WZ 18/16

Sygn. akt: WZ 18/16 POSTANOWIENIE Dnia 12 grudnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Pietruszyński przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej ppłk. Janusza Wójcika i obrońcy podejrzanego adw. G. W. w sprawie por. rez. P. C. podejrzanego o popełnienie czynów określonych w art. 358 § 2 k.k., art. 263 § 2 k.k., art. 231 § 1 k.k. i art. 130 § 3 k.k., po rozpoznaniu na posiedzeniu w Izbie Wojskowej w dniu 12 grudnia 2016 r., zażalenia obrońcy podejrzanego na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w [...] z dnia 22 września 2016 r., sygn. akt: Kp …/16 o zarządzeniu wobec podejrzanego badań psychiatrycznych połączonych z obserwacją, po wysłuchaniu prokuratora i obrońcy podejrzanego p o s t a n o w i ł: zmienić zaskarżone postanowienie przez wskazanie, że badanie psychiatryczne podejrzanego por. rez. P. C. połączone z obserwacją będzie wykonywane w Szpitalu dla Nerwowo i Psychicznie Chorych, a w pozostałym zakresie postanowienie utrzymać w mocy. UZASADNIENIE Postanowieniem Wojskowego Sądu Garnizonowego w [...] z dnia 16 sierpnia 2016 r., sygn. akt: Kp …/16/Ar zastosowano wobec por. rez. P. C. podejrzanego o popełnienie czynów określonych: w art. 358 § 2 k.k., art. art. 263 § 2 k.k., art. 231 2 § 1 k.k., art. 130 § 3 k.k., tymczasowe aresztowanie na okres 3 miesięcy liczony od dnia zatrzymania z umieszczeniem podejrzanego w Ambulatorium z Izbą Chorych Aresztu Śledczego w [...] W dniu 17 sierpnia 2016 r. prokurator Prokuratury Okręgowej w [...] Wydział do spraw Wojskowych wydał list gończy za podejrzanym. 18 sierpnia 2016 r. prokurator wystąpił do Wojskowego Sądu Okręgowego w [...] z wnioskiem o zarządzenie badania psychiatrycznego podejrzanego połączonego z obserwacją przez okres 4 tygodni w Wojewódzkim Samodzielnym Psychiatrycznym Zespole Publicznych Zakładów Opieki Zdrowotnej […]. Na postanowienie w przedmiocie tymczasowego aresztowania podejrzanego zażalenie wniósł jego obrońca. Wojskowy Sąd Okręgowy w [...] postanowieniem z dnia 22 września 2016 r., sygn. akt: Kp …/16 zarządził badania psychiatryczne podejrzanego połączone z obserwacją w Specjalistycznym Centrum Zdrowia, określając termin obserwacji na 4 tygodnie. W tym samym dniu rozpoznane zostało zażalenie obrońcy podejrzanego na postanowienie w przedmiocie tymczasowego aresztowania i Wojskowy Sąd Okręgowy w [...] postanowieniem o sygn. Kz (Ar) …/16 zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, że okres zastosowanego środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania ustalił na 4 tygodnie od dnia zatrzymania oraz określił, iż ma być ono wykonywane w Specjalistycznym Centrum Zdrowia. Na postanowienie w przedmiocie zarządzenia obserwacji, obrońca podejrzanego wniósł zażalenie i zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że w sprawie zachodzi duże prawdopodobieństwo popełnienia przez podejrzanego zarzuconego mu czynu określonego w art. 130 § 3 k.k., podczas gdy z zebranych dowodów należy wyprowadzić przeciwstawny wniosek i w konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu zażalenia obrońca zakwestionował nadto ustalenie czasu trwania obserwacji psychiatrycznej podejrzanego w maksymalnym wymiarze 3 określonym w art. 203 § 3 k.p.k., uznając takie postępowanie jako nadmierną ingerencję w wolność osobistą podejrzanego. W dniu 6 grudnia 2016 r. podejrzany został zatrzymany. Wojskowy Sąd Okręgowy w [...] postanowieniem z dnia 6 grudnia 2016 r., sygn. akt Kp …/15/Ar zmienił zastosowany wobec podejrzanego środek zapobiegawczy – tymczasowe aresztowanie na okres 4 tygodni z określeniem miejsca jego wykonywania w Specjalistycznym Centrum Zdrowia w ten sposób, że wydłużył okres stosowania tymczasowego aresztowania do 6 tygodni od dnia zatrzymania i wskazał, iż tymczasowe aresztowanie będzie wykonywane w SPP ZOZ […] Oddział Psychiatrii Sądowej o wzmocnionym zabezpieczeniu. W toku posiedzenia w przedmiocie zażalenia prokurator przedłożył zarządzenie sędziego Wojskowego Sądu Garnizonowego w [...] z dnia 7 grudnia 2016 r., z którego wynika, że z uwagi na niemożliwość przyjęcia podejrzanego w placówce medycznej wyznaczonej w postanowieniu o stosowaniu wobec podejrzanego tymczasowego aresztowania, wskazane zostało nowe miejsce wykonywania tego środka zapobiegawczego tj. Szpital dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w […]. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Podejrzanemu zarzucono popełnienie czterech czynów, które zakwalifikowano odpowiednio z art. 358 § 2 k.k., art. 263 § 2 k.k., art. 231 § 1 k.k i art. 130 § 3 k.k. Obserwacja psychiatryczna podejrzanego mająca na celu zbadanie stanu jego zdrowia psychicznego została zarządzona w związku z zarzuconymi mu czynami. Skarżący w zażaleniu kwestionuje istnienie przesłanki dużego prawdopodobieństwa popełnienia przez podejrzanego czynu kwalifikowanego z art. 130 § 3 k.k. i na tej podstawie wnioskuje o uchylenie zarządzonej obserwacji psychiatrycznej prowadzonej w warunkach internacji. Obrońca podejrzanego w zażaleniu nie kontestuje natomiast istnienia tej przesłanki w odniesieniu do pozostałych czynów. Ocena materiału dowodowego w postaci dowodów osobowych i rzeczowych odnośnie do czynów, których prawdopodobieństwo popełnienia nie jest w zażaleniu kwestionowane, jak i w odniesieniu do czynu, 4 którego prawdopodobieństwo jest kwestionowane, daje podstawy do uznania, że analiza podstawowej, poza wnioskiem biegłych, przesłanki warunkującej możliwość zarządzenia badania stanu zdrowia psychicznego podejrzanego połączonego z obserwacją w zakładzie leczniczym, dokonana przez Sąd pierwszej instancji jest trafna. W kontekście rozważań co do zasadności zarządzenia obserwacji psychiatrycznej wobec podejrzanego w warunkach internacji podnieść należało, że obserwacja psychiatryczna podejrzanego odnośnie do czynów, których prawdopodobieństwo popełnienia nie jest w zażaleniu kwestionowane, mogłaby przebiegać, z uwagi na określony układ procesowy istniejący w tej sprawie, w warunkach izolacyjnych. Obserwacja wnioskowana przez biegłych prowadzona byłaby, po zatrzymaniu podejrzanego, w okresie stosowania wobec podejrzanego tymczasowego aresztowania, uzasadnionego faktem jego ukrywania się i z tej racji nie stanowiłaby pozbawienia wolności po to tylko, aby przeprowadzić badanie co do stanu jego poczytalności. W takiej sytuacji procesowej zakaz określony w art. 259 § 2 k.p.k., wskazanym w zdaniu drugim art. 203 § 1 k.p.k. nie miałby zastosowania (por. postanowienie SN z dnia 31 maja 2011 r., V KK 402/10, OSNKW 2011, nr 9, poz. 81). Rozważając potrzebę zarządzenia obserwacji psychiatrycznej należy pamiętać także o tym, że w ramach tej obserwacji diagnozuje się w pierwszym rzędzie osobę podejrzanego, stan jej zdrowia psychicznego w związku z postawionymi zarzutami. Mając na uwadze poczynione wywody należało uznać podstawowy zarzut zażalenia za niezasadny. W zakresie drugiego zarzutu, wyartykułowanego w uzasadnieniu zażalenia, podnieść należało, że czas trwania obserwacji nie został wyznaczony przez Sąd pierwszej instancji pochopnie, ale zgodnie z wnioskami biegłych, które zostały przez nich szeroko uargumentowane w toku ich przesłuchania w czasie posiedzenia w przedmiocie zarządzenia obserwacji psychiatrycznej podejrzanego. Biegli wypowiedzieli się jednoznacznie, po przeprowadzonym uprzednio jednorazowym badaniu psychiatrycznym podejrzanego, co do potrzeby przeprowadzenia długiej obserwacji podejrzanego, w warunkach internacji, w celu definitywnego określenia stanu zdrowia psychicznego podejrzanego. W czasie prowadzonej obserwacji psychiatrycznej, wdrożone powinno być, jak wynika to z 5 zeznań biegłych, również odpowiednie kontrolowane leczenie podejrzanego. W tej sytuacji również drugi zarzut należało uznać za nietrafny. Z uwagi jednak na fakt wykonywania tymczasowego aresztowania wobec podejrzanego, w innym miejscu niż określone w postanowieniu o stosowaniu wobec podejrzanego tymczasowego aresztowania, tj. Szpitalu dla Nerwowo i Psychicznie Chorych , należało zmienić zaskarżone postanowienie i jako miejsce wykonywania obserwacji psychiatrycznej wskazać tę placówkę medyczną, w pozostałym zakresie utrzymać je w mocy. Z tych względów postanowiono jak na wstępie. kc