spisu, a na decyzję nieuwzględniającą reklamacji można wnieść skargę do właściwego miejscowo sądu rejonowego (art. 37 § 2 k.wyb.). Zgodnie z art. 10 § 2 pkt 3 k.wyb. prawa wybierania nie ma osoba ubezwłasnowolniona prawomocnym orzeczeniem sądu. Z treści wniesionego protestu wynika, że postanowienie Sądu Okręgowego w N. o uchyleniu całkowitego ubezwłasnowolnienia skarżącego jest nieprawomocne będąc przedmiotem postępowania przed sądem odwoławczym. Skarżący nie posiada więc obecnie prawa wybierania Z uwagi na wskazane okoliczności, na mocy art. 322 § 2 k.wyb. oraz art. 322 § 1 w zw. z art. 82 § 4 k.wyb. Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. Adam Redzik Aleksander Stępkowski Paweł Wojciechowski [K.O.] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- I NSW 10239/25 2025-06-27Czy protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, wniesiony przez osobę niebędącą wyborcą, którego nazwisko było umieszczone w spisie wyborców, lub przewodniczącym komisji wyborczej albo pełno…
- I NSW 8905/25 2025-06-26Czy protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, wniesiony przez podmiot nieposiadający legitymacji czynnej, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- I NSW 10398/25 2025-06-26Czy protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie zawiera konkretnych zarzutów popartych dowodami, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- I NSW 9572/25 2025-06-26Czy protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie spełnia wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- I NSW 9253/25 2025-06-26Czy protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie spełnia wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym i Kodeksie postępowania cywilnego, powinien zostać pozostawiony bez dalszego bieg…
Powołane przepisy
art. 321 § 1art. 323 § 1art. 322 § 1art. 321 § 3art. 322 § 2art. 82 § 4art. 37 § 1art. 37 § 2art. 10 § 2 pkt 3art. 322 § 1§ 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy