II CSK 223/13
WyrokIzba Cywilna2013-11-08
Skład orzekający: Krzysztof Strzelczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. w sytuacji, gdy skarżący zarzuca błędne zastosowanie domniemania z art. 527 § 3 k.c. i obciążenie go obowiązkiem udowodnienia braku zapłaty ceny za sprzedane ruchomości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżący nie wykazał oczywistej zasadności skargi kasacyjnej w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. "Oczywista zasadność" oznacza sytuację, w której z treści skargi, bez potrzeby jej głębszej analizy, wynika, że przytoczone podstawy uzasadniają uwzględnienie skargi. W niniejszej sprawie nie było jasne, czy przedmiotem badania Sądu drugiej instancji było pokrewieństwo, czy bliskie stosunki z członkiem zarządu spółki zbywającej ruchomości, a istotne okazały się okoliczności dotyczące nabycia rzeczy w drodze darowizn i wynikające z tego domniemania z art. 528 i 529 k.c. Ponadto, Sąd drugiej instancji obciążył powoda obowiązkiem udowodnienia zapłaty ceny, a nie braku zapłaty.Stan faktyczny
Powód D. K. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w P. oddalającego jego powództwo o zwolnienie zajętego przedmiotu spod egzekucji. Skarżący zarzucił Sądowi drugiej instancji błędne zastosowanie domniemania z art. 527 § 3 k.c. oraz obciążenie go obowiązkiem udowodnienia braku zapłaty ceny za sprzedane ruchomości. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania oparto na przesłance oczywistej uzasadnioności skargi.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i nie obciążył powoda kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 223/13 POSTANOWIENIE Dnia 8 listopada 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie z powództwa D. K. przeciwko G. R. o zwolnienie zajętego przedmiotu spod egzekucji , na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 listopada 2013 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 25 września 2012 r., sygn. akt II Ca […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) nie obciąża powoda kosztami postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE Określone w art. 3984 § 2 k.p.c. wymaganie uzasadnienia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zostaje spełnione, jeśli skarżący wykaże, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być zatem osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. We wniesionej skardze kasacyjnej wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania oparty został na przesłance wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Wskazując, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona skarżący, odwołując się do treści art. 4 ustawy z dnia 29 września 1986 Prawo o aktach stanu cywilnego (jedn. tekst Dz. U. z 2011 r., Nr 212, poz.1264 ze zm.) i art. 527 § 3 k.c., zarzucił uznanie przez Sąd istnienia pokrewieństwa pomiędzy powodem a prezesem zarządu spółki i zastosowanie domniemania z art. 527 § 3 k.c. Ponadto zdaniem skarżącego oczywistą zasadność skargi ma usprawiedliwiać obciążenie powoda obowiązkiem udowodnienia, iż nie została uiszczona cena za sprzedane ruchomości.. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kodeks postępowania cywilnego wielokrotnie posługuje się pojęciem „oczywistość” odnosząc je np. do bezzasadności dochodzonego roszczenia, wniosku o wyłączenie sędziego, zasadności podstawy kasacyjnej naruszenia prawa materialnego (art. 531, art. 499 pkt 1, art. 39816, art. 4249 k.p.c.). Oczywista zasadność lub bezzasadność wynika już z samej treści pisma procesowego, jest widoczna dla każdego prawnika bez potrzeby głębszej analizy jurydycznej. W wypadku oczywistej zasadności konkretnego wniosku, bez dokładnego badania
3 i oceny przytoczonych argumentów jest jasne, że wniosek powinien zostać uwzględniony. Odnosząc powyższe uwagi do kwestii oczywistej zasadność skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że przedmiotowa „oczywistość” zachodzi wówczas, gdy z treści skargi, bez potrzeby jej głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań prawnych wynika, że przytoczone w niej podstawy uzasadniają uwzględnienie skargi (tak np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 października 2007 r., III CSK 216/07, nie publ; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2007 r. II CSK 184/07, nie publ.). Skarżący nie wykazał tak rozumianej oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Zważyć też trzeba, iż przedmiotem badania Sądu drugiej instancji nie było pokrewieństwo lecz to, czy powód pozostawał w bliskich stosunkach z członkiem zarządu spółki zbywającej ruchomości, przy czym jako istotna dla rozstrzygnięcia okazała się nie ta, eksponowana we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania kwestia, ale okoliczności dotyczące nabycia spornych rzeczy w drodze darowizn i wynikających z tego faktu domniemań przewidzianych w art. 528 i 529 k.c. Poza tym, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej, Sąd drugiej instancji ujemne konsekwencje po stronie powodowej wynikające z rozkładu ciężaru dowodu (art. 6 k.c.) łączył z nieudowodnieniem przez powoda zapłaty ceny a nie z nieudowodnieniem braku zapłaty ceny za pojazdy. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 102 k.p.c. w związku z art. 391 § 1, 39821 k.p.c. uznając, iż za nieobciążaniem powoda tymi kosztami przemawia jego trudna sytuacja materialna uwzględniona też przez Sąd Okręgowy w postanowieniu o częściowym zwolnieniu od opłaty od skargi kasacyjnej. aw jw
Powiązane orzeczenia
- I CSK 173/19 2019-07-12Czy skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do rozpoznania, gdy jej uzasadnienie opiera się na rzekomej nieważności postępowania wynikającej z uchylenia nakazu zapłaty, a także na oczywistej zasadności skargi dotyczącej…
- I CSK 165/16 2016-11-29Czy skarga kasacyjna, w której skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek z art. 398(9) § 1 pkt 2 i 4 k.p.c., powinna zostać przyjęta do rozpoznania?
- I CSK 1170/22 2022-11-02Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania ze względu na wystąpienie istotnego zagadnienia prawnego lub oczywistą zasadność?
- I CSK 3658/24 2026-01-15Czy skarga kasacyjna w sprawie o zniesienie współwłasności spełnia przesłanki do przyjęcia jej do rozpoznania, w szczególności przesłankę oczywistej zasadności z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.?
- IV CSK 224/13 2013-09-25Czy skarga kasacyjna wnioskodawcy, oparta na zarzucie oczywistego naruszenia przepisów postępowania przez Sąd Okręgowy, spełnia przesłanki do jej przyjęcia do rozpoznania przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 398^9 § 1 p…
Powołane przepisy
art. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 4art. 527 § 3 KCart. 531art. 499 pkt 1art. 39816art. 4249 KPCart. 528art. 6 KCart. 3989 § 1art. 102 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 12.07.2026. · PDF źródłowy