I CSK 477/17
WyrokIzba Cywilna2017-11-30
Skład orzekający: Grzegorz Misiurek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy członkowie zarządu spółki mogą skutecznie bronić się przed odpowiedzialnością za zobowiązania spółki na podstawie art. 299 k.s.h., wskazując, że wierzyciel nie poniósł szkody wskutek niezgłoszenia wniosku o upadłość we właściwym czasie, nawet jeśli zobowiązanie powstało po dacie, w której wniosek o upadłość powinien zostać złożony?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skarg kasacyjnych do rozpoznania, ponieważ skarżący nie wykazali istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani oczywistej zasadności skargi. Wskazano, że dla przyjęcia skargi do rozpoznania konieczne jest wykazanie rzeczywistego problemu prawnego o uniwersalnym charakterze, wymagającego wykładni przepisów lub rozstrzygnięcia rozbieżności w orzecznictwie, a także przedstawienie pogłębionej argumentacji prawnej. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazali tych przesłanek, a ponadto ich wątpliwości pozostawały w sprzeczności z ustaleniami faktycznymi sądu.Stan faktyczny
Powódka spółka z o.o. dochodziła zapłaty od pozwanych, członków zarządu, na podstawie art. 299 k.s.h. Pozwani wnieśli skargi kasacyjne od wyroku Sądu Apelacyjnego, który zasądził od nich zapłatę. W skargach kasacyjnych podnosili kwestię odpowiedzialności członków zarządu za zobowiązania spółki, w szczególności w kontekście szkody wierzyciela i terminu zgłoszenia wniosku o upadłość. Sąd Najwyższy rozpoznał wnioski o przyjęcie skarg kasacyjnych do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skarg kasacyjnych pozwanych do rozpoznania i zasądził od pozwanych solidarnie na rzecz powódki kwotę 5.400 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 477/17 POSTANOWIENIE Dnia 30 listopada 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Misiurek w sprawie z powództwa […] J. […] sp. z o.o. w P. przeciwko M. L. i R. W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 listopada 2017 r., na skutek skarg kasacyjnych pozwanych od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 28 grudnia 2016 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skarg kasacyjnych do rozpoznania i zasądza od pozwanych solidarnie na rzecz powódki kwotę 5.400 (pięć tysięcy czterysta) zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Skarżący M. L. oparł swój wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania na pierwszej i czwartej a skarżący R. W. na pierwszej spośród wymienionych przesłanek. Przez istotne zagadnienie prawne, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., należy rozumieć problem o charakterze prawnym, powstały na tle konkretnego przepisu prawa, mający charakter rzeczywisty w tym znaczeniu, że jego rozwiązanie stwarza realne i poważne trudności. Problem ten musi mieć charakter uniwersalny, co oznacza, że jego rozwiązanie powinno służyć rozstrzyganiu innych, podobnych spraw. Chodzi przy tym o problem, którego wyjaśnienie jest konieczne dla rozstrzygnięcia danej sprawy, a więc pozostający w związku z podstawami skargi oraz z wiążącym Sąd Najwyższy, a ustalonym przez sąd drugiej instancji, stanem faktycznym sprawy (art. 39813 § 2 k.p.c.), i także w związku z podstawą prawną zaskarżonego wyroku (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 21 maja 2013 r., IV CSK 53/13 oraz z dnia 3 lutego 2012 r. I UK 271/11 - nie publ.). Konieczne jest przytoczenie argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Skarżący powinien nie tylko wskazać przepis prawa (materialnego lub procesowego), którego dotyczy zagadnienie, ale także przedstawić pogłębioną argumentację prawną w celu wykazania, że zagadnienie jest istotne, a jego rozstrzygnięcie ma znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia w jego sprawie (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 23 sierpnia 2007 r., I UK 134/07 oraz z dnia 9 lutego 2011 r., III SK 41/10 - nie publ.). Przedstawiona przez skarżących problematyka dotyczyła tego, czy członkowie zarządu spółki mogą - w świetle art. 299 k.s.h. - bronić się skutecznie
3 przed odpowiedzialnością za zobowiązania spółki wskazując, że wierzyciel nie poniósł szkody wskutek niezgłoszenia wniosku o upadłość we właściwym czasie także w sytuacji, w której będące przedmiotem postępowania zobowiązanie powstało po dacie, w której winien zostać złożony wniosek o ogłoszenie upadłości. W uzasadnieniach swoich wniosków nie wykazali jednak rozbieżnych ocen przedstawionego przez siebie problemu, ani nie przeprowadzili żadnego pogłębionego wywodu prawnego dla wykazania, że ich wątpliwości stanowią istotne zagadnienie prawne wymagające zaangażowania Sądu Najwyższego. Nie przytoczyli orzecznictwa, z którego ich zdaniem wynikałyby jakiekolwiek rozbieżności dotyczące przedstawionej problematyki. Nie jest rolą Sądu Najwyższego domyślanie się lub poszukiwanie okoliczności, które uzasadniałyby przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania (por.: postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 2008 r., sygn. akt II UK 38/08, nie publ.; z dnia 14 grudnia 2004 r., sygn. akt II CZ 142/04, nie publ.). Ponadto przedstawione wątpliwości pozostają w sprzeczności z ustalonym stanem faktycznym; Sąd ustalił, że powodowa spółka poniosła szkodę i jest ona bezpośrednim skutkiem zaniechania pozwanych jako członków zarządu. Z kolei oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej na pierwszy rzut oka, bez konieczności głębszej analizy, sprzeczności wyroku z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 8 marca 2002 r., sygn. akt I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z dnia 10 stycznia 2003 r., sygn. akt V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49). Odwołanie się do przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej wymaga przedstawienia, w czym wyraża się "oczywista zasadność" skargi oraz argumentacji wykazującej na to, że istotnie skarga jest oczywiście uzasadniona. Chodzi tu o wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (zob. m.in.
4 postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, nie publ.). Uzasadniając oczywistość skargi skarżący M. L. wskazał na naruszenie art. 299 k.s.h. Jednak treść uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przekonuje o jej oczywistej zasadności, a okoliczności wskazane przez skarżącego nie usprawiedliwiają takiej oceny zaskarżonego orzeczenia. Sąd Najwyższy nie dopatrzył się rażącego naruszenia powołanych przepisów, widocznego prima facie. Brak jest jakichkolwiek podstaw, aby twierdzić, że w niniejszej sprawie doszło do oczywistego naruszenia prawa, a zaskarżone orzeczenie nie mogłoby się ostać. Wobec powyższego nie można przyjąć, że przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zostały przez skarżących w sposób właściwy wykazane. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.). aw jw
Powiązane orzeczenia
- III CSK 291/14 2014-11-13Czy w sprawie o zapłatę przeciwko członkom zarządu spółki na podstawie art. 299 k.s.h. zachodzą przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub…
- III CSK 8/19 2019-06-27Czy członek zarządu spółki z o.o. ponosi odpowiedzialność za zobowiązania spółki na podstawie art. 299 § 1 k.s.h., gdy zobowiązanie powstało przed objęciem przez niego funkcji, a majątek spółki uniemożliwiał złożenie sku…
- II CSK 619/14 2015-05-15Czy skarga kasacyjna dotycząca odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. za jej zobowiązania, w kontekście nieterminowego złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwy…
- III CSK 271/19 2020-01-09Czy członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności osobistej za zobowiązania spółki, gdy wierzyciel nie poniósł szkody, mimo niezgłoszenia wniosku o upadłość, w sytuacji gdy zobowiązanie o charakterze ciągłym zost…
- II CSK 244/19 2019-12-03Czy skarga kasacyjna dotycząca odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. za zobowiązania spółki na podstawie art. 299 § 2 k.s.h. może być przyjęta do rozpoznania, jeśli podniesione w niej zagadnienie prawne nie jes…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 39813 § 2 KPCart. 299 KSHart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 1 pkt 1§ 2§ 1 pkt 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy