I CSK 448/13
WyrokIzba Cywilna2014-04-15
Skład orzekający: Wojciech Katner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okolicznością zwalniającą członka zarządu od odpowiedzialności na podstawie art. 299 § 2 k.s.h. może być uzyskanie postanowienia o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki z o.o. w sytuacji, gdy z postanowienia tego oraz leżącego u jego podstaw sprawozdania nadzorcy sądowego jednoznacznie wynika, że na skutek działań zarządu spółki nie było możliwe ustalenie pełnej sytuacji majątkowej tej spółki?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przedstawione przez stronę powodową zagadnienia prawne nie spełniają przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. Wskazano, że postanowienie o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości z przyczyn merytorycznych wiąże w dalszym postępowaniu i nie może być kwestionowane przez powoda. Ponadto, argumentacja skarżącego opierała się na kwestionowaniu prawomocnych orzeczeń oddalających wniosek o upadłość, co czyniło jego wywody niewiarygodnymi i nieuzasadniającymi przyjęcia skargi.Stan faktyczny
Powód dochodził zapłaty od pozwanych jako członków zarządu spółki, na podstawie art. 299 k.s.h., wobec której egzekucja okazała się bezskuteczna. Sąd Okręgowy zasądził należność od obu pozwanych. Sąd Apelacyjny, uwzględniając apelację jednego z pozwanych (D. M.), zmienił wyrok i oddalił powództwo w stosunku do niego, uznając, że przestał być członkiem zarządu przed powstaniem podstaw do zgłoszenia wniosku o upadłość. Powód wniósł skargę kasacyjną, która nie została przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od strony powodowej na rzecz pozwanego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 448/13 POSTANOWIENIE Dnia 15 kwietnia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wojciech Katner w sprawie z powództwa C. […] Spółki z o.o. z siedzibą w Ł. przeciwko D. M. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 kwietnia 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 14 grudnia 2012 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od strony powodowej na rzecz pozwanego kwotę 3600,- (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 14 października 2011 r. Sąd Okręgowy w W. zasądził solidarnie od pozwanych P. M. i D. M. na rzecz powoda C. […] sp. z o.o. w Ł. Kwotę 235.594,50 złotych, w pozostałym zakresie powództwo oddalił i rozstrzygnął o kosztach postępowania. Podstawą odpowiedzialności pozwanych był art. 299 k.s.h., a pozwani jako członkowie zarządu spółki A. […] sp. z o.o. w W., wobec której egzekucja okazała się bezskuteczna nie wykazali okoliczności zwalniających ich od odpowiedzialności. W wyniku apelacji, którą wniósł tylko pozwany D. Mi., Sąd Apelacyjny w […], wyrokiem z dnia 14 grudnia 2012 r. zmienił wyrok Sądu pierwszej instancji i oddalił powództwo w stosunku do tego pozwanego, zasądzając na jego rzecz od powoda koszty postępowania. Przyczyną oddalenia powództwa było stwierdzenie, że pozwany D. M. przestał pełnić w dniu 4 kwietnia 2005 r. funkcję członka zarządu Spółki A. […], a w tym czasie nie było podstaw do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości tej Spółki. Drugi z pozwanych był członkiem zarządu Spółki co najmniej do 2010 r. W skardze kasacyjnej powód zarzucił wyrokowi Sądu Apelacyjnego naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 386 § 1 i art. 385 k.p.c. Naruszenie przepisów prawa materialnego dotyczy art. 299 § 2 k.s.h. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania wraz z rozstrzygnięciem o kosztach postępowania. W odpowiedzi na skargę pozwany D. M. wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie mogła zostać przyjęta do rozpoznania ze względu na niespełnienie przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. We wniosku o przyjęcie skargi strona powodowa powołała się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego oraz na oczywistość skargi (art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c.). W uzasadnieniu wniosku formułuje jednak tylko
3 dwa zagadnienia prawne, a o pkt 4 w art. 3989 § 1, który przywołuje na wstępie, najwyraźniej zapomniała. Odnośnie do obu zagadnień prawnych należy stwierdzić, że zostały błędnie postawione. W pierwszym z nich skarżącemu chodzi o wyjaśnienie, czy okolicznością zwalniającą członka zarządu od odpowiedzialności na podstawie art. 299 § 2 k.s.h. może być uzyskanie postanowienia o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki z o.o. w sytuacji, gdy z postanowienia tego, oraz leżącego u jego podstawy sprawozdania nadzorcy sądowego jednoznacznie wynika, ze na skutek działań zarządu spółki nie było możliwe ustalenie pełnej sytuacji majątkowej tej spółki. Wprawdzie profesjonalny pełnomocnik skarżącego starał się wyczerpująco uzasadnić postawione zagadnienie, chociaż w ogóle nie przytacza ani właściwego dla sprawy orzecznictwa (samych publikowanych orzeczeń Sądu Najwyższego jest ponad sto), ani poglądów doktryny (są monografie i obszerne komentarze systemowe), to umyka jego uwadze, co podkreśla także pozwany w odpowiedzi na skargę, że sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości z przyczyn merytorycznych. Orzeczenie to wiąże w dalszym postępowaniu i nie może być kontestowane przez powoda w niniejszej sprawie. Przywołany wyrok Sądu Najwyższego w sprawie IV CKN 1179/00 służy poparciu treści art. 299 § 2 k.p.c., a więc jest nieprzydatny dla wniosku o przyjęcie skargi ze względu na zgłoszone pierwsze zagadnienie prawne. Nie jest właściwie uargumentowane również drugie z zagadnień prawnych, mających uzasadniać przyjęcie skargi. Pominąć wypada pokrętność językową jego sformułowania, niemniej ma w nim chodzić także o okoliczność zwalniającą członka zarządu od odpowiedzialności na podstawie art. 299 § 2 k.s.h., w wypadku niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości i subiektywnego przeświadczenia członka zarządu spółki o bezzasadności roszczeń kierowanych przeciwko niej. W tym przypadku pełnomocnik strony powodowej wskazuje na orzecznictwo Sądu Najwyższego dla dowiedzenia, że konkretnie przedstawionym zagadnieniem prawnym się ono dotąd nie zajmowało, a innymi kwestiami. Jednak i tym razem pełnomocnik zapomina, że opiera swoje wnioskowanie na kwestionowaniu prawomocnych orzeczeń oddalających wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki, więc
4 jego wywody stają się niewiarygodne i nie mogą służyć za uzasadnienie podstawy do przyjęcia skargi do rozpoznania. Ze względu na niewykazanie wystąpienia przesłanek z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. oraz brak uzasadnienia wystąpienia przesłanek z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. należało na podstawie art. 3989 § 2 orzec, jak w postanowieniu, rozstrzygając o kosztach postępowania kasacyjnego na podstawie art. 98 w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. [aw]
Powiązane orzeczenia
- III CSK 8/19 2019-06-27Czy członek zarządu spółki z o.o. ponosi odpowiedzialność za zobowiązania spółki na podstawie art. 299 § 1 k.s.h., gdy zobowiązanie powstało przed objęciem przez niego funkcji, a majątek spółki uniemożliwiał złożenie sku…
- II CSK 367/19 2019-12-30Czy członek zarządu ponosi odpowiedzialność za zobowiązania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, gdy nie złożył wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie, ale późniejsze zdarzenie losowe (pożar magazynów) un…
- V CSK 373/15 2015-12-18Czy brak złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki w stosownym czasie, stanowiący okoliczność wyłączającą odpowiedzialność członka zarządu na podstawie art. 299 § 2 k.s.h., może być spełniony w sytuacji, gdy źródłem…
- III CSK 271/19 2020-01-09Czy członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności osobistej za zobowiązania spółki, gdy wierzyciel nie poniósł szkody, mimo niezgłoszenia wniosku o upadłość, w sytuacji gdy zobowiązanie o charakterze ciągłym zost…
- I CSK 477/17 2017-11-30Czy członkowie zarządu spółki mogą skutecznie bronić się przed odpowiedzialnością za zobowiązania spółki na podstawie art. 299 k.s.h., wskazując, że wierzyciel nie poniósł szkody wskutek niezgłoszenia wniosku o upadłość…
Powołane przepisy
art. 299 KSHart. 386 § 1art. 385 KPCart. 299 § 2 KSHart. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 3989 § 1art. 299 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3989 § 2art. 98
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy