III KZ 51/13
PostanowienieIzba Karna2013-09-04
Skład orzekający: Dorota Rysińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba pokrzywdzona przestępstwem, która nie zgłosiła swojego udziału w charakterze oskarżyciela posiłkowego, jest uprawniona do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że osoba pokrzywdzona przestępstwem, która nie zgłosiła swojego udziału w charakterze oskarżyciela posiłkowego, nie posiada statusu strony w postępowaniu sądowym. W związku z tym, nie jest uprawniona do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego, zgodnie z art. 422 § 3 k.p.k. w zw. z art. 457 § 2 k.p.k.Stan faktyczny
J. W., osoba pokrzywdzona przestępstwem, złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia do wyroku Sądu Okręgowego w L. Przewodniczący Wydziału Karnego-Odwoławczego Sądu Okręgowego odmówił przyjęcia wniosku z powodu złożenia go po terminie oraz przez osobę nieuprawnioną. J. W. zaskarżył to zarządzenie, argumentując, że jako ofiara ma prawa, które są łamane. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Karnego-Odwoławczego Sądu Okręgowego w L., odmawiające przyjęcia wniosku o sporządzenie uzasadnienia.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KZ 51/13 POSTANOWIENIE Dnia 4 września 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dorota Rysińska w sprawie J. P. uniewinnionego od popełnienia czynu z art. 288 § 2 w zw. z art. 288 § 1 w zb. z art. 217 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 4 września 2013 r. zażalenia J. W. na zarządzenie Przewodniczącego V Wydziału Karnego-Odwoławczego Sądu Okręgowego w L. z dnia 12 czerwca 2013 r., odmawiające przyjęcia wniosku o sporządzenie uzasadnienia p o s t a n a w i a: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym zarządzeniem odmówiono, na podstawie 422 § 3 k.p.k. w zw. z art. 457 § 2 k.p.k., przyjęcia wniosku J. W. o sporządzenie uzasadnienia do wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia 4 czerwca 2013 r. – wobec złożenia wniosku po upływie ustawowego terminu oraz przez osobę nieuprawnioną. Zarządzenie to zaskarżył J. W., który we wniesionym zażaleniu podniósł, że jako ofiara przestępstwa (rozboju) jest w sprawie osobą pokrzywdzoną, nie wie zaś co w sprawie się dzieje, ponieważ nie ma dostępu do akt, a jego prawa – jako osoby pokrzywdzonej – są bezpodstawnie łamane. Z przytoczonej treści zażalenia można domniemywać, że jego autor wnosi o zmianę zaskarżonego zarządzenia w celu ewentualnego zaskarżenia wyroku Sądu odwoławczego. Za takim rozumieniem żądania zażalenia przemawia również treść samego wniosku,
2 którego odmówiono przyjęcia – „o przesłanie wyroku (…) wraz z uzasadnieniem” – odpowiadająca w swej istocie także dyspozycji art. 524 § 1 zd. 2 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Interpretacja wniosku J. W. o doręczenie odpisu wyroku Sądu odwoławczego wraz z uzasadnieniem, którego odmówiono przyjęcia, oraz wniesionego na tę odmowę zażalenia – przeprowadzona powyżej stosownie do treści art. 118 § 1 i 2 k.p.k. – pozwala stwierdzić, że Sąd Najwyższy jest funkcjonalnie właściwy do rozpoznania tego środka odwoławczego (zob. uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 2013 r., I KZP 26/12, OSNKW 2013, z. 4, poz. 27). Zażalenie to nie może być jednak uwzględnione. Jest faktem, że J. W. występował w sprawie jako osoba pokrzywdzona przestępstwem, jednakże z tego faktu nie wypływają dla niego, na obecnym etapie postępowania sądowego, oczekiwane przezeń uprawnienia procesowe. Jako pokrzywdzony, J. W. miał prawo, po wniesieniu przez prokuratora do Sądu wniosku o warunkowe umorzenie prowadzonego przeciwko J. P. postępowania karnego, zajmować na posiedzeniu w sprawie stanowisko (art. 341 § 1 i 2 k.p.k.), a także prawo do uzyskania odpisu wyroku warunkowo umarzającego postępowanie (art. 342 § 5 k.p.k.) oraz złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i dręczenie jego uzasadnienia (art. 422 § 1 zd. 1 k.p.k.) – o ile takowy wyrok by zapadł na posiedzeniu. Rzecz jednak w tym, że wobec zajętych na przeprowadzonym posiedzeniu stanowisk, sprawa została ostatecznie rozpoznana na zasadach ogólnych, a J. W. w dalszym postępowaniu sądowym, które toczyło się z oskarżenia publicznego, nie zgłosił swego udziału w charakterze oskarżyciela posiłkowego. Tym samym nie uzyskał on statusu strony tego postępowania (art. 53 k.p.k.). W powyższej sytuacji, skoro z treści art. 457 § 2 k.p.k. w zw. z art. 422 § 1 k.p.k. wynika jednoznacznie, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu odwoławczego i doręczenie odpisu tego wyroku wraz z uzasadnieniem może złożyć tylko strona (kwestia uprawnień podmiotu określonego w art. 416 k.p.k. nie ma w sprawie znaczenia), to nie ulega wątpliwości, że Przewodniczący Wydziału Sądu odwoławczego obowiązany był odmówić przyjęcia wniosku J. W., jako złożonego przez osobę nieuprawnioną (art. 422 § 3 k.p.k.). Kwestia przekroczenia
3 7-dniowego terminu do złożenia tego wniosku, w realiach sprawy niesporna, pozostaje – jako powód odmowy jego przyjęcia – jako drugorzędna. Z tych wszystkich względów, nie znajdując podstaw do podważenia zaskarżonego zarządzenia, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- III KZ 40/25 2025-11-26Czy pokrzywdzony, który nie złożył wniosku o działanie w charakterze oskarżyciela posiłkowego do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej, jest uprawniony do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia w…
- V KZ 27/21 2021-08-04Czy pokrzywdzony, który nie wstąpił skutecznie w prawa oskarżyciela posiłkowego, jest uprawniony do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku sądu drugiej instancji?
- VI KZP 66/70 1971-01-14Czy pokrzywdzony, który zgłosił swój udział w charakterze oskarżyciela posiłkowego i faktycznie uczestniczył w procesie, ale sąd nie wydał formalnego postanowienia o jego dopuszczeniu, nabywa prawa strony i uprawnienia d…
- V KZ 47/18 2018-10-24Czy oskarżyciel posiłkowy, który nie zaskarżył wyroku sądu pierwszej instancji, jest uprawniony do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego?
- V KZ 18/25 2025-07-10Czy oświadczenie pokrzywdzonego o zamiarze działania w charakterze oskarżyciela posiłkowego, złożone przed wniesieniem aktu oskarżenia, jest skuteczne?
Powołane przepisy
art. 288 § 2art. 288 § 1art. 217 § 1 KKart. 457 § 2 KPKart. 524 § 1art. 118 § 1art. 341 § 1art. 342 § 5 KPKart. 422 § 1art. 53 KPKart. 422 § 1 KPKart. 416 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy