II CZ 129/16
PostanowienieIzba Cywilna2017-01-26
Skład orzekający: Marian Kocon, Antoni Górski, Agata Zając
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd może przyznać uczestnikowi postępowania o podział majątku wspólnego prawo majątkowe wbrew jego woli?Ratio decidendi
Sąd nie może wbrew woli uczestnika postępowania o podział majątku wspólnego przyznać mu prawa majątkowego i zasądzić od niego spłatę lub dopłatę. W przypadku braku zgody uczestników na przyznanie im objętej wnioskiem nieruchomości, sąd pierwszej instancji nie zbadał podstawy merytorycznej wniosku o podział.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła wniosek o podział majątku wspólnego. Sąd Okręgowy uchylił postanowienie Sądu Rejonowego w przedmiocie podziału. Wnioskodawczyni zaskarżyła postanowienie Sądu Okręgowego zażaleniem. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Okręgowego. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego pozostawiono orzeczeniu kończącemu postępowanie w sprawie.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CZ 129/16 POSTANOWIENIE Dnia 26 stycznia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marian Kocon (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Antoni Górski SSA Agata Zając w sprawie z wniosku H. W. przy uczestnictwie L. B. o podział majątku wspólnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 stycznia 2017 r., zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 13 lipca 2016 r., sygn. akt IV Ca …/16, oddala zażalenie; rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego pozostawia orzeczeniu kończącemu postępowanie w sprawie.
2 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 13 lipca 2016r. Sąd Okręgowy w P. uchylił postanowienie Sądu Rejonowego w M. z dnia 29 lutego 2016 r., w sprawie z wniosku H. W., z udziałem L. B., o podział majątku wspólnego. Postanowienie zaskarżyła wnioskodawczyni zarzucając naruszenie art. 386 § 4 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. i art. 378 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. W zażaleniu wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Niepodobna zignorować wyraźnego braku zgody uczestnika postępowania, wobec oddalenia jego żądania ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym, na przyznanie mu prawa własności nieruchomości. W postępowaniu o podział majątku wspólnego, sąd nie może wbrew woli uczestnika przyznać mu prawa majątkowego i zasądzić od niego na rzecz innego uczestnika spłatę lub dopłatę (art. 46 k.r.o. w zw. z art. 1035 k.c. i art. 212 § 2 k.c.). Ubocznie, powody sprzeciwu uczestnika są prawnie irrelewantne (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 listopada 2012 r., II CSK 187/12, nie pub. i powołane tam orzecznictwo). Sąd pierwszej instancji nie zbadał podstawy merytorycznej wniosku o podział w stanie faktycznym sprawy, gdy zarówno wnioskodawczyni jak i uczestnik nie wyrazili zgody na przyznanie im objętej tym wnioskiem nieruchomości. Potrzeba taka zaś zaszła w następstwie kluczowej dla podziału zmiany stanowiska uczestnika. W tej sytuacji uzupełnienie przez Sąd Okręgowy postępowania dowodowego, jak też, dokonanie przez ten Sąd podziału, doprowadziłoby do pozbawienia uczestników - w razie w ich ocenie niekorzystnego dla nich wyniku sprawy - możliwości poddania orzeczenia kontroli przez sąd drugiej instancji. Przeto zasadnie Sąd Okręgowy uznał, że doszło do nierozpoznania istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. Z tych przyczyn orzeczono, jak w postanowieniu. aj kc
3
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 763/15 2016-09-16Czy sąd w postępowaniu o podział majątku wspólnego może przyznać uczestnikowi na wyłączną własność składnik majątku wbrew jego woli i obciążyć go obowiązkiem spłaty wobec innego uczestnika?
- II CSK 187/12 2012-11-14Czy sąd może przyznać współwłaścicielowi składnik majątku wspólnego wbrew jego woli w postępowaniu o podział majątku?
- II CSK 516/13 2014-08-07Czy sąd może przyznać składnik majątku wspólnego jednemu z byłych małżonków w postępowaniu o podział majątku, jeśli ten małżonek wyraźnie sprzeciwia się takiemu rozwiązaniu?
- V CZ 67/14 2014-10-15Czy sąd drugiej instancji prawidłowo uchylił postanowienie sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu nierozpoznania istoty sprawy w postępowaniu o podział majątku wspólnego?
- I CSK 674/10 2011-09-09Czy w sprawie o podział majątku wspólnego, w której nie ma zgodnego wniosku stron co do sposobu podziału, sąd jest zobowiązany do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w celu ustalenia możliwości fizycznego podziału n…
Powołane przepisy
art. 386 § 4 KPCart. 13 § 2 KPCart. 378 § 1 KPCart. 46 KROart. 1035 KCart. 212 § 2 KC§ 4§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy