III KZ 40/25
PostanowienieIzba Karna2025-11-26
Skład orzekający: Małgorzata Gierszon
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pokrzywdzony, który nie złożył wniosku o działanie w charakterze oskarżyciela posiłkowego do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej, jest uprawniony do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Kluczowe znaczenie ma fakt, że pokrzywdzona nie złożyła oświadczenia o działaniu w charakterze oskarżyciela posiłkowego do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej, co uniemożliwiło jej nabycie statusu strony postępowania sądowego i tym samym uprawnienia do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.Stan faktyczny
Przewodniczący Sądu Okręgowego odmówił przyjęcia wniosku pokrzywdzonej J.P. o sporządzenie uzasadnienia wyroku, ponieważ nie uzyskała ona statusu oskarżycielki posiłkowej, składając wniosek dopiero w postępowaniu odwoławczym. Pokrzywdzona wniosła zażalenie, podnosząc, że jej prawa były ograniczane. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie Przewodniczącego Sądu Okręgowego o odmowie przyjęcia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.Pełny tekst orzeczenia
III KZ 40/25 POSTANOWIENIE Dnia 26 listopada 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 listopada 2025 r. zażalenia pokrzywdzonej J.P. na zarządzenie Przewodniczego II Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 22 sierpnia 2025 r., sygn. akt II Ka 300/25, o odmowie przyjęcia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. p o s t a n o w i ł: na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. utrzymać zaskarżone zarządzenie w mocy. UZASADNIENIE Zarządzeniem z dnia 22 sierpnia 2025 r., w sprawie II Ka 300/25, Przewodniczący II Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Tarnowie odmówił na podstawie art. 422 § 3 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. przyjęcia wniosku pokrzywdzonej J.P. o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 21 sierpnia 2025 roku, sygn. II Ka 300/25. Uzasadniając tę decyzję wskazał, że pokrzywdzona nie uzyskała statusu oskarżycielki posiłkowej. Wniosek w tym przedmiocie złożyła bowiem dopiero w postępowaniu odwoławczym. Zażalenie na to zarządzenie wniosła pokrzywdzona, która podała, że jest ofiarą przemocy domowej i jej prawa były podczas tego postępowania ograniczane.
III KZ 40/25 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 54 § 1 k.p.k., jeżeli akt oskarżenia wniósł oskarżyciel publiczny, pokrzywdzony może aż do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej złożyć oświadczenie, że będzie działał w charakterze oskarżyciela posiłkowego. J.P. nie złożyła takiego wniosku, a w konsekwencji nie nabyła statusu strony postępowania sądowego. Dlatego nie była uprawniona do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, a zaskarżone zarządzenie było prawidłowe. Brak statusu oskarżyciela posiłkowego wiąże się z brakiem uprawnień przewidzianych w Kodeksie postępowania karnego, czego konsekwencją może być postrzeganie przez pokrzywdzoną ograniczenia jej praw w porównaniu do praw, które nabyłaby, gdyby taki wniosek złożyła w terminie. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. [WB] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- V KZ 27/21 2021-08-04Czy pokrzywdzony, który nie wstąpił skutecznie w prawa oskarżyciela posiłkowego, jest uprawniony do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku sądu drugiej instancji?
- III KZ 51/13 2013-09-04Czy osoba pokrzywdzona przestępstwem, która nie zgłosiła swojego udziału w charakterze oskarżyciela posiłkowego, jest uprawniona do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego?
- III KO 39/21 2021-07-07Czy pokrzywdzony, który nie wstąpił do postępowania karnego w charakterze oskarżyciela posiłkowego, jest uprawniony do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem?
- VI KZP 66/70 1971-01-14Czy pokrzywdzony, który zgłosił swój udział w charakterze oskarżyciela posiłkowego i faktycznie uczestniczył w procesie, ale sąd nie wydał formalnego postanowienia o jego dopuszczeniu, nabywa prawa strony i uprawnienia d…
- V KZ 18/25 2025-07-10Czy oświadczenie pokrzywdzonego o zamiarze działania w charakterze oskarżyciela posiłkowego, złożone przed wniesieniem aktu oskarżenia, jest skuteczne?
Powołane przepisy
art. 437 § 1 KPKart. 422 § 3 KPKart. 458 KPKart. 54 § 1 KPK§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy