II UK 315/18

Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2020-06-23

Skład orzekający: Jolanta Frańczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie o ekwiwalent pieniężny z tytułu prawa do deputatu węglowego jest dopuszczalna na podstawie art. 398^2 § 2 pkt 2 k.p.c.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną, uznając ją za niedopuszczalną. Stwierdzono, że sprawa dotycząca ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do deputatu węglowego mieści się w kategorii spraw o deputaty lub ich ekwiwalent, dla których skarga kasacyjna jest niedopuszczalna na mocy art. 398^2 § 2 pkt 2 k.p.c. Prawo do deputatu węglowego wynikało z art. 74 ustawy o komercjalizacji, a kwestia jego wypłaty, w tym okresu, za który przysługuje, była przedmiotem sporu.
Stan faktyczny
Ubezpieczona, która nabyła prawo do emerytury, dochodziła ekwiwalentu pieniężnego z tytułu deputatu węglowego za okres od maja 2003 r. do lipca 2012 r. Sąd Apelacyjny przyznał jej prawo do ekwiwalentu za ten okres, zmieniając wyrok Sądu Okręgowego. Organ rentowy złożył skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego, w tym art. 133 ustawy emerytalnej. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną organu rentowego jako niedopuszczalną.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II UK 315/18 POSTANOWIENIE Dnia 23 czerwca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jolanta Frańczak w sprawie z wniosku B. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. o ekwiwalent pieniężny z tytułu prawa do deputatu węglowego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 23 czerwca 2020 r., skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 27 czerwca 2018 r., sygn. akt III AUa (…), odrzuca skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w (…) wyrokiem z dnia 27 czerwca 2018 r., na skutek apelacji ubezpieczonej B. M. , zmienił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w B. z dnia 8 listopada 2017 r. w jego punkcie 2 oraz poprzedzającą go decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia 21 lipca 2017 r. w ten sposób, że przyznał ubezpieczonej prawo do deputatu węglowego w formie ekwiwalentu pieniężnego za okres od dnia 1 maja 2003 r. do dnia 31 lipca 2012 r. oraz zobowiązał organ rentowy do jego wypłaty wraz z ustawowymi odsetkami od poszczególnych kwot ekwiwalentu za okres od maja 2003 r. do lipca 2017 r. do dnia zapłaty, a także orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego. W ocenie Sądu Apelacyjnego ubezpieczonej, która nabyła prawo do emerytury z dniem 1 marca 2003 r., przysługuje prawo do deputatu węglowego w 2 formie ekwiwalentu pieniężnego z dniem nabycia prawa do emerytury na podstawie art. 74 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje Państwowe” (Dz.U. Nr 84, poz. 948, dalej jako ustawa o komercjalizacji), tj. od dnia 1 marca 2003 r., a nie od dnia 1 sierpnia 2012 r., jak uznał Sąd Okręgowy. Wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji, nie ma normatywnej podstawy do zastosowania w sprawie art. 133 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (obecnie jednolity tekst: Dz.U. z 2020 r., poz. 53, dalej jako ustawa emerytalna), uprawniającego do ograniczenia wypłaty deputatu do 3 lat wstecz w razie stwierdzonego błędu organu rentowego. Przepisy ustawy o komercjalizacji wyczerpująco normują podstawy do nabycia prawa i wypłaty deputatu węglowego, nie zawierając przepisu analogicznego do art. 133 ust. 1 pkt 2 ustawy emerytalnej czy też odesłania do tego przepisu. Zasadne jest więc żądanie ubezpieczonej wyrównania deputatu węglowego od dnia 1 maja 2003 r., ponieważ przepisy ustawy o komercjalizacji nie uzależniają jego wypłaty od wniosku strony, a jedynie od spełnienia wskazanych ustawowych warunków, których spełnienie przez ubezpieczoną na datę podjęcia wypłaty emerytury nie było sporne. Organ rentowy zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa materialnego - art. 133 ust. 1 pkt 2 ustawy emerytalnej, przez przyjęcie, że nie ma on zastosowania do wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za deputat węglowy, o którym mowa w art. 74 ust. 1 ustawy o komercjalizacji. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oparto na przesłance występowania w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, sprowadzającego się do pytania, czy do wypłaty ekwiwalentu za deputat węglowy, o którym mowa w art. 74 ust. 1 ustawy o komercjalizacji, mają zastosowanie przepisy ustawy emerytalnej, w tym również art. 133 tej ustawy, czy też przepisy ustawy o komercjalizacji, z której wynika, że ekwiwalent przysługuje za cały okres prawa do emerytury? 3 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3982 § 2 pkt 2 k.p.c., skarga kasacyjna jest niedopuszczalna między innymi w sprawach o deputaty lub ich ekwiwalent. Przedmiotem sporu (a następnie zaskarżenia) w niniejszej sprawie była zasadność roszczenia ubezpieczonej o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za przysługujący jej deputat węglowy, do którego prawo nabyła na podstawie art. 74 powołanej przez organ rentowy w podstawie zaskarżenia ustawy o komercjalizacji. Tak też przedmiot sporu określiły Sądy obu instancji w komparycji swoich orzeczeń. W ocenie Sądu Najwyższego określony w taki sposób przedmiot sporu bez wątpienia mieści się w pojęciu „sprawy o deputaty lub ich ekwiwalent”, użytym w art. 3982 § 2 pkt 2 k.p.c., określającym przedmiotowo rodzaje spraw, w których skarga kasacyjna jest niedopuszczalna bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 lutego 2007 r., I PK 280/06, LEX 948795). Tak też uznał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 6 lutego 2020 r., II UK 273/18 (niepubl.) wydanym w sprawie o tożsamym stanie faktycznym i prawnym. Kierując się przedstawionymi motywami Sąd Najwyższy na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 74 ust. 1art. 133art. 133 ust. 1art. 3982 § 2 pkt 2 KPCart. 74art. 3986 § 3 KPC§ 2 pkt 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy