V KO 2/22

Sygn. akt V KO 2/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 stycznia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras (przewodniczący) SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek (sprawozdawca) SSN Włodzimierz Wróbel Protokolant Klaudia Binienda w sprawie R. K., po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 27 stycznia 2022 r., z urzędu, na skutek sygnalizacji Sądu Apelacyjnego w […], potrzeby wznowienia postępowania w trybie art. 542 § 3 k.p.k., dotyczącej postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 27 stycznia 2021 r., sygn. akt II AKa […], co do R. K. zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia 20 grudnia 2018 r., sygn. akt IV K […], na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. 1. wznawia postępowanie karne zakończone wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 27 stycznia 2021 r., sygn. akt II AKa […], zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia 20 grudnia 2018 r., sygn. akt IV K […], w części dotyczącej R. K.; 2. uchyla wyrok Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 27 stycznia 2021 r., sygn. akt II AKa […], a także poprzedzający go wyrok 2 Sądu Okręgowego w G. z dnia 20 grudnia 2018 r., sygn. akt IV K […], w części dotyczącej R. K. i postępowanie karne w tym zakresie umarza; 3. obciąża Skarb Państwa kosztami postępowania karnego w sprawie R. K. UZASADNIENIE Pismem z dnia 14 stycznia 2022 r. (data prezentaty) Sąd Apelacyjny w […] przedstawił Sądowi Najwyższemu akta sprawy o sygn. akt II AKa […] z sygnalizacją zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. i potrzebą wznowienia postępowania w trybie art. 542 § 3 k.p.k. Zgodnie z treścią powyższego pisma, R. K. zmarł jeszcze przed wydaniem wyroku przez Sąd I instancji (sprawa Sądu Okręgowego w G. o sygn. akt IV K […]). Sąd Najwyższy zważył, co następuje. W niniejszym postępowaniu zaistniała bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. w postaci śmierci oskarżonego, co determinowało konieczność wznowienia postępowania z urzędu, uchylenia obu wyroków wydanych w sprawie, a następnie umorzenia postępowania karnego prowadzonego wobec R. K.. W ramach postępowania przed Sądem Okręgowym w G. o sygn. akt IV K […] R. K. został oskarżony o czyn z art. 279 § 1 k.k. Sąd I instancji, wyrokiem z dnia 20 grudnia 2018 r., uznał R. K. za winnego zarzucanego mu czynu, za który wymierzył mu karę roku pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres próby wynoszący 3 lata (pkt XXI i XXII) oraz karę grzywny w wymiarze 80 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 10 złotych (pkt XXI). Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego Sąd Apelacyjny w […], wyrokiem z dnia 27 stycznia 2021 r., sygn. akt II AKa […], w stosunku do R. K. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że zmodyfikował opis czynu i jego kwalifikację prawną, uznając go za winnego czynu z art. 18 §§ 2 i 3 k.k. w zw. z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i wymierzył mu karę pozbawienia wolności 3 oraz grzywnę w tożsamych wymiarach jak Sąd I instancji, decydując jednocześnie o zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności na okres trzech lat tytułem próby. Już po wydaniu wyroku przez Sąd odwoławczy, do akt sprawy został załączony odpis skrócony aktu zgonu R. M. K., nr […] (k. 14929), z którego wynika, iż zmarł on w dniu 15 maja 2018 r. o godzinie 18:50. Powyższy dokument jednoznacznie potwierdza zarówno to, że oskarżony zmarł, jak również, że nastąpiło to jeszcze na etapie postępowania przed Sądem I instancji, ponad pół roku przed wydaniem wyroku. Śmierć oskarżonego jest przesłanką zasadniczo powodującą konieczność umorzenia postępowania, której zaistnienie w toku postępowania stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą (art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k.). Jednocześnie stwierdzenie uchybienia o randze bezwzględnej przyczyny odwoławczej stanowi podstawę do wznowienia postępowania karnego z urzędu (art. 542 § 3 k.p.k.). Mając na uwadze powyższe okoliczności, należało wznowić postępowanie karne zakończone wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 27 stycznia 2021 r., sygn. akt II AKa […], zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia 20 grudnia 2018 r., sygn. akt IV K […], w części dotyczącej R. K., uchylić oba wyroki wydane w sprawie wobec tego skazanego, a następnie postępowanie w tym zakresie umorzyć. Rozstrzygnięcie o kosztach uzasadnia art. 632 pkt 2 k.p.k. Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w wyroku.